tam

Bitigçi Sözlük Maddesi

tam

(sıfat, zarf, isim, mecaz, argo)
Arapça tāmm · 9 meanings

Eksiksizlik, kesin uyum ve anın örtüşmesi

  1. 1.

    Eksiksiz

    (sıfat) → eksiksiz.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Bölünmemiş olarak alınan

    (sıfat) Bölümleri ayrı ayrı değil tek varlık sayılarak ele alınan; ilgili: → bütün.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Amaca en elverişli

    (sıfat) Aranan koşulları en iyi biçimde sağlayan; ilgili: → uygun.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Aynen

    (zarf) → tıpkı.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Aynı ana rastlayış

    (zarf) Anlatılan olayın gerçekleştiği anla kesin biçimde örtüşerek; ilgili: → vakit.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Hiçbir yanı dışarıda kalmadan

    (zarf) Hiçbir ayrıntıyı veya bölümü dışarıda tutmadan; ilgili: → eksiksiz.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Niteliğin belirgin örneği

    (sıfat, mecaz) Taşıdığı niteliği kuşku bırakmayacak açıklıkta ve en güçlü biçimde gösteren; ilgili: → gerçek.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  8. 8.

    İşin ehli

    (sıfat, mecaz) Üstlendiği işi gereğince yapabilecek birikim ve olgunluğa sahip; ilgili: → yetkin.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  9. 9.

    Argo para adı

    (isim, argo) ABD nakit birimini belirtmekte kullanılan argo ad; ilgili: → dolar.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 20:17:10 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

tam etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Tam, Arapça tāmm ‘eksiksiz, bütün’ sözünden alınmıştır; Räsänen ve Karaağaç bu kökeni verir, Karaağaç aynı kökten tamam, tamamen ve tamamiyet'i de anar. Osmanlıcada tâm biçiminde, çoğunlukla Arapça-Farsça tamlamalar içinde kullanılır: Bâkî Dîvânı'nda _mâh-ı tâm_ ‘dolunay’, Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde _ihtimâm-ı tâm_ ‘tam özen’. Redhouse (1890) Arapça tāmm'ın halk ağzında tam söylendiğini ve Türkçede ‘tam, tamamen; tıpatıp’ anlamlarıyla kullanıldığını kaydeder. Türkiye Türkçesinde ‘eksiksiz’ yanında ‘en uygun’, ‘tıpkı’, ‘tam o anda’ gibi anlamlar kazanmış, Amerikan doları için de kullanılmıştır (Karaağaç). Eski Türkçedeki tam ‘duvar, dam’ ayrı bir sözdür (Gülensoy).

  1. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tâm ~ tam
  2. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tâm
  3. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tâm ~ tam
  4. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tam
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: tam
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · tam

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.