türbe

(isim)

Arapça turbe · 1 meanings

(isim) Tarihî veya dinî bakımdan saygı duyulan bir kişinin kabri çevresine inşa edilmiş, ziyaret ve anma amacıyla korunan, mimarisi döneme göre değişen ve kimi örneklerde yanına ibadet bölümü eklenen anıtsal mekân.
Last updated (Türkiye saati): 01.10.2026 13:16:17

ADVANCED ANALYSES

Historical vocabulary

Patterns across historical periods of Turkish

Open / close

Büyük Meaning Atlas'nda aç

Earliest historical attestation: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 28

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

720–735 · Orkhon Turkish kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

1

720–735
Orkhon Turkish
Historical source

Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

Biçim: bark, barkıg, barkin · ad

Dönem anlamı

İnsanların barınması için yapılmış konut; bazı bağlamlarda anıt yapı.
kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

Open primary-text attestations (2)
(KT G12) t(a)bg(a)ç : k(a)g(a)n(ı)n : içr(e)ki : b(e)d(i)zçig : ıt(t)ı : (a)n(a)r : (a)d(ı)nçıg : b(a)rk : y(a)r(a)turt(u)m : için : t(a)şin : (a)d(ı)nçıg : b(e)d(i)z : urturt(u)m : t(a)ş tokıtd(ı)m : kön(ü)lt(e)ki : s(a)b(ı)m(ı)n :
Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 28
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
og(u)z : bilge : t(a)mg(a)çı : k(e)lti : kıırk(ı)z k(a)g(a)nta : t(a)rduş : ın(a)nçu çor : k(e)lti: b(a)rk itgüçi: b(e)d(i)z : y(a)r(a)t(ı)gma : bit(i)g t(a)ş : itgüçi: t(a)bg(a)ç : k(a)g(a)n : çık(a)nı : ç(a)n s(e)nün : k(e)lti :
Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 44
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

Open supporting sources (2)
Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.
Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.
Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.
2

Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Günümüz Türkçesi
Current dictionary

Biçim: türbe

1. güncel anlam

Tarihî veya dinî bakımdan saygı duyulan bir kişinin kabri çevresine inşa edilmiş, ziyaret ve anma amacıyla korunan, mimarisi döneme göre değişen ve kimi örneklerde yanına ibadet bölümü eklenen anıtsal mekân.

Method and dating limitations

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Orkhon TurkishbarkadAnlamdan eşleşti: türbe

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: İnsanların barınması için yapılmış konut; bazı bağlamlarda anıt yapı.

Çağdaş arama bağı: ev · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

bark (yalın biçim)
Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 12. satır; Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 13. satır; Kül Tigin Yazıtı, kuzeydoğu yüzü; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 14. satır
barkıg (inflected form)
Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, güneybatı yüzü; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 32. satır
barkin (inflected form)
Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzeydoğu yüzü; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 15. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 34., 37. satırlar

Corpus lines from historical sources

Her satır kendi kaynak birimini korur; farklı maddelerin metinleri birleştirilmez.

s(a)b(ı)m(ı)n sım(a)dı : içr(e)ki : b(e)d(i)zçig : ıt(t)ı : (a)n(a)r : (a)d(ı)nç(ı)g : b(a)rk : y(a)r(a)t(ıt)d(ı)m : için t(a)şin : (a)d(ı)nç(ı)g : b(e)d(i)z u[rt(u)rt](u)m [t(a)ş tokıtd(ı)m kön(ü)lt(e)ki s](a)b(ı)m(ı)n

Orkhon Turkish · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 54 · çevriyazı güveni A

(e)bde : (e)rti : uç og(u)z : süsi: b(a)sa : k(e)lti: y(a)d(a)g : y(a)b(ı)z : boltı : tip : (a)lg(a)lı : k(e)lti : sın(a)r : süsi : (e)b(i)g b(a)rk(ı)g : yulg(a)lı : b(a)rdı : sm(a)r : süsi : sün(ü)şg(e)li : k(e)lti : biz : (a)z

Orkhon Turkish · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 68 · çevriyazı güveni A

Source publications and reading notes

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · türbe

Note: The sentences in this section are selected automatically by the corpus sentence-selection algorithm. Their views, wording and content belong to the source texts; they do not bind Bitigçi or represent its views or position.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Spelling and Variants Verified relationships, frequency by period and usage share

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

Earliest Attestation and Dispersion Source publication dates, confidence level and stages of dispersion

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.

Selected Corpus Statistics