Bitigçi Kullanım Kılavuzu

Sistemin giriş sayfası. Bitigçi'nin ana fikri burada özetlenir: Türkçenin yaşayan haritası; sözlük, derlem ve bağlam tek yerde. Genel Arama, Morfoloji, Derlem İstatistikleri, Dizin ve Raporlar gibi ana bölümlere geçiş düğmeleri ile güncel sözlük ve derlem sayaçları bulunur.

• Bitigçi Derlemi (BD) ve yeni sözcük adaylarını birlikte tarayan birleşik arama önerileri
• Yeni sözcük adaylarının canlı listesi ve keşif istatistikleri
• Atasözleri, deyimler ve birleşik fiiller için BD yaygınlık kartları ve kümülatif grafikler

⬇️ Liste ve sözcük sayfalarının ayrıntılı açıklaması için bu bölüme bakın.

Tek bir arama kutusundan altı kaynakta birlikte arama:

1. Eşleşen Maddeler: Bitigçi'de madde başı olarak bulunan sözcükler
2. Eşleşen Anlamlar: Bitigçi anlam/tanım metinlerinde geçen sözcükler
3. Bitigçi Derlemi (BD): Derlemde lemma veya çekimli biçim olarak geçen tüm sözcükler; bağlam gösterilmez, yalnız lemma + çekimli biçimler + sıklıklar listelenir
4. Yeni Sözcükler: Derlemden çıkarılmış aday sözcükler
5. Yeni Anlamlar: Keşfedilen anlam uzantıları
6. Raporlar: Anahtar sözcük eşleşmeli rapor sayfaları

Türkçe karakterler otomatik normalize edilir (çğıöşü → cgiosu).

Sonuç yoksa: Aranan sözcük Bitigçi'de madde başı biçiminde tanımlı değilse, sistem yeni sözcük adayları arasında en yakın eşleşmeyi arar ve adayın sözlüğe alınma kararı bekleyip beklemediğini gösterir. Madde sayfalarındaki sıklık kartları Bitigçi Derlemi (BD) yaygınlığı ve alan/metin türü dağılımı verisiyle desteklenir.

Derlem sekmesi: Aradığınız sözcük kalemler gibi çekimli bir biçimse, bağlı olduğu lemma (kalem) altında listelenir ve çekimli rozetiyle gösterilir. Her kayıtta sözcüğün Bitigçi'de olup olmadığı Bitigçi veya Yeni rozetiyle işaretlenir.

Sözcüklerin kökenini, tarihî biçimlerini, anlam gelişimini ve kaynaklarını birlikte incelemenizi sağlar. Atlas, bağımsız denetimden geçen ve tarihsel tanıkları doğrulanan maddelerle sürekli genişler.

1. Etimoloji Atlası'nı açın. Arama kutusuna sözcük, eski biçim, köken, kaynak veya tanık bilgisi yazın; örneğin kurt arayın. Romen rakamlarıyla ayrılan eş adlı maddelerde incelemek istediğiniz anlamı seçin.
2. Kategoriler bölümünden gezinin veya Köken ve En eski kayıt süzgeçlerini birlikte kullanın. Sırala alanında alfabe, en eskiden veya tanık sayısı seçeneklerini deneyin; tüm listeye dönmek için Süzgeci temizle düğmesine basın.
3. Sözcüğe tıklayarak yolculuğunu, anlam gelişimini, dönem tanıklarını ve kaynaklarını açın. Sunulan maddelerde Yolculuğu oynat düğmesini kullanın; tanık bağlantılarından tarihî bağlama geçin.
4. Görsellerle atlas sekmelerinde sözcük gruplarını karşılaştırın. Kaynaklar dizini kartını açıp bir kaynağı seçerek o kaynağın hangi sözcükler için ne söylediğini inceleyin.

Arama önerisinde “Etimoloji çözümlemesi var · Atlas’a henüz alınmadı” bilgisiyle karşılaşırsanız sözcüğün madde sayfasına geçebilirsiniz. En eski kayıt, kapsanan kaynaklardaki doğrulanmış en erken tanıktır; sözcüğün ilk kez ne zaman söylendiğini göstermez.

