kabile

Bitigçi Sözlük Maddesi

kabile

(isim, toplum bilimi)
[kabi:le] Arapça ḳabīle · 1 meanings

Ortak köken ve geleneklerle bağlı aile toplulukları.

  1. Geleneksel topluluk

    (isim, toplum bilimi) Ortak köken, akrabalık ve gelenek bağlarıyla kendini bir bütün sayan aile topluluklarının oluşturduğu grup; eş anlamlı: → boy (II).

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 15:49:07 · Türkiye saati (UTC+3)
Non-finite VerbsVerbal nouns · participles · converbs

Open this card to see forms attested in sentence context.

Free PhrasesSyntactic phrase candidates, separate from dictionary entries

Open this card to see phrases and their corpus witnesses.

How are these forms and phrases identified?

ADVANCED ANALYSES

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 26

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

720–735 · Orhon Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

  1. 1

    720–735

    Orhon Türkçesi

    Tarihsel kaynak

    Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

    Biçim: bodun, bodunı, bodunın, bodunin, bodunka, bodunlıg, bodunta, bodunug, bodunum, bodunuma, bodunumın · ad

    Dönem anlamı

    Ortak bir yönetim veya toplumsal bağ çevresinde bir arada bulunan insan topluluğu.

    kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

    Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

    Birincil metin tanıklarını aç (2)
    ol(u)rt(u)m : s(a)b(ı)m(ı)n : tük(e)ti : (e)şidg(i)I : ul(a)yu : in(i)ygün(ü)m : ogl(a)n(ı)m : birki: ug(u)ş(u)m : bod(u)n(u)m : bir(i)ye : ş(a)d(a)pıt b(e)gl(e)r : yır(ı)ya : t(a)rk(a)t : buyruk :

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 26

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    (KT G7) y(a)zı : koon(a)yin tis(e)r : türük : bod(u)n : öls(i)k(i)g (a)nta : (a)n(ı)g kişi : (a)nça : boşgurur : (e)rm(i)ş : ır(a)k (e)rs(e)r : y(a)bl(a)k : (a)gı

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 28

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    Kaynak dayanağını aç (2)

    Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

    Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.

    Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

    Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.

  2. 2

    Canlı Bitigçi sözlük kaydı

    Günümüz Türkçesi

    Güncel sözlük

    Biçim: kabile

    1. güncel anlam

    Ortak köken, akrabalık ve gelenek bağlarıyla kendini bir bütün sayan aile topluluklarının oluşturduğu grup; eş anlamlı: → boy (II).

Yöntem ve tarih sınırları

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Orhon TürkçesibodunadAnlamdan eşleşti: kabile

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Ortak bir yönetim veya toplumsal bağ çevresinde bir arada bulunan insan topluluğu.

Çağdaş arama bağı: halk · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • bodun (yalın biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 2., 4., 5., 6., 7., 8., 10., 11. satırlar; Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 1., 2., 3., 4., 6., 7., 11. satırlar; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 4., 6., 9., 10., 11., 17., 19., 22., 23., 25., 26., 27., 28., 38., 39. satırlar; Tengri Kağan Yazıtı, güney yüzü, 12., 15. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 4., 7. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 2., 3., 4., 5., 6., 8., 13. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 2., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 12., 15., 16., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 25., 26., 29., 30., 33., 34., 35., 37., 38., 39., 40., 41. satırlar
  • bodunı ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 2., 6. satırlar; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 3., 6., 20. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 1., 4., 6., 17. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 4. satır
  • bodunın ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 1. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 3. satır
  • bodunin ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Tengri Kağan Yazıtı, güney yüzü, 15. satır
  • bodunka ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 7., 26. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 7. satır
  • bodunlıg ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 6. satır
  • bodunta ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 26. satır; Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 12. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 21. satır
  • bodunug ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 5., 10. satırlar; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 2., 13., 16., 19., 20., 21., 25., 27., 28., 29., 30., 35., 38., 40. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 4., 7., 8., 9., 10., 12. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 3., 9., 11., 12., 14., 16., 17., 18., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 29., 36., 39. satırlar
  • bodunum ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 1. satır; Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 4., 11. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 1., 13. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 16., 29. satırlar
  • bodunuma ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 10. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 12. satır
  • bodunumın ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 11. satır

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

ol(u)rt(u)m : s(a)b(ı)m(ı)n : tük(e)ti: (e)ş(i)d : ul(a)yu : in(i)ygün(ü)m: ogl(a)n(ı)m : bir(i)ki: ug(u)ş(u)m : [bod(u)n(u)m]........... (BK K2) tugs(ı)kma : bir(i)g(e)rü : kün : ortusm(a)ru : kuurıg(a)ru : kün :

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 50 · çevriyazı güveni A

(BK K6) bilm(e)z : kişi : ol s(a)b(ı)g (a)l(ı)p : y(a)gru : b(a)r(ı)p : ük(ü)ş kişi : ölt(ü)g : ol y(e)r[g(e)r]ü : b(a)rs(a)r : türük : bod(u)n : ölt(e)çi s(e)n : ötük(e)n : y(e)r : o[l](u)r(u)p [(a)rk(ı)ş] : tirk(i)ş : ıs(a)r : n(e)n

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 52 · çevriyazı güveni A

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · kabile

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

kabileci kabileli kabilesel kabilecilik kabileleşme kabile reisi boy aşiret idari teşkilat kavimleşme etnik köken çekirdek aile nüfus bilimsel nüfus hareketi

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.