öküz

Bitigçi Sözlük Maddesi

öküz

(isim, mecaz, hakaret yollu)
· 2 meanings

Tarım ve yük işlerinde kullanılan kısırlaştırılmış erkek büyükbaş; incitici kişi adı.

  1. 1.

    Çekim hayvanı

    (isim) Üreme işlevi giderilmiş, yük çekmeye ve tarım işlerinde koşulmaya elverişli evcil erkek büyükbaş; ilgili: → sığır.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 13:41:02 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Kişiyi küçümseyen söz

    (isim, mecaz, hakaret yollu) Davranışını kaba veya duyarsız bulan konuşanın karşısındakini aşağılamak için kullandığı söz; ilgili: → sığır.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 13:41:02 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

öküz etymology and historical periods

Öküz, Irk Bitig'den beri tanıklanan ortak Türkçe bir hayvan adıdır. Stachowski sözü Ortak Türkçe *öküz, Ana Türkçe *öküŕ biçimine götürür ve Çuvaşça văkăr'ı aynı kaynaktan sayar, ama daha öte kökenini belirsiz bulur; Eren kökenin karışık olduğunu, Tietze sorunun henüz çözülmediğini yazar. Clauson sözü hemen hemen kesin olarak Toharcadan alınmış sayar; Eren'in aktardığına göre Doerfer bu açıklamayı olasılıktan uzak bulur. Hint-Avrupa dilleriyle ve Altay kuramı çerçevesinde Moğolca, Tunguzca biçimlerle karşılaştırmalar da yapılmıştır. Eren ve Clauson'a göre söz Moğolcaya üker olarak geçmiştir; Starostin–Dybo–Mudrak bu yönü ses bilgisine aykırı bulur.

  1. 8. yüzyıl · Old Uyghur Turkish: öküz
  2. 11. yüzyıl · Karakhanid Turkish: öküz
  3. 13. yüzyıl · Kipchak Turkish: öküz
  4. 13. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: öküz
  5. 14. yüzyıl · Khwarezmian Turkish: öküz
  6. 14. yüzyıl · Kipchak Turkish: öküz
  7. 14. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: öküz
  8. 15. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: öküz
  9. 17. yüzyıl · Ottoman Turkish: öküz
  10. 18. yüzyıl · Ottoman Turkish: öküz gözi
  11. 19. yüzyıl · Ottoman Turkish: öküz
  12. 20. yüzyıl · Modern Turkish: öküz
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · öküz

Note: The sentences in this section are selected automatically by the corpus sentence-selection algorithm. Their views, wording and content belong to the source texts; they do not bind Bitigçi or represent its views or position.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

öküzlük öküzsüz öküz gibi öküz kafalılık öküz gibi bakmak öküz arabası gibi öküz altında buzağı aranmaz öküz dağda ölür, ziyanı eve gelir öküz tekini bulmazsa çifte girmez öküz yem bitince çifte gideceğini bilir öküz öldü, ortaklık bitti (veya bozuldu) öküz öldü, ortaklık bozuldu (veya bitti) öküz ölür gönü kalır, yiğit ölür ünü kalır öküz öküzün boynuzunda çamur görmezse korkmaz

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Spelling and Variants Verified relationships, frequency by period and usage share

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

Earliest Attestation and Dispersion Source publication dates, confidence level and stages of dispersion

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.