sinir

Bitigçi Sözlük Maddesi

sinir

(isim, sıfat, anatomi, teklifsiz konuşmada, ağızlardan)
· 6 meanings

İleti taşıyan aksonlar, duygusal tepkiler ve yöresel kiriş adı.

  1. 1.

    Anatomik ileti demeti

    (isim, anatomi) Duyusal verilerle kas ve organları etkileyen komutları ileten akson demeti; ilgili: → nöron.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:10:47 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Çabuk sarsılan duyarlılık

    (isim) Uyaranlar karşısında kolayca sarsılmaya açık duyarlılık; ilgili: → duyarlılık.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:10:47 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Duygusal tepki dengesi

    (isim) Duygusal uyarılmanın kişiye özgü tepki dengesi; ilgili: → duyarlılık.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:10:47 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Sabrı zorlayan niteleme

    (sıfat, teklifsiz konuşmada) Davranışı veya varlığıyla sabır zorlayan; ilgili: → huzursuzluk.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:10:47 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Etteki kiriş ve zar

    (isim, ağızlardan) Et içindeki kiriş ve zarsı lif bağlantılarının yöresel adı; ilgili: → kiriş.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:10:47 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.
    Yeni

    Kızgınlık

    (isim) Kişinin dayanmakta zorlandığı olaylara duyduğu kızgınlık; eş anlamlı: → öfke.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:10:47 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

sinir etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Sinir, Eski Türkçede ‘kas, kiriş’ anlamında kullanılan siŋir sözcüğünün bugünkü biçimidir; sözcük 8. yüzyıldan sonraki Maniheist ve Budist Uygur metinlerinde, 11. yüzyılda da Divanü Lugati't-Türk'te geçer. Daha öte kökeni tartışmalıdır: Eren kökünü bilinmez sayar, Gülensoy ve soru işaretiyle Stachowski onu *siŋ- ‘sinmek, içe işlemek’ fiiline bağlar. Eski Anadolu Türkçesinde siŋir hekimlik metinlerinde bedendeki sinir ve kirişleri, Tietze'nin tanıklarında bacak kirişini anlatır; Kâmûs-ı Türkî ise hem kasları oynatan hem duyuyu beyne ileten telleri bu adla anar. Türkiye Türkçesinde sözcük ‘öfke, aşırı duyarlılık’ ve ‘can sıkan’ anlamlarını da kazanmıştır.

  1. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: siŋir
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: siŋir
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: siŋir
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: siŋir
  5. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: siŋir
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: siŋir
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: siŋir
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: sinir
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · sinir

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

sinirce sinirli sinirsel sinirsiz sinir ağı sinir ucu sinirleme sinir kökü sinir lifi adale adali afoni akson almaç

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.