gevşetmek

irḫâʾ Ar. Gevşetmek ve gevşek yapmaḳ ve ṣalıvirüp uzatmaḳ ve ḫavf ve endîşeden emîn olmaḳ ve perdeyi aşağı ṣalıvirmek.

Osmanlı Türkçesi · Bitigçi Osmanlı Türkçesi Derlemi · PDF s. 46 · madde 1210 · çevriyazı güveni Kaynak çevriyazısı · Tarihsel Derlem’de aç

ḳaṣr Ar. Bir nesne ḳıṣa olmaḳ ve bir nesneyi ḳısa ḳılmaḳ ve ḳaṣmaḳ maʿnâsınadır ki uzadup sündürmek muḳâbilidir ve alıḳoymaḳ, ḥabs eylemek ve menzil ve maḳâm ve muṭlaḳâ ṭaşdan yapılmış kârgil odaya dinilür ki köşk olacaḳdır ve şehr ve ḳarye ve ḳulle ve dâr olaraḳ elli yedi mevżiʿiñ ismidir ki cümlesiniñ aʿceb ve aġrebi ḳaṣr-ı Behrâm-ı Gûr idi ki Hemedân ḳurbundadır, yek-pâre ḥacer-i vâḥidden mebnîdir, ḥâlâ ḫarâbedir ve bir âdeme bir ḫuṣûṣı taḫṣîṣ eylemek ve bir işde tekâsül ve taḳṣîr eylemek ve aḫşamlamaḳ ve ġâyet ve meblaġ maʿnâsına müstaʿmeldir ki bir emriñ nihâyet kertesinden ʿibâretdir ve çırpıcılıḳ ṣanʿatıyla bir nesneyi beyâż ḳılmaḳ ve döğmek ve daḳḳ itmek ve gevşetmek ve irḫâ itmek ve naḳṣ itmek ve köşk maʿnâsına olduḳda cemʿi ḳuṣûr gelür ve alıḳoymaḳ ve ḳuṣûr ve taḳṣîr ve tekâsül eylemek ve ʿişâʾ maʿnâsına da gelür.

Osmanlı Türkçesi · Bitigçi Osmanlı Türkçesi Derlemi · PDF s. 1199–1200 · madde 22957 · çevriyazı güveni Kaynak çevriyazısı · Tarihsel Derlem’de aç

mürâḫât Ar. Bir nesneyi gevşetmek maʿnâsınadır ve bir nesneden mübâʿadet itmek ve ḫâtûnun doğurması yaḳlaşmaḳ.

Osmanlı Türkçesi · Bitigçi Osmanlı Türkçesi Derlemi · PDF s. 1620 · madde 28929 · çevriyazı güveni Kaynak çevriyazısı · Tarihsel Derlem’de aç