ufak

Bitigçi Sözlük Maddesi

ufak

(sıfat, mecaz)
· 5 meanings

Boyut, yaş, konum, süre veya önem bakımından azlık.

  1. 1.

    Düşük boyut

    (sıfat) Kapladığı yer veya ölçüleri benzerlerinin altında kalan; ilgili: → küçük.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 12:55:36 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Daha az yaş

    (sıfat) Yaşamının daha erken döneminde bulunan; ilgili: → küçük.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 12:55:36 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Alt konum

    (sıfat) Yetki veya önem sıralamasında alt basamakta bulunan; ilgili: → küçük.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 12:55:36 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Az zaman

    (sıfat) Zamanca pek az yer tutan; ilgili: → süre.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 12:55:36 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Düşük önem veya miktar

    (sıfat, mecaz) Etkisi, önemi veya miktarı dikkate değer bir büyüklüğe ulaşmayan; ilgili: → küçük.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 12:55:36 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat

İlk tarihsel tanık: 20 Eylül 735 · Bilge Kağan Yazıtı · PDF s. 50

yazıtın dikiliş tarihi. Kaynak, Çince yazıt ile Türkçe yazıtın tamamlanma süresinden hareketle anıtın 20 Eylül 735'te dikildiği sonucunu aktarır. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 14

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

720–735 · Orhon Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

  1. 1

    720–735

    Orhon Türkçesi

    Tarihsel kaynak

    Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

    Biçim: kiçig · sıfat

    Dönem anlamı

    Boyut, yaş, miktar ya da önem bakımından benzerlerinden daha az olan.

    kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

    Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

    Birincil metin tanıklarını aç (2)
    il]te : [bun] yok : ilg[(e)rü ş](a)ntun [y(a)zıka t(e)gi sül(e)d(i)m t(a)luyka kiç(i)g t(e)gm(e)d(i)m b]ir(i)g(e)rü : t[ok(u)z] (BK K3) (e)rs(i)nke : t(e)gi : sül(e)d(i)m : tüpütke : kiç(i)g : t(e)gm(e)d(i)m :

    Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 50

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    bod(u)n : k(a)g(a)n(ı)m : k(e)lti tip : ög[(i)r(i)p s(e)b(i)nti...........(a)ts(ı)z......... ]ka : ât birt(i)m : kiç(i)g (a)tl(ı)g[(ı)g ulg(a)rtd(ı)m.......... ]

    Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 70

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    Kaynak dayanağını aç (2)

    Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

    Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.

    Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

    Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.

  2. 2

    Canlı Bitigçi sözlük kaydı

    Günümüz Türkçesi

    Güncel sözlük

    Biçim: ufak

    1. güncel anlam

    Kapladığı yer veya ölçüleri benzerlerinin altında kalan; ilgili: → küçük.

    2. güncel anlam

    Yaşamının daha erken döneminde bulunan; ilgili: → küçük.

    3. güncel anlam

    Yetki veya önem sıralamasında alt basamakta bulunan; ilgili: → küçük.

    4. güncel anlam

    Zamanca pek az yer tutan; ilgili: → süre.

    5. güncel anlam

    Etkisi, önemi veya miktarı dikkate değer bir büyüklüğe ulaşmayan; ilgili: → küçük.

Yöntem ve tarih sınırları

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Orhon TürkçesikiçigsıfatAnlamdan eşleşti: ufak

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Boyut, yaş, miktar ya da önem bakımından benzerlerinden daha az olan.

Çağdaş arama bağı: küçük · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • kiçig (yalın biçim)
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 41. satır

Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · ufak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.