tek

Bitigçi Sözlük Maddesi

tek

I (sıfat, isim, zarf, matematik, mecaz)
· 8 meanings
  1. 1.

    (sıfat) Eşi, benzeri olmayan; vahit, yegâne.

  2. 2.

    (sıfat) Kadeh içinde belirli ölçüde olan (içki).

  3. 3.

    (isim) Birbirini tamamlayan veya aynı türden olan nesnelerden her biri.

  4. 4.

    (zarf) Önüne getirildiği cümleye istek ve özlem kavramı katar.

  5. 5.

    (zarf) → yalnızca.

  6. 6.

    (zarf, mecaz) Hiç, hiçbir.

  7. 7.

    (zarf) Yalnız başına.

  8. 8.

    (zarf, matematik) İki ile bölünemeyen (sayı).

ADVANCED ANALYSES

tek etymology and historical periods

Tek, ‘yalnız, ancak, bir tane’ anlamıyla Eski Türkçeden beri kullanılan Türkçe bir sözdür. İlk tanıkları IX–X. yüzyıl Uygur Budist çevirilerindedir: _tek bir ödün_ ‘Only once’. Kâşgarlı Mahmud _tek keldim_ örneğini ‘bir şey istemeden, öylesine geldim’ diye açıklar; Clauson bunu ‘yalnızca geldim’ anlamının yanlış kavranması sayar. Old Anatolian Turkishnde söz ‘yeter ki’ anlamıyla dilek cümlelerinde sık geçer; ‘tek sayı’, ‘eşsiz’, ‘bir kadeh içki’ gibi anlamlar sonraki dönemlerde görülür. Stachowski sözü Farsça tak'a bağlar; erken Uygur tanıkları ve Sibirya dillerine uzanan karşılıklar bu görüşü zayıflatır (Bitigçi açıklaması).

  1. 9. yüzyıl · Old Uyghur Turkish: tek
  2. 11. yüzyıl · Karakhanid Turkish: tek
  3. 13. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: tek
  4. 14. yüzyıl · Khwarezmian Turkish: tik ~ tek
  5. 15. yüzyıl · Kipchak Turkish: tek ~ tik
  6. 15. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: tek ~ dek
  7. 16. yüzyıl · Ottoman Turkish: tek
  8. 17. yüzyıl · Ottoman Turkish: tek
  9. 19. yüzyıl · Ottoman Turkish: tek
  10. 20. yüzyıl · Modern Turkish: tek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · tek

Note: The sentences in this section are selected automatically by the corpus sentence-selection algorithm. Their views, wording and content belong to the source texts; they do not bind Bitigçi or represent its views or position.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Questions and Answers About This Entry

Selected answers explaining dictionary information together with live BD measurements.

Open all
Polysemy Headword

Tek sözcüğü hem eşi olmayanı hem de bir çiftin parçasını nasıl anlatabilir?

Çünkü iki anlam da bir taneye bakar; fark, o tanenin neye göre sayıldığındadır. Eşi olmayan tek, kendi türü içinde yalnızdır; çorabın teki ise ait olduğu çiftin içinde yalnızdır. Biri bütünün kendisini, öbürü bütünün bir parçasını tek sayar.

Related Entries

cebirsel bağımsızlık sıralılık cebirsel eşitlik matematiksel işlem kuvvet serisi tamsayılı programlama modeli tahmin aralığı eşlenik tam çizge metrik uzay doğrusal birleşim koordinat düzlemi kısıt programlama daire

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Spelling and Variants Verified relationships, frequency by period and usage share

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

Earliest Attestation and Dispersion Source publication dates, confidence level and stages of dispersion

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.