ev

Bitigçi Sözlük Maddesi

ev

(isim, mecaz, eskimiş)
· 3 meanings · 0 occurrences
  1. 1.

    (isim) Bir kimsenin veya ailenin içinde yaşadığı yer; bark, ev bark, beyit, dar (IV), hane, mekân.

  2. 2.

    (isim, mecaz) → aile.

  3. 3.

    (isim, eskimiş) → soy.

Compound Words

ev adamı, ev altı, ev bark, ev çizgileri, ev ekmeği, ev ekonomisi, ev eşyası, ev gezmesi, ev halkı, ev hanımı, ev işi, ev kadını, ev sahibi, ev sineği, ev yemeği, evi sırtında, dubleks ev, genelev, konteyner ev, taşınır ev, tripleks ev, yüzer ev, Allah'ın evi, arıtımevi, aşevi, ayevi, babaevi, bağ evi, bakımevi, basımevi, bıçkıevi, buğuevi, camevi, canevi, cemevi, cenazeevi, cezaevi, ciltevi, çayevi, çiçekevi, dağ evi, dağıtımevi, damıtımevi, dernekevi, dikimevi, doğumevi, doyumevi, dökümevi, düğünevi, dümenevi, dünyaevi, düşkünlerevi, erkekevi, ezimevi, giyimevi, gökevi, gözevi, gözlemevi, hâkimevi, halkevi, hekimevi, huzurevi, hücre evi, ıslahevi, imamevi, kadınevi, kahveevi, kayakevi, kesimevi, kızevi, kimsesizlerevi, kitabevi, konukevi, kuş evi, merdivenevi, modaevi, müzikevi, oğlanevi, orduevi, orman evi, öğretmenevi, ölüevi, polisevi, prefabrik ev, radyoevi, randevuevi, sağlıkevi, sanatevi, sayrılarevi, sazevi, sergievi, sığınmaevi, taziyeevi, tecimevi, tutukevi, üretimevi, yapımevi, yargıevi, yarı açık cezaevi, yasevi, yayınevi, gökyüzü evleri

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 28

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Orhon Türkçesibarkad

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: İnsanların barınması için yapılmış konut; bazı bağlamlarda anıt yapı.

Çağdaş arama bağı: ev · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • bark (yalın biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 12. satır; Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 13. satır; Kül Tigin Yazıtı, kuzeydoğu yüzü; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 14. satır
  • barkıg ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, güneybatı yüzü; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 32. satır
  • barkin ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzeydoğu yüzü; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 15. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 34., 37. satırlar
Orhon Türkçesiebad

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: İnsanların içinde yaşadığı ve barındığı yapı.

Çağdaş arama bağı: ev · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • ebde ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 32. satır
  • ebig ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 8. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 32. satır
  • ebin ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 1. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 34., 37. satırlar
  • ebine ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 14. satır
Eski Anadolu Türkçesiivad
Kaynak çevriyazıları:Dede Korkut Kitabı: iv, ivün, ive, ivde, ivden, ivüm, ivümün, ivümi, ivüme, ivüni, ivüne, ivi, ivini, ivine, ivinde, ivinden, ivler, ivlü

Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Dede Korkut Kitabı: iv, ivün, ive, ivde, ivden, ivüm, ivümün, ivümi, ivüme, ivüni, ivüne, ivi, ivini, ivine, ivinde, ivinden, ivler, ivlü. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: İnsanların barındığı kapalı yapı; göçebe bağlamında otağ veya çadır.

Tarihsel bağlam: Dede Korkut'ta aile, konukluk ve oba düzeninin merkezi olan iv; yönelme, bulunma, ayrılma, iyelik ve çokluk biçimleriyle tanıklanır.

Anlamsal gelişim notu: Baş ünlü i > e gelişmesiyle iv > ev olmuş, barınak anlamı korunmuştur.

Çağdaş arama bağı: ev · ses değişimiyle anlam sürekliliği · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • iv (yalın biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 7-2, 18-3 (metin sayfası–satır)
  • ivün ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 7-6, 7-7, 47-10, 49-8, 116-7 (metin sayfası–satır)
  • ive ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 1-8, 143-13, 146-7 (metin sayfası–satır)
  • ivde ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 7-8, 9-5, 9-7 (metin sayfası–satır)
  • ivden ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 12-8 (metin sayfası–satır)
  • ivüm ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 12-8, 24-1, 37-6, 43-1, 44-7, 47-7, 118-5, 136-1, 166-13 (metin sayfası–satır)
  • ivümün ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 52-8, 119-2, 163-6 (metin sayfası–satır)
  • ivümi ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 43-3, 51-1 (metin sayfası–satır)
  • ivüme ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 9-1 (metin sayfası–satır)
  • ivüni ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 49-5, 58-6 (metin sayfası–satır)
  • ivüne ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 143-9 (metin sayfası–satır)
  • ivi ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 6-8, 8-1, 35-10, 38-12, 256-3, 299-9 (metin sayfası–satır)
  • ivini ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 8-10, 65-5, 82-12, 190-6, 235-6, 236-10, 303-4 (metin sayfası–satır)
  • ivine ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 8-9, 12-6, 73-10, 89-4, 91-9, 97-6, 135-3, 156-10, 159-13, 177-13, 191-9, 214-3, 217-1, 224-2, 234-6, 238-10, 242-7, 257-6, 292-11, 296-3 (metin sayfası–satır)
  • ivinde ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 114-13, 250-1, 273-7 (metin sayfası–satır)
  • ivinden ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 200-2, 217-11 (metin sayfası–satır)
  • ivler ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 4-7, 32-10, 33-13 (metin sayfası–satır)
  • ivlü ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 109-13, 153-10, 204-12, 242-7 (metin sayfası–satır)

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

(KT G12) t(a)bg(a)ç : k(a)g(a)n(ı)n : içr(e)ki : b(e)d(i)zçig : ıt(t)ı : (a)n(a)r : (a)d(ı)nçıg : b(a)rk : y(a)r(a)turt(u)m : için : t(a)şin : (a)d(ı)nçıg : b(e)d(i)z : urturt(u)m : t(a)ş tokıtd(ı)m : kön(ü)lt(e)ki : s(a)b(ı)m(ı)n :

Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 28 · çevriyazı güveni A

(KT Kİ) [................ ] birle : kooşu totok : birle : sün(ü)şm(i)ş : (e)rin koop : öl(ü)rm(i)ş : (e)bin b(a)r(ı)min : k(a)lıs(ı)z : koop : k(e)lürti : kül tig(i)n: yiti ot(u)z : y(a)şına : k(a)rluk : bod(u)n : (e)rür b(a)rur :

Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 43 · çevriyazı güveni A

(a)dr(ı)lm(a)s(a)r] : türük [bod(u)n] (BK K14) [................] : (e)dgü : kört(e)çi s(e)n : (e)b(i)ne : kirt(e)çi s(e)n : buns(u)z : bolt(a)çı s(e)n [...... (a)nta] kisre : t(a)bg(a)ç

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 54 · çevriyazı güveni A

(BK D32) og(u)z : t(a)pa : sül(e)d(i)m : ilki sü : t(a)ş[ık]m(ı)ş : (e)rti: (e)kin sü : (e)bde : (e)rti : uç og(u)z : süsi: b(a)sa : k(e)lti: y(a)d(a)g : y(a)b(ı)z : boltı : tip : (a)lg(a)lı : k(e)lti : sın(a)r : süsi : (e)b(i)g b(a)rk(ı)g :

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 68 · çevriyazı güveni A

kılıcı muhannetler6 çalınça çalmasa yig. Çala bilen yiğide ok-ile kılıçdan bir çomak 7 yig^Konuğı gelmeyen kara ivler yıkılsa yıgv= XAt yimeyen acı otlar 8 bitinçe bitmese yig. Adam içmez acı sular

Eski Anadolu Türkçesi · Dede Korkut Kitabı · 15. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısı · PDF s. 94 · çevriyazı güveni B

ögreninçe küydi7 piçdi 'âlimler serveri ‘Osman ‘Alfan oğh görklü. Alçak8 virde yapılupdur Tanrı ivi Mekke görklü. Ol Mekkeye şağ 9 varsa esen gelse şıdkı bütün hacı görklü. Şağış10 güninde

Eski Anadolu Türkçesi · Dede Korkut Kitabı · 15. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısı · PDF s. 95 · çevriyazı güveni B

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Dede Korkut Kitabı II: İndeks–Gramer (1997). Hazırlayan Muharrem Ergin. Ankara: Türk Dil Kurumu.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · ev

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Entry history and citation

Loading the current content revision and documented editorial events.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.