Madde sayfasındaki etimoloji kartı, sözcüğün güncel anlamlarının yanında kaynaklara dayalı köken çözümlemesini incelemenizi sağlar.

1. Bir sözlük maddesini açıp İLERİ ÇÖZÜMLEMELER başlığına ilerleyin. Etimoloji · Sözcüğün köken yolculuğu kartının başlığına veya Köken yolculuğunu aç düğmesine tıklayın. Kart başlangıçta kapalıdır.
2. Köken özetini, diller arasındaki aktarım yolunu ve kök/ek yapısını okuyun. Yolculuk çizimindeki bir durağa tıklayarak o biçimin dönemini, açıklamasını ve dayanak kaynaklarını görün.
3. Sunulan anlam gelişimini, Türk dillerindeki akrabaları ve farklı köken görüşlerini karşılaştırın. Benimsenen, olası ve zayıf değerlendirmelerini gerekçeleri ve kaynaklarıyla birlikte okuyun.
4. Kaynaklar bölümünde künyeleri ve sayfa göndermelerini inceleyin. Ardından tarihsel dönemler kartına geçebilir veya zaman kapsülünü ayrıca açabilirsiniz.

Kartın alanları her maddenin kanıt durumuna göre değişir. “Sözcüğün etimolojisi henüz analiz edilmemiştir” bilgisi çözümlemenin hazırlanmayı beklediğini anlatır; kapalı bir kartın içeriği ise başlığa tıklanınca görünür.

Sözcüğün Orhon, Uygur, Karahanlı, Harezm, Kıpçak, Çağatay, Eski Anadolu ve Osmanlı metinlerindeki izini, mevcut kaynak kapsamı içinde izlemenizi sağlar. Sıklık karşılaştırmaları, ilgili dönem için derlem verisi bulunduğunda gösterilir.

1. Madde sayfasındaki Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm kartını açın. Dönem çubuklarını; sunuluyorsa kol şemasını, yüzyıl eğrisini ve eser zaman çizgisini inceleyin.
2. Sayıları tablo olarak gör alanını açarak geçiş, eser ve milyon sözcükte sıklık değerlerini karşılaştırın. Milyonda oranı, dönemlerin eldeki metin büyüklükleri arasındaki farkı hesaba katar.
3. Dönemlerden tanıklar bölümünü ve ilk tanık bilgisini okuyun. Tanık bağlantıları veya Tarihsel Derlem’de bütün tanıkları aç bağlantısıyla bağlamı, eseri ve kaynak yerini inceleyin.
4. Tarihî biçimler etimoloji çözümlemesine göre bir ailede birleştirildiğinde kapsam notunu okuyun: bazı çizimler biçim ailesini, bazıları yalnız bugünkü yazılışı gösterir.

Aynı yazılış tek başına ortak köken veya anlam sürekliliği kanıtı değildir. “Tanık yok”, kapsanan veride tanık bulunmadığını belirtir. Farklı Türkçe kollarını ve tarih aralıkları belirsiz ya da çakışan kaynakları zaman çizgisini yorumlarken ayrı değerlendirin.

Sözcüğün 8. yüzyıl öncesi biçimine ilişkin Bitigçi YZ kestirimini, dayanakları ve belirsizlikleriyle birlikte incelemenizi sağlar. Kart, yalnız kendisi için tarihsel kanıt bulunan eski temel Türkçe sözlerde, sistem kestirim üretebildiğinde görünür.

1. Madde sayfasında etimoloji kartını açın veya atlasta bir sözcük seçin. Zaman kapsülü kartı görünüyorsa Kapsülü aç düğmesine tıklayın. Kart başlangıçta kapalı gelir.
2. Sayfanın bu bölümüne gelindiğinde uygunluk denetlenir. Dayanaklı bir kestirim hazırsa kart görünür; kartı açarak önerilen biçimi, alternatiflerini ve kanıtlarını inceleyin.
3. Yöntem ve güvenilirlik alanını açın. Kararlılık ve zaman derinliği değerlerini açıklanan model ölçütleri ve sınırlılıklarla birlikte okuyun. Yeni sözcüklerde, modern türetimlerde, alıntılarda, melez yapılarda ve doğrudan kanıtı yetersiz maddelerde bu kart gösterilmez.

