gerekmek

Bitigçi Sözlük Maddesi

gerekmek

(nesnesiz)
· 2 meanings

Zorunluluk veya güçlü çıkarım bildirme

  1. 1.

    Zorunluluk

    (nesnesiz) Kurala uyulması ya da bir ihtiyacın karşılanması için zorunlu bulunmak; ilgili: → gerek.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 27.10.2026 15:14:08 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.
    New

    Güçlü çıkarım

    (nesnesiz) Belirtilerden hareketle doğruluğu kuvvetli bir ihtimal olarak öne çıkmak; ilgili: → olasılık.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 27.10.2026 15:14:08 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

gerekmek etymology and historical periods

Gerekmek, ‘lazım’ anlamındaki gerek sözünden gelişmiş bir fiildir. Gerek, Eski Türkçe kergek ‘gereklilik, gerekli’ sözünün g'si çok erken düşmüş kerek biçiminden gelir; Clauson kergek'i kerge- fiiline bağlar ve sözün Köktürk yazıtlarında yalnız kergek bul- ‘ölmek’ deyiminde geçtiğini belirtir. Olumsuz kerekmez Karahanlı ve Harezm metinlerinde, gerekmez XIII.–XIV. yüzyıldan başlayarak Anadolu'da görülür. Tietze'ye göre Old Anatolian Turkishnde fiil yalnız olumsuz geniş zamanda kullanılır ve gerek'ten türemiştir; Clauson ise gerekmez'i gerek imez öbeğinin kaynaşması sayar. Stachowski fiili *kerē- ‘gerekli olmak’ tabanının yoğunlaştırılmış biçimine bağlar.

  1. 11. yüzyıl · Karakhanid Turkish: kerekmez
  2. 13. yüzyıl · Khwarezmian Turkish: kerekmez ~ kerekmes
  3. 13. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: gerekmez
  4. 14. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: gerek ~ gerekmez
  5. 15. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: gerekmez
  6. 15. yüzyıl · Chagatai Turkish: kėrekmes
  7. 16. yüzyıl · Ottoman Turkish: gerekmez ~ gerekse
  8. 17. yüzyıl · Ottoman Turkish: gerekmek
  9. 19. yüzyıl · Ottoman Turkish: gerekmek
  10. 20. yüzyıl · Modern Turkish: gerekmek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · gerekmek

Note: The sentences in this section are selected automatically by the corpus sentence-selection algorithm. Their views, wording and content belong to the source texts; they do not bind Bitigçi or represent its views or position.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Spelling and Variants Verified relationships, frequency by period and usage share

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

Earliest Attestation and Dispersion Source publication dates, confidence level and stages of dispersion

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.