sinir

Bitigçi Sözlük Maddesi

sinir

(isim, sıfat, anatomi, teklifsiz konuşmada, ağızlardan)
· 6 anlam

Uyarı ileten doku, ruhsal duyarlılık, öfke ve kasın bağ dokusu.

  1. 1.

    Uyarı ileten doku

    (isim, anatomi) Beyin ve omurilikle bedenin diğer bölümleri arasında elektriksel iletileri taşıyan, açık renkli liflerden oluşan doku demeti; ilgili: → nöron.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 09:57:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Aşırı duyarlılık

    (isim) Kişiyi belirgin biçimde rahatsız eden, kimi uyaranlara karşı olağandan çok etkilenme eğilimi; ilgili: → duyarlılık.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 09:57:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Ruhsal tepki niteliği

    (isim) Olaylara karşı duygusal tepkinin oluşma biçimini ve derecesini belirleyen ruhsal yatkınlık; ilgili: → duyarlılık.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 09:57:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Can sıkan

    (sıfat, teklifsiz konuşmada) Kişide huzursuzluk ve bıkkınlık uyandıran; ilgili: → rahatsız.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 09:57:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Kasın bağ dokusu

    (isim, ağızlardan) Kasın kemiğe tutunmasını sağlayan kiriş veya kası saran ince bağ dokusu; ilgili: → tendon.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 09:57:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.
    Yeni

    Öfke

    (isim) İncitici veya engelleyici bir durum karşısında duyulan kızgınlık; eş anlamlı: → öfke.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 09:57:57 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

sinir etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Sinir, Eski Türkçede ‘kas, kiriş’ anlamında kullanılan siŋir sözcüğünün bugünkü biçimidir; sözcük 8. yüzyıldan sonraki Maniheist ve Budist Uygur metinlerinde, 11. yüzyılda da Divanü Lugati't-Türk'te geçer. Daha öte kökeni tartışmalıdır: Eren kökünü bilinmez sayar, Gülensoy ve soru işaretiyle Stachowski onu *siŋ- ‘sinmek, içe işlemek’ fiiline bağlar. Eski Anadolu Türkçesinde siŋir hekimlik metinlerinde bedendeki sinir ve kirişleri, Tietze'nin tanıklarında bacak kirişini anlatır; Kâmûs-ı Türkî ise hem kasları oynatan hem duyuyu beyne ileten telleri bu adla anar. Türkiye Türkçesinde sözcük ‘öfke, aşırı duyarlılık’ ve ‘can sıkan’ anlamlarını da kazanmıştır.

  1. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: siŋir
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: siŋir
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: siŋir
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: siŋir
  5. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: siŋir
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: siŋir
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: siŋir
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: sinir
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · sinir

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.