Nasıl yorumlanır? Yıldız (*), yazılı kaynakta doğrudan tanıklanmayan, kestirilmiş biçimi gösterir. Bunlar Bitigçi YZ sisteminin otomatik çözümlerine ait tahminlerdir. Yazılı tanıkları ve etimoloji kartındaki kaynaklara atfedilen bilimsel görüşleri ayrıca karşılaştırın; kararlılık oranı tarihsel doğruluk garantisi değildir.

Sözlükteki maddebaşlarını değil, her bir anlamı ayrı bir çözümleme birimi olarak karşılaştırır. Çok anlamlı bir sözcüğün farklı anlamları bu nedenle aynı aday listesine zorlanmaz.

• Türkçe transformer vektörleri yakın anlam adaylarını ClickHouse HNSW dizininden getirir; bu aşama yalnız aday üretimidir.
• Tanım bileşenleri, sözcük türü ve alan etiketleri, uyarlanır komşuluk konumu ve tanımsal ikame göstergesi birlikte puanlanır.
• Yeterli tanık bulunan tekli maddelerde güncel derlem cümlelerinden bağlam profili çıkarılır ve bağlam benzerliği ayrıca hesaba katılır.
• Açık karşıtlık ile üst kavram-alt kavram belirtileri ayrı karar kapısında değerlendirilir; kendi ilişki adıyla yayımlanır ve eş anlamlı sınıfına alınmaz.
• 88 ve üzeri güçlü eş anlamlı, 78-87,9 yakın anlamlı, 70-77,9 bağlama bağlı karşılık olarak yorumlanır. Daha düşük puanlı yakınlıklar yalnız anlamsal ilişki diye gösterilebilir.
• Derlem ve sözlük büyüdükçe komşuluk sırası ile canlı bağlam bileşeni değişebilir. Puan güncel sürüm içindeki açıklanabilir kanıt derecesidir; değişmez dil gerçeği veya insan editör kararının yerine geçen kesin hüküm değildir.

Hesaplamalı Eş Anlamlılar Sözlüğünü aç

Her sözlük anlamını ayrı çözümleyerek kanonik zıtlık ile daha geniş karşıtlık ilişkilerini ayırır. Transformer yalnız ortak anlam alanındaki adayları getirir; tek başına zıtlık ya da karşıtlık kararı vermez.

• Açık sözlük işaretleri, denetimli çekirdek karşıtlık çiftleri, sözcük türü ve alan uyumu birlikte değerlendirilir.
• Canlı derlem tanıkları doğrudan aynı cümle kesişiminden okunur; aynı cümlenin yinelenen kopyaları tek tanık sayılır.
• Kanonik zıt anlam için sözlük veya denetimli çekirdek çift kanıtı gerekir. Yalnız derlem kanıtıyla bağlamsal karşıtlık yayımlanabilmesi için en az dört benzersiz tanık, iki işlevsel kalıp ailesi, üç bağımsız kaynak, iki açık karşıtlık ekseni tanığı ve en az 4 gözlenen/beklenen birlikte görünme oranı aranır.
• Dereceli, tamamlayıcı, yönsel, ilişkisel ve eylemsel etiketler sözlüksel ilişkiyi; eşgüdümlü, karşılaştırmalı, ayrıştırıcı, geçişsel, olumsuzlamalı ve uçları birleştiren etiketler ise çiftin cümledeki işlevini gösterir.
• Yalın “X ve Y” veya “X ya da Y” dizisi yeni bir zıtlık üretmez; yalnız önceden doğrulanan bir çiftin metinsel kullanımını betimleyebilir.

Hesaplamalı Zıtlık ve Karşıtlık Sözlüğünü aç

Bitigçi Hesaplamalı Türkçe Dil Bilgisi, ansiklopediden ayrı bir kamu yayın alanıdır. Türkçenin ses, biçim, söz dizimi, anlam ve kullanım düzenini bölüm bölüm; doğrulanmış dil bilgisi kaynakları, yeniden üretilebilir BD ölçümleri ve insan denetimli nötr tanıklarla açıklar.

