durum

Bitigçi Sözlük Maddesi

durum

(isim)
· 3 anlam
  1. 1.

    (isim) İnsanın, nesnenin veya işin belirli andaki görünümünü oluşturan koşulların bütünü; çevre, eldeki imkânlar ve yaşanan değişmeler birlikte düşünülünce neyle karşı karşıya olunduğu anlaşılır; yer, vaziyet (I), hâl, hâlet, keyfiyet, mevki, manzara, pozisyon.

  2. 2.

    (isim) Kişinin ayakta, otururken veya başkalarıyla karşılaşırken bedeniyle aldığı görünüm; yüz ifadesi ve hareketleriyle birleştiğinde ilgisini, isteksizliğini ya da karşısındakine yaklaşımını da gösterebilir; tavır.

  3. 3.

    (isim) Kişinin mesleği, öğrenimi ve üstlendiği görevler bakımından başkaları arasında edindiği konum; bu konum ona tanınan olanakları, kendisinden beklenen davranışları ve gündelik yaşamda karşılaştığı seçenekleri etkileyebilir.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

durum etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Durum, tur- ‘durmak, dikilmek’ fiilinden -(u)m ekiyle türemiş yerli bir addır; Clauson kelime anlamını ‘tek bir dikilme, durma eylemi’ diye verir. Karahanlı Türkçesinde turum ayakta dik duran bir adamın boyunu anlatırdı: Kâşgarlı Mahmud boy vermeyen suyu _bir er turumı suw_ diye anlatır. Uygurca metinlerdeki turum ara kalıbını Clauson ‘bütünüyle’ ya da ‘hemen’ diye anlamlandırır. Yûnus Emre'de _Ne turum var ne turagum_ mısraında geçer. Türkiye Türkçesinde ‘hâl, vaziyet’, ‘duruş, tavır’ ve ‘toplumsal konum’ anlamlarıyla yaşar; Gülensoy sözün yeni bir türetme olmadığını belirtir.

  1. 8. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: turum
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: turum
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: turum
  4. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: durum
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · durum

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.