hareket

Bitigçi Sözlük Maddesi

hareket

(isim, fizik, coğrafya, felsefe, fizyoloji, müzik, spor, ticaret)
Arapça ḥareket · 12 meanings
  1. 1.

    (isim) Vücudu oynatma, kıpırdatma veya kımıldanma.

  2. 2.

    (isim) → davranış.

  3. 3.

    (isim) Yola çıkma.

  4. 4.

    (isim, fizik) Bir cismin bütününün veya bir kısmının yerini, konumunu veya durumunu değiştirmesi; devinim, aksiyon.

  5. 5.

    (isim) Belirli bir amaca varmak veya bir düşünceyi yerleştirmek için birbiri ardınca yapılan faaliyetler dizisi; akım.

  6. 6.

    (isim) Toplu olarak ufak çapta başkaldırma.

  7. 7.

    (isim, coğrafya) → deprem.

  8. 8.

    (isim) Demir yollarında katarların düzenlenmesi ve hangi saatlerde yola çıkıp hangi duraklarda karşılaşacaklarını düzenleme işleri.

  9. 9.

    (isim, felsefe, fizyoloji) → devinim.

  10. 10.

    (isim, müzik) Bir parçanın yavaşlık, çabukluk derecesi.

  11. 11.

    (isim, spor) Kas ve eklemlerin, belli doğal şartlar içerisinde işlemeleri sonucu vücut bölümlerinde düzenli ve olumlu etkilerle oluşturdukları yer değişimi.

  12. 12.

    (isim, ticaret) Fiyat vb. sayıların, değerlerin değişmesi.

ADVANCED ANALYSES

hareket etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Hareket, Arapça ḥaraka ‘kımıldanma, devinim’ sözünden alınmıştır; Tietze'ye göre Türkçeye Farsçadaki ḥarakat biçimiyle girmiştir. Anadolu'da Yûnus Emre'nin şiirlerinde _Hareket itdi_ biçiminde geçer; XIV. yüzyılda Harezm Türkçesinde Kısasü'l-Enbiyâ'da ve Kıpçak Türkçesinde Gülistan Tercümesi'nde hareket kıl- kalıbıyla görülür. XV. yüzyıl ortasında ‘davranış, tutum’, ‘yola çıkış’ ve ‘kıpırdama’ anlamlarıyla, hareket et-, harekete gel-, harekete getir- kalıplarıyla birlikte tanıklanır. Osmanlıcada ‘iş görme’, ‘coşkunluk’ ve bilim terimi anlamları eklenmiş; hareket-i arz ‘yer sarsıntısı’ tamlaması kısalarak ‘deprem’ anlamı doğmuştur.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hareket
  2. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: hareket
  3. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: hareket
  4. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: hareket
  5. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ḥareket
  6. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ḥareket
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hareket
  8. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hareket
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: hareket
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · hareket

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

hareketli hareketlik hareketsel hareketsiz hareket ediş hareket hızı hareket imge hareket yönü hareketlenme hareketlilik hareket alanı hareket etmek hareket farkı hareket kaydı

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.