ünlü

Bitigçi Sözlük Maddesi

ünlü

(isim, sıfat, dil bilgisi)
· 2 meanings

Geniş kesimlerce tanınan ve dil bilgisinde hece kurucu ses.

  1. 1.

    Geniş kesimlerce tanınma

    (isim, sıfat) Geniş bir kesimin tanıdığı; ilgili: → ün.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 15.11.2026 11:46:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Hece kurucu ses

    (isim, dil bilgisi) A, e, i gibi, havanın tam kapanma ya da sürtünmeli daralmayla engellenmediği hece kurucu ses; ilgili: → ses.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 15.11.2026 11:46:10 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

ünlü etymology and historical periods

Ünlü, Türkçe ün sözüne sahiplik bildiren -lü ekinin getirilmesiyle kurulmuş bir sıfattır. Gülensoy sözcüğü ǖ-n+lü diye çözümler, yani ün'ü de bir fiil kökü ile -n ekine ayırır. Söz Uygurca ve Karahanlı metinlerinde ünlüg biçimiyle ‘sesli, sesi olan’ anlamında geçer; XV. yüzyılda Çengnâme'deki _Dâvûd ünlü_ ‘Davud sesli’ söyleyişi de bu anlamı sürdürür. Kâmûs-ı Türkî ünlü'yü yalnız ‘meşhur, adlı sanlı’ anlamıyla kaydeder; Gülensoy'da ise buna dil bilgisindeki ‘ses yolunda engele çarpmadan çıkan ses, vokal’ anlamı eklenmiştir. Anadolu ağızlarında ünnü biçimi yaşar; Kırgızcada ündǖ dil bilgisi terimi olarak ‘sesli’ demektir, Özbekçede ünli biçimi vardır.

  1. 9. yüzyıl · Old Uyghur Turkish: ünlüg
  2. 11. yüzyıl · Karakhanid Turkish: ünlüg
  3. 15. yüzyıl · Old Anatolian Turkish: ünlü
  4. 19. yüzyıl · Ottoman Turkish: üŋlü
  5. 20. yüzyıl · Modern Turkish: ünlü
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ünlü

Note: The sentences in this section are selected automatically by the corpus sentence-selection algorithm. Their views, wording and content belong to the source texts; they do not bind Bitigçi or represent its views or position.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Selected answers explaining dictionary information together with live BD measurements.

Open all

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Spelling and Variants Verified relationships, frequency by period and usage share

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

Earliest Attestation and Dispersion Source publication dates, confidence level and stages of dispersion

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.