mavi
(isim, sıfat)
[ma:vi]
Arapça māʾī
· 2 meanings
Açık gökte görülen renk ve bu rengi taşıyan şey
Selected Corpus Statistics
ADVANCED ANALYSES
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
Aç / kapat Aç / kapat
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
İlk tarihsel tanık: 15. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısı · Dede Korkut Kitabı · PDF s. 116
hikâyelerin yazıya geçirilme dönemi. Kaynak, hikâyelerin tespitinin 15. yüzyılın ortalarında veya ikinci yarısında olduğunu; eldeki iki nüshanın ise 16. yüzyılda istinsah edildiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 76 ve 87
Anlamsal gelişim çizgisi
İlk kayıttan günümüz Türkçesine
1400–1500 · Eski Anadolu Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: anlam alanının sözlüksel ayrışması
-
1
Tarihsel kaynak
1400–1500
Eski Anadolu Türkçesi
Tarihleme dayanağı: eserin telif veya dil katmanı için yaklaşık dönem
Biçim: gök · sıfat
Dönem anlamı
Mavi ile yeşil arasında, bağlama göre bu iki renkten birine yaklaşan renk.
anlam alanının sözlüksel ayrışmasıDede Korkut'ta at, çayır ve nesne betimlemelerinde gök renk sıfatı olarak kullanılır.
Günümüze uzanan değişim
Tarihsel geniş renk alanı çağdaş genel dilde mavi ve yeşil adları arasında ayrışmıştır.
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
Birincil metin tanıklarını aç (2)
lum Uruz menüm ivüm üstine tursun didi. Konur atın 7 çekdürdi, butun bindi. Tepel kaşğa aygırına Tundar bindi. 8 Gök bidevisin tutdurdı, Kazan Bigüii karındaşı Kara Göne 9 bindi. Ağ bide
Dede Korkut Kitabı · 15. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısı · PDF s. 116
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
V12 kuşum öldi 1 gökden]!?13 gök yüzinden | ıldınm... üzerine]V13 ağban evüm üstine D43 yıldırım | düm] V’de yok || 2 ordumun... tökilür]l)2 o.... tökilüVw ordum
Dede Korkut Kitabı · 15. yüzyılın ortaları veya ikinci yarısı · PDF s. 119
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Kaynak dayanağını aç (1)
Dede Korkut Kitabı II: İndeks–Gramer (1997). Hazırlayan Muharrem Ergin. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Madde, yan biçim, (PHP 3, PHP 4) ve metin sayfası-satır gönderimleri için ana dizin.
-
2
Güncel sözlük
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Günümüz Türkçesi
Biçim: mavi
1. güncel anlam
Açık gündüz göğünde görülen, yeşilden mora uzanan tayf aralığındaki renk; ilgili: → renk.
2. güncel anlam
Açık gündüz göğündekine benzer renkte görünen; ilgili: → renk.
Yöntem ve tarih sınırları
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Eski Anadolu Türkçesigöksıfat
Kaynak çevriyazıları:Dede Korkut Kitabı: gök
Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Dede Korkut Kitabı: gök. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Mavi ile yeşil arasında, bağlama göre bu iki renkten birine yaklaşan renk.
Tarihsel bağlam: Dede Korkut'ta at, çayır ve nesne betimlemelerinde gök renk sıfatı olarak kullanılır.
Anlamsal gelişim notu: Tarihsel geniş renk alanı çağdaş genel dilde mavi ve yeşil adları arasında ayrışmıştır.
Çağdaş arama bağı: mavi, yeşil · anlam alanının sözlüksel ayrışması · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
- gök (yalın biçim)
Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 37-8, 76-4, 126-11, 144-11 (metin sayfası–satır)
Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.
Kaynak yayınlar ve okuma notu
Dede Korkut Kitabı II: İndeks–Gramer (1997). Hazırlayan Muharrem Ergin. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
BD Bağlam Gösterimi · mavi
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Cite this entry
Preparing citation formats for the current entry.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Questions and Answers About This Entry
Selected answers explaining dictionary information together with live BD measurements.
Related Entries
mavice
mavili
mavi su
mavilik
mavimsi
mavi kod
mavi tik
mavi gıda
mavi yaka
mavi çatı
mavi ışık
mavileşme
mavi ekran
mavi olmak
The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.