nesne

Bitigçi Sözlük Maddesi

nesne

(isim, dil bilgisi, felsefe, bilişim)
· 4 meanings · 0 occurrences
  1. 1.

    (isim) Belli bir ağırlığı ve hacmi, rengi olan her türlü cansız varlık, şey; parça, obje.

  2. 2.

    (isim, dil bilgisi) Geçişli fiili tümleyen, yalın veya belirtme durumunda bulunan tümleç; düz tümleç.

  3. 3.

    (isim, felsefe) Öznenin dışında kalan her konu; obje.

  4. 4.

    (isim, bilişim) Programlama ve veri modellemede özellikleri ve davranışları olan bağımsız veri/işlem birimi.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 02.07.2026 11:40:40 · Türkiye saati (UTC+3)

Compound Words

nesne grubu, nesne öbeği, belirli nesne, belirtili nesne, belirtisiz nesne, ortak nesne

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 1069–1070 · Kutadgu Bilig · PDF s. 131

eserin tamamlanma tarihi. Kaynak, şairin 18 ay çalıştığı eserini H. 462 (1069/1070) yılında tamamladığını belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 23

Karahanlı Türkçesineñgad
Kaynak çevriyazıları:Kutadgu Bilig III: İndeks: neñg, neñgi, neñgin, neñgkeAtebetü’l-Hakayık: neng

Transkripsiyon notu: Kaynak çevriyazısındaki ñg işaretleri korunmuştur. Atebetü’l-Hakayık baskısının işaretsiz çevriyazısı kendi tanıklarında aynen bırakılmıştır; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Adı belirtilmeyen somut veya soyut varlık; bağlama göre nesne, mal ya da herhangi bir şey.

Tarihsel bağlam: Kutadgu Bilig’de neñg ve Atebetü’l-Hakayık’ta neng, belirsiz varlığı ve sahip olunan malı gösteren bağlamlarda kullanılır.

Anlamsal gelişim notu: Neñg/neng genel dilde çekilmiş; belirsiz varlık anlamını şey, somut varlık anlamını nesne karşılamıştır.

Çağdaş arama bağı: şey, nesne · sözcüksel değişim ve anlam ayrışması · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • neñg (yalın biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1517. beyit
  • neng (yalın biçim)
    Tanıklık: Atebetü’l-Hakayık, 198. dize
  • neñgi ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 3681. beyit
  • neñgin ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1517. beyit
  • neñgke ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 5390. beyit

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

bu kız kızlıkı kıldı ,kız atı kız x 5<>5kayu neng kıl erse uş ol nenğ küsüş küsüş neng tilep bulmaz ejngep öküş

Karahanlı Türkçesi · Kutadgu Bilig · 1069–1070 · PDF s. 131 · çevriyazı güveni B

C28 695 yayığ ermez erse bu dçvlet özi ne edgü neng erdi bu kut ay kozı 696 kelip barmaz erse bu devlet yana

Karahanlı Türkçesi · Kutadgu Bilig · 1069–1070 · PDF s. 146 · çevriyazı güveni B

7 senin birligingke delil arkagan 8 bulur bir neng içre deliller minge fefi külli şey'in lehü ayetti tedallü

Karahanlı Türkçesi · Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 12 · çevriyazı güveni A

99 baka körgil emdi uka sınayu 1 00 ne neng bar bilig teg asıglık öngin 1 01 bilig birle alim yakar yokladı

Karahanlı Türkçesi · Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 28 · çevriyazı güveni A

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.

Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Edib Ahmed Yüknekî (2016). Atebetü’l-Hakayık. Çeviren: Ayşegül Çakan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · nesne

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Entry history and citation

Loading the current content revision and documented editorial events.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

nesneci nesneli nesnecik nesnelik nesnesel nesnesiz nesnevari nesne bağı nesne tipi nesnecilik nesneleşme nesne alanı nesne dünya nesneleşmek

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.