şiddet

Bitigçi Sözlük Maddesi

şiddet

(isim, mecaz)
Arapça şiddet · 7 meanings
  1. 1.

    (isim) Sesin duyulma, ışığın aydınlatma veya yağışın çevreyi etkileme düzeyi; ilgili olayın duyularla algılanan etkisini anlatır ve uygun araçlar kullanıldığında ölçülerek sayısal bir değerle de gösterilebilir; yeğinlik.

  2. 2.

    (isim) → hız.

  3. 3.

    (isim) Hareket eden bir cismin çarptığı, ittiği veya sürüklediği başka bir cisim üzerinde oluşturduğu etki; bu etki temas edilen şeyin hızının ya da yönünün değişmesiyle, yerinden oynamasıyla veya biçiminin bozulmasıyla görülebilir.

  4. 4.

    (isim) Bir kişiyi veya topluluğu korkutmak, yaralamak ya da denetim altında tutmak için başvurulan zarar verici davranış; bedensel saldırının yanı sıra tehdit, sürekli baskı ve aşağılayıcı sözler yoluyla da ortaya çıkabilir.

  5. 5.

    (isim, mecaz) Birine istediği şeyi yaptırmak veya karşı koymasını engellemek amacıyla fiziksel kuvveti sert biçimde kullanma; itme, vurma veya zorla alıkoyma gibi hareketlerde bedene yönelen baskı ve zarar verme olasılığı belirgindir.

  6. 6.

    (isim, mecaz) Ağrı, öfke veya korku gibi bir yaşantının olağan sınırların üzerinde hissedilme düzeyi; kişi üzerindeki etkisi süresine, ne kadar güçlü hissedildiğine ve gündelik davranışı ne ölçüde değiştirdiğine göre anlatılır.

  7. 7.

    (isim, mecaz) → sertlik.

ADVANCED ANALYSES

şiddet etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Şiddet, Arapça šidda(t) ‘keskinlik, sertlik, yeğinlik’ sözünden alınmıştır; Stachowski, Karaağaç ve Kâmûs-ı Türkî aynı kaynağı gösterir. Tarihsel Derlem'de söz XIV. yüzyılda Gülistan Tercümesi'nde ‘sıkıntı, darlık’ anlamında görülür; XV. yüzyılda Nevâyî'de mihnet ve gam ile, Saltuk-nâme'de zulmün şiddeti söyleyişinde geçer. Evliya Çelebi suların şiddet üzre, yani hızla ve güçle akışını anlatır; aynı yüzyılın hekimlik kitabında söz sıcağın, soğuğun ve susuzluğun yeğinliğini, Şeyh Gâlib'de sesin şiddetini anlatır. ‘Zor kullanma’ anlamı Kelekyan (1911) sözlüğünde cebr ü şiddet ile ‘zor yoluyla’ örneğiyle görülür; Karaağaç ‘kaba kuvvet kullanma’ anlamını sıralar.

  1. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: şiddet
  2. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: şiddet
  3. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: şiddet
  4. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: şiddet
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: şiddet
  6. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: şiddet
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: şiddet
  8. 20. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: şiddet
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: şiddet
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · şiddet

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.