kriz

Bitigçi Sözlük Maddesi

kriz

(isim, tıp, ruh bilimi, ekonomi, mecaz)
Fransızca crise · 6 meanings

Sağlıkta, gereksinimlerde veya işleyişte ağır kesinti.

  1. 1.

    Hastalığın ağırlaşması

    (isim, tıp) Belirtilerin ani ve ciddi biçimde ağırlaştığı hastalık nöbeti; ilgili: → nöbet.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:14:30 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Ruhsal dengenin sarsılması

    (isim, ruh bilimi) Kişinin baş etme olanaklarını aşan olay karşısında yaşadığı geçici ruhsal denge bozulması; ilgili: → bunalım.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:14:30 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Gereksinimin temin edilememesi

    (isim) Temel bir gereksinimin teminindeki kesintiden doğan darboğaz; ilgili: → kıtlık.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:14:30 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Yoğun arzu

    (isim) Karşı konması güçleşecek yoğunlukta bastıran arzu; ilgili: → istek.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:14:30 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Ekonomide sarsılma

    (isim, ekonomi) Ekonomik faaliyetlerin ve ödeme düzeninin yaygın sarsıntıya uğradığı ağır dönem; ilgili: → çöküntü.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:14:30 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    İşleyişin tıkanması

    (isim, mecaz) Alışılmış çözümlerin yetersiz kaldığı ve acil yön değişikliği gerektiren toplumsal veya kurumsal darboğaz; ilgili: → bunalım.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:14:30 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

kriz etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Kriz, Fransızca crise sözcüğünden alınmıştır; Tietze'ye göre Fransızca sözcük Eski Yunanca krísis ‘ayırma, muhakeme’ sözcüğüne dayanır. Tietze sözcüğü iki ayrı madde olarak işler: ekonomik anlamda ‘buhran’ ve tıpta ‘birdenbire ortaya çıkan tehlikeli fizyolojik değişiklik’. Ekonomik anlam için 1962 tarihli bir tanık verir; kalp krizi ve dayanılmaz sigara isteği gibi kullanımları da 1980'ler ve 1990'lardan tanıklar. Karaağaç ise ruhsal bunalımdan kıtlığa, ani ve aşırı istekten toplumsal çöküntüye uzanan yedi anlam sayar. XX. yüzyılda Toven sözü tıpta hastalığın iyiye ya da kötüye birden dönmesi anlamıyla da kaydeder.

  1. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: kriz
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · kriz

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Questions and Answers About This Entry

Selected answers explaining dictionary information together with live BD measurements.

Open all
Çok anlamlılık Headword

Krizin Eski Yunancadaki atası ‘ayırma, muhakeme’ demekse, kalp krizinden iklim krizine uzanan kullanımlar bu anlamdan ne saklar?

Bir dönüm anını. Eski bir sözlük krizi tıpta hastalığın iyiye ya da kötüye birden dönmesi diye tanımlar. Ekonomide, toplumda ve iklimde de söz olağan gidişin bozulduğu ve bir karar verilmesi gereken anı anlatır; ayırma düşüncesi, öncesi ile sonrasının birbirinden ayrıldığı bir eşiğe dönüşmüştür.

Related Entries

krizli krizsel krizsiz kriz dili kriz planı kriz algısı kriz büyümek kriz desteği kriz merkezi kriz atlatmak kriz doğurmak kriz geçirmek kriz patlamak kriz yaratmak

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.