gözlem

(isim) Karşılaşılan bir durumu veya nesneyi belirli bir soruya yanıt arayarak dikkatle izleme; ayrıntılar rastgele seçilmez, görülenler not edilip önceki bilgilerle karşılaştırılarak daha güvenilir bir betimleme oluşturulur; müşahede.

(isim) İzleme sırasında fark edilip kayda geçirilen belirli bulgu veya ölçüm değeri; araştırmacı bu kaydı başka kayıtlarla karşılaştırarak bir değişimi, benzerliği ya da beklenmedik ayrılığı saptayabilir; müşahede.

(isim, gök bilimi) Ayın, gezegenlerin veya yıldızların yerini ve hareketini teleskop ya da başka ölçüm araçlarıyla düzenli biçimde kayda geçirme; doğrudan bakışla da yapılabilir, yinelenen kayıtlar zaman içindeki değişimi karşılaştırmaya yarar; rasat.

(isim, edebiyat) Yazacağı yapıtın dünyasını kurmadan önce yazarın kişiler, yerler ve yaşantılar hakkında doğrudan izlenim toplaması; bu hazırlık, anlatıdaki davranışların ve çevrenin ayrıntılı, inandırıcı biçimde kurulmasına yardım eder.

(isim, felsefe) Bir olayın nasıl geliştiğini anlamak için araçlarla ölçüm yapıp bulguları önceden belirlenen düzene göre karşılaştırma yolu; koşullar değiştikçe ortaya çıkan farklar izlenir ve olası açıklamalar bu kayıtlarla sınanır.