artırmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

artırmak

(-i, mecaz)
· 4 meanings

Niceliği yükseltme, daha yüksek bedel teklif etme, tasarruf ve aşırıya varma.

  1. 1.

    Önceki düzeyi yükseltme

    (-i) Miktarı, yoğunluğu veya etkisi önceki düzeyden daha yüksek olacak biçimde değiştirmek; ilgili: → çoğaltmak.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:17:32 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Daha yüksek bedel önerme

    (-i) Satışta önceki teklifi aşan bir bedel önermek; ilgili: → fiyat.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:17:32 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Ölçülü kullanarak saklama

    (-i) Gelirinin veya elindeki malın bir bölümünü tüketmeyip ilerisi için saklamak; ilgili: → biriktirmek.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:17:32 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Davranışta ölçüyü kaçırma

    (-i, mecaz) Davranışı veya tutumu alışılan sınırın ötesine taşıyıp aşırıya vardırmak; ilgili: → abartmak.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:17:32 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

artırmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Artırmak, Türkçenin eski art- ‘çoğalmak, fazlalaşmak’ fiiline ettirgenlik eki getirilerek kurulmuştur; Eski Türkçedeki biçimi artur- idi. Kaşgarlı Mahmud fiili hem ‘bir şeyin üstüne fazladan katmak’ hem de ‘haddini aşmak, çalım satmak’ anlamıyla kaydeder; Kutadgu Bilig'de ‘çoğaltmak’ anlamında geçer. Harezm, Kıpçak ve Çağatay metinlerinde de yaşayan fiil, Anadolu'da 15. yüzyılda hâlâ arturdı gibi yuvarlak ünlülü biçimlerle görülür; Türkiye Türkçesinde artır- biçimi yerleşmiştir. ‘Biriktirmek, tasarruf etmek’ anlamı 20. yüzyıl başından tanıklanır.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: artur-
  2. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: artur-
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: artur-
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: artır-
  5. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: artur-
  6. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: artur-
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: arturmak
  8. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: artır-
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: artırmak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · artırmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.