asker
(isim, sıfat, mecaz)
Arapça ʿasker
· 5 meanings · 0 occurrences
-
2.
(isim) Askerlik görevi veya ödevi.
-
4.
(sıfat, mecaz) Topluluk düzenine saygısı olan, disiplinli (kimse).
Selected Corpus Statistics
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
Aç / kapat
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 30
yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13
Orhon TürkçesisüadAnlamdan eşleşti: asker
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir devletin savaşmak ve savunmak için örgütlediği silahlı güç.
Çağdaş arama bağı: ordu · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
- sü (yalın biçim)
Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 5., 8. satırlar; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 2., 28., 31., 39. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 8. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 3., 25., 26., 32. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, güneydoğu yüzü - süg ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 32., 34. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 1., 8. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 25. satır - süsi ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 12., 37. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 1. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 11., 27., 30., 32., 39. satırlar - süsin ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 6., 7. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 1. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 26., 28., 30., 31., 34., 37. satırlar
Eski Anadolu Türkçesierad
Kaynak çevriyazıları:Kâbûs-nâme: er
Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Kâbûs-nâme: er. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Yetişkin erkek; bağlama göre eş veya savaşçı.
Tarihsel bağlam: Kâbûs-nâme'nin 39a/14 ve 50b/11 tanıkları erkek kişiyi, 10a/15 koca ilişkisini, 88b/2 savaşçıyı gösterir.
Anlamsal gelişim notu: Er biçimi kalmış, gündelik erkek anlamı daralarak askerlik ve yiğitlik çağrışımı güçlenmiştir.
Çağdaş arama bağı: er, erkek, koca, asker · anlam daralması ve çok anlamlılığın ayrışması · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
- er (yalın biçim)
Tanıklık: Kâbûs-nâme, 39a/14, 50b/11, 52b/1, 55a/3, 55b/9, 88a/10 (yaprak yüzü–satır)
Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.
Tarihsel derlem tanıkları
Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.
bod(u)n(ı)n : ilin : törüsin : tuta : birm(i)ş : iti: birm(i)ş : (KT D2) tört : bul(u)n : kop : y(a)gı (e)rm(i)ş : sü sül(e)p(e)n : tört : bul(u)nd(a)kı : bod(u)n(u)g : kop (a)lm(ı)ş : kop b(a)z : kılm(ı)ş :
Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 30 · çevriyazı güveni A
t(a)gd(a)kı : inm(i)ş : tir(i)l(i)p : y(e)tm(i)ş (e)r bolm(ı)ş : t(e)nri : küüç: birtük üç(ü)n : k(a)n(ı)m k(a)g(a)n : süsi : böri t(e)g : (e)rm(i)ş : y(a)gısi : koori t(e)g (e)rm(i)ş : ilg(e)rü : kuur(ı)g(a)ru : sül(e)p :
Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 32 · çevriyazı güveni A
törüsin : tuta birm(i)ş : iti birm(i)ş : tört : bul(u)n : koop : y(a)gı (e)rm(i)ş : sü sül(e)p(e)n : tört : bul(u)nd(a)kı : bod(u)n(u)g [kop (a)lm(ı)ş : kop b(a)z kılm(ı)ş] b(a)şl(ı)g(ı)g [yü]k(ü)nt(ü)rm(i)ş :
Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 56 · çevriyazı güveni A
(BK Dil) inm(i)ş : tir(i)l(i)p : y(e)tm(i)ş (e)r : bolm(ı)ş : t(e)nri : küç birtük : üç(ü)n : k(a)n(ı)m k(a)g(a)n : süsi : böri t(e)g : (e)rm(i)ş : y(a)g(ı)si : koon t(e)g : (e)rm(i)ş : ilg(e)rü : kuung(a)ru : sül(e)p : tirm(i)ş :
Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 60 · çevriyazı güveni A
Hikâyet Bir gün Muhammed bin Zekeriyyâ er-Râzi C2) şâgirdleri-y-ile yörür-idi. N- gâh bir delüye uğradı. Ve çün delü, şeyhi gördi; 6 güldi. Der-hâl şeyh gerü döndi.
Eski Anadolu Türkçesi · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 99 · çevriyazı güveni B
Bih ez-durüğ buved her çigüne bâşed rast (7 Be-medh guften-i hviş er kesı buzurg buved (8) Heme makâlet-i Kisrâ be-pend-nâme hebâst*
Eski Anadolu Türkçesi · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 101 · çevriyazı güveni B
Kaynak yayınlar ve okuma notu
Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.
Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
BD Bağlam Gösterimi · asker
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Entry history and citation
Loading the current content revision and documented editorial events.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Related Entries
askerce
askerci
askerli
askercik
askercil
askerlik
askersel
askersiz
askervari
asker gibi
askercilik
asker olmak
askercesine
Yörük
The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.