• Türkçe, İngilizcenin veya başka bir dilin gramer kalıplarına uyarlanmaz; her kategori Türkçenin kendi ek sırası, biçim-ses ilişkisi ve cümle davranışı içinde çözülür.
• Ağır toplu ölçümler bölüm sürümünün derlem sıra numarasıyla sabitlenir; toplam cümle, sözcük ve tanık biçim sıklıkları ise sayfa açıldığında canlı derlem verisinden okunur.
• Okuma düzeni beş ana sekmedir: Temel çözümleme, Kuramsal modeller, Hesaplama ve ekler, İçgörü ve tanıklar ile Sorular ve başvuru. Canlı Türkçe Ek Atlası kendi içindeki Ek Envanteri, Bağlam, Morfotaktik, Kuramsal Model ve Canlı İçgörüler alt sekmelerini korur.
• Otomatik hesaplama yalnız örüntü keşfeder. Dil bilgisel genelleme, Türkçe uzmanlık kaynakları ve bağlam denetimi tamamlanmadan yayımlanmaz.
• Dört tamamlayıcı mercek birlikte, fakat birbirinin yerine geçirilmeden kullanılır. Graf kuramı lema-yüzey-ek-bağlam ilişkilerini; manifold yaklaşımı yüksek boyutlu biçim ailelerinin yerel komşuluklarını; kategori kuramı yüzeyden çözümlemeye ve lemaya giden dönüşümlerin bileşim tutarlılığını; yüksek dereceli mantık ise çözümleyici kurallar üzerinde geçerli Türkçeye özgü üst koşulları sınar.
• Yöntem karmasının yayın kapısı yalnız matematiksel uygunluk değildir. Graf ve manifold keşif adayı üretir; kategori ve mantık katmanları veri soyunu ve kural sınırlarını denetler. Gerçek derlem tanığı, kaynak yayılımı ve insan incelemesi bulunmadan sonuç Türkçe için yayımlanmış dil bilgisi kuralı sayılmaz.
• On iki hesaplama katmanı ayrı görev ve durumlarla raporlanır. Shannon entropisi ile MDL dağılım ve betimleme ekonomisini; Markov zinciri türlenmiş ek geçişlerini; cebirsel yarı halka ağırlıklı çözümleme yollarını; paradigma matrisi gözlenen ve beklenen hücreleri; karşı örnekler kural değişmezlerini; eşyazımlılık katmanı çok lemaya açılan yüzey ve bağlam çözümleme adaylarını; etkin öğrenme inceleme önceliğini; zaman dizileri gerçek belge tarihli üretkenliği; en uygun taşıma alanlar arası dağılım farkını; Transformer cümle içindeki bağlamsal ayrıştırmayı; Ek Üretkenlik İndeksi güncel derlemdeki türetim gücünü; Canlı Türkçe Ek Atlası ise yapım, çatı ve çekim eklerinin sıklık, yaygınlık, bağlam ve morfotaktik birleşimlerini inceler.
• Ölçüm durumu kamu kartında açıkça yazılır. Sürümlü ölçüm gerçekten hesaplanmış sayıyı, etkin denetim yayın doğrulamasında çalışan kuralı, pilot ise veri ve yöntem sözleşmesi hazır olmakla birlikte henüz dil bilgisel bulgu olarak yayımlanmayan hattı gösterir.
• Entropi doğruluk puanı değildir. Bölümdeki Shannon entropisi aynı yöntemle çıkarılan yedi ek kümesinin ağırlık dağılımını ölçer. Koşullu entropi Markov geçişlerindeki kalan belirsizliği, entropi hızı ise uzun dizideki ortalama yeni bilgiyi inceler. Yüksek değer doğrudan üretkenlik, düşük değer de yanlışlık anlamına gelmez.
• Markov ve cebirsel çözümleme birbirini tamamlar. Markov modeli bir yolun tanıklanmış dizilere göre şaşırtıcılığını, ağırlıklı sