geceleyin

Bitigçi Sözlük Maddesi

geceleyin

(zarf)
[gece'leyin] · 1 meanings
  1. (zarf) Güneş battıktan sonra çevrenin karardığı ve gündüz işlerinin çoğunun durduğu saatlerde, bir olayın günün aydınlık bölümünde değil akşamla sabah arasındaki zamanda gerçekleştiğini belirterek, uyku saatlerine denk gelebilen; gece.

BD Bağlam Gösterimi · geceleyin

Note: The sentences in this section are selected automatically by the corpus sentence-selection algorithm. Their views, wording and content belong to the source texts; they do not bind Bitigçi or represent its views or position.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

ADVANCED ANALYSES

Historical vocabulary

Patterns across historical periods of Turkish

Open / close

Earliest historical attestation: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 26

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

720–735 · Orkhon Turkish kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

  1. 1

    720–735

    Orkhon Turkish

    Historical source

    Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

    Biçim: tün, tünli · ad

    Dönem anlamı

    Güneşin batışından doğuşuna kadar süren karanlık zaman.

    kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

    Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

    Open primary-text attestations (2)
    k(a)t(ı)gdı : tinla : ilg(e)rü : kün : tugs(ı)k(k)a : bir(i)g(e)rü : kün : ortusın(a)ru : kuung(a)ru : kün : b(a)tsıkına : yır(ı)g(a)ru : tün : ortusın(a)ru : (a)nta : içr(e)ki : bod(u)n : koofp] : m[(a)n]a : körfür

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 26

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    bod(u)n: (a)tı küsi : yok bolm(a)zun] (KT D27) tiy(i)n : türük : bod(u)n : üçün : tün ud(ı)m(a)d(ı)m : künt(ü)z : ol(u)rm(a)d<(ı)m> : in(i)m : kül tig(i)n : birle : (e)ki ş(a)d : birle : ölü

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 36

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    Open supporting sources (2)

    Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

    Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.

    Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

    Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.

  2. 2

    Canlı Bitigçi sözlük kaydı

    Günümüz Türkçesi

    Current dictionary

    Biçim: geceleyin

    1. güncel anlam

    Güneş battıktan sonra çevrenin karardığı ve gündüz işlerinin çoğunun durduğu saatlerde, bir olayın günün aydınlık bölümünde değil akşamla sabah arasındaki zamanda gerçekleştiğini belirterek, uyku saatlerine denk gelebilen; gece.

Method and dating limitations

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Orkhon TurkishtünadAnlamdan eşleşti: geceleyin

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Güneşin batışından doğuşuna kadar süren karanlık zaman.

Çağdaş arama bağı: gece · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • tün (yalın biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 27. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 22. satır; Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 2. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 2. satır
  • tünli (inflected form)
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, güneydoğu yüzü

Corpus lines from historical sources

Her satır kendi kaynak birimini korur; farklı maddelerin metinleri birleştirilmez.

(BK K2) tugs(ı)kma : bir(i)g(e)rü : kün : ortusm(a)ru : kuurıg(a)ru : kün : b(a)tsıkına : yır(ı)g(a)ru : tün : ortusm(a)ru : (a)nta : (i)çr(e)ki : bod(u)n : koop : m(a)na : körür : [bunça bod(u)n koop itd(i)m] ol

Orkhon Turkish · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 50 · çevriyazı güveni A

bod(u)n(u)m(ı)n : ilg(e)rü : kün: tu[gs(ı)kına] bir(i)g(e)rü [kün ortusın]a : kuur(ı)g(a)ru: [kün b(a)ts(ı)kına yır(ı)g(a)ru tün ortusma t(e)gi koont(u)rt(u)m s(a)r(ı)g (a)ltu]nin : ür(ü)n : küm(ü)şin :

Orkhon Turkish · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 54 · çevriyazı güveni A

Source publications and reading notes

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Spelling and Variants Verified relationships, frequency by period and usage share

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

Earliest Attestation and Dispersion Source publication dates, confidence level and stages of dispersion

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.