tasarı
(isim, hukuk)
· 2 meanings
Gerçekleşmesi düşünülen işin zihinsel biçimi veya öneri metni.
Selected Corpus Statistics
ADVANCED ANALYSES
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
Aç / kapat Aç / kapat
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
İlk tarihsel tanık: 1069–1070 · Kutadgu Bilig · KB 117 · Tarihsel Derlem
eserin tamamlanma tarihi. Kaynak, şairin 18 ay çalıştığı eserini H. 462 (1069/1070) yılında tamamladığını belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 23
Anlamsal gelişim çizgisi
İlk kayıttan günümüz Türkçesine
1069–1070 · Karahanlı Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: anlam ayrışması ve daralma
-
1
Tarihsel kaynak
1069–1070
Karahanlı Türkçesi
Tarihleme dayanağı: eserin yazılış dönemi
Biçim: saḳınç, saḳınçḳa, saḳınçlar, saḳınçta, saḳınçı, saḳınçım, saḳınçın, saḳınçıġ · ad
Dönem anlamı
Zihni meşgul eden düşünce, tasarı veya kaygı veren iç endişe.
anlam ayrışması ve daralmaKutadgu Bilig’de saḳınç, kişinin düşünüp taşınması ve geleceğe ilişkin kaygısı çevresindeki zihinsel durumları anlatır.
Günümüze uzanan değişim
Saḳınçtaki düşünce ve kaygı alanı çağdaş dilde düşünce, endişe ve kaygıya ayrılmış; sakınca daha özel bir olumsuzluk anlamı geliştirmiştir.
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
Birincil metin tanıklarını aç (2)
sewerin esen tut yaġısın kötür sewinçin tolu tut saḳınçın ḳotur
Kutadgu Bilig · 1069–1070 · KB 117 · Kaynakta aç
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
bu ay toldı ança yorıdı bu yaŋ ġariblıḳ saḳınçı sarıġ ḳıldı eŋ
Kutadgu Bilig · 1069–1070 · KB 498 · Kaynakta aç
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Kaynak dayanağını aç (2)
Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
Madde, anlam, (PHP 3, PHP 4) ve beyit numarası için ana dizin.
Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Dizindeki biçimlerin beyit metninde karşılaştırıldığı eleştirmeli metin yayını.
-
2
Güncel sözlük
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Günümüz Türkçesi
Biçim: tasarı
1. güncel anlam
Gelecekte gerçekleşmesi istenen işin henüz uygulanmadan zihinde kurulmuş düzeni; ilgili: → taslak.
2. güncel anlam
Onaylanması için yetkili mercie sunulan, henüz kesinleşmemiş hukuki düzenleme metni; ilgili: → mevzuat.
Yöntem ve tarih sınırları
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Karahanlı TürkçesisaḳınçadAnlamdan eşleşti: tasarı
Kaynak çevriyazıları:Kutadgu Bilig III: İndeks: saḳınç, saḳınçḳa, saḳınçlar, saḳınçta, saḳınçı, saḳınçım, saḳınçın, saḳınçıġ
Transkripsiyon notu: Kaynak çevriyazısındaki ḳ, ġ işaretleri korunmuştur; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Zihni meşgul eden düşünce, tasarı veya kaygı veren iç endişe.
Tarihsel bağlam: Kutadgu Bilig’de saḳınç, kişinin düşünüp taşınması ve geleceğe ilişkin kaygısı çevresindeki zihinsel durumları anlatır.
Anlamsal gelişim notu: Saḳınçtaki düşünce ve kaygı alanı çağdaş dilde düşünce, endişe ve kaygıya ayrılmış; sakınca daha özel bir olumsuzluk anlamı geliştirmiştir.
Çağdaş arama bağı: düşünce, endişe · anlam ayrışması ve daralma · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
- saḳınç (yalın biçim)
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 677, 913, 944, 1074, 1087, 1241, 1549, 1550, 1584, 1587, 1984, 3103, 3206, 3300, 3307, 3549, 3550, 3561, 3629, 4851, 5233, 5242, 5458, 5629, 5680, 6026, 6090, 6183, 6200, 6252, 6275, 6340, 6486. beyitler - saḳınçḳa ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1127, 3773. beyitler - saḳınçlar ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1550. beyit - saḳınçta ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 5185. beyit - saḳınçı ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 498, 1164, 1533, 5968. beyitler - saḳınçım ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1216, 1217, 3684, 6077. beyitler - saḳınçın ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 117, 6198, 6214, 6345, 6587, 6612. beyitler - saḳınçıġ ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1562, 6341. beyitler
Kaynak yayınlar ve okuma notu
Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
BD Bağlam Gösterimi · tasarı
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Cite this entry
Preparing citation formats for the current entry.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Related Entries
tasarı kurmak
düşçü
efkâr
fiilî
konma
rüya
umut
şema
ham
tutuksuzluk
suç duyurusunda bulunmak
çarptırabilme
vekâlet ücreti
düzenleme
The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.