kar
(isim)
· 1 meanings
Selected Corpus Statistics
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
Aç / kapat
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 40
yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13
Anlamsal gelişim çizgisi
İlk kayıttan günümüz Türkçesine
720–735 · Orhon Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: anlam ve biçim sürekliliği
-
1
Tarihsel kaynak
720–735
Orhon Türkçesi
Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri
Biçim: kar, karıg · ad
Dönem anlamı
Donmuş su kristallerinin yağış biçiminde yere düşmesiyle oluşan beyaz örtü.
anlam ve biçim sürekliliğiCanlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
Birincil metin tanıklarını aç (2)
(KT D35) y(a)şına : kıırk(ı)z t(a)pa : sül(e)d(i)m(i)z : sünüg : b(a)t(ı)mı : k(a)r(ı)g: sök(ü)p(e)n : kögm(e)n : yış(ı)g : toga : yonp : kıırk(ı)z : bod(u)n(u)g: uda : b(a)sd(ı)m(ı)z : k(a)g(a)nin : birle : sona yışda :
Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 40
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
y(a)ş](ı)ma : kırk(ı)z : t(a)pa : sül(e)d(i)m : sün(ü)g b(a)t(ı)mı: (BK D27) k(a)r(ı)g : sök(ü)p(e)n : kögm(e)n : yış(ı)g : toga : yo[np]: kıırk(ı)z : bod(u)n(u)g : uda : b(a)sd(ı)m : k(a)g(a)nin : birle : sona : yışda :
Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 66
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Kaynak dayanağını aç (2)
Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.
Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.
Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.
-
2
Güncel sözlük
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Günümüz Türkçesi
Biçim: kar
1. güncel anlam
Atmosferdeki su buharının yoğunlaşmasıyla oluşan ve yeryüzüne beyaz ve hafif billurlar biçiminde donarak düşen su buharı
Yöntem ve tarih sınırları
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Orhon Türkçesikarad
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Donmuş su kristallerinin yağış biçiminde yere düşmesiyle oluşan beyaz örtü.
Çağdaş arama bağı: kar · biçim ve anlam sürekliliği · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
- karıg ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 35. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 27. satır
Tarihsel derlem tanıkları
Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.
(KT D35) y(a)şına : kıırk(ı)z t(a)pa : sül(e)d(i)m(i)z : sünüg : b(a)t(ı)mı : k(a)r(ı)g: sök(ü)p(e)n : kögm(e)n : yış(ı)g : toga : yonp : kıırk(ı)z : bod(u)n(u)g: uda : b(a)sd(ı)m(ı)z : k(a)g(a)nin : birle : sona yışda :
Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 40 · çevriyazı güveni A
y(a)ş](ı)ma : kırk(ı)z : t(a)pa : sül(e)d(i)m : sün(ü)g b(a)t(ı)mı: (BK D27) k(a)r(ı)g : sök(ü)p(e)n : kögm(e)n : yış(ı)g : toga : yo[np]: kıırk(ı)z : bod(u)n(u)g : uda : b(a)sd(ı)m : k(a)g(a)nin : birle : sona : yışda :
Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 66 · çevriyazı güveni A
ḳış erse yana tüş körügli ḳarı aḳar suv tüşese ya buz ḳar tolı
Karahanlı Türkçesi · Kutadgu Bilig · 1069–1070 · KB 6013 · çevriyazı güveni B · Tarihsel Derlem’de aç
Sorguyla aynı sade arama biçimi; tek başına anlam veya köken sürekliliği kanıtı değildir
Sü keldi yir yapa Ḳarar ḳar (taġ tapa) Ḳaçtı aŋar Alp Aya
Karahanlı Türkçesi · Dîvânu Lugâti’t-Türk’teki Türkçe parçalar · 1072–1077 · Manzum parçalar · DLT III, 208 · çevriyazı güveni B · Tarihsel Derlem’de aç
Sorguyla aynı sade arama biçimi; tek başına anlam veya köken sürekliliği kanıtı değildir
Ḳar buz ḳamuġ erüşdi Taġlar suwı aḳışdı
Karahanlı Türkçesi · Dîvânu Lugâti’t-Türk’teki Türkçe parçalar · 1072–1077 · Manzum parçalar · DLT I, 186 · çevriyazı güveni B · Tarihsel Derlem’de aç
Sorguyla aynı sade arama biçimi; tek başına anlam veya köken sürekliliği kanıtı değildir
Kaynak yayınlar ve okuma notu
Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.
Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
BD Bağlam Gösterimi · kar
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Entry history and citation
Loading the current content revision and documented editorial events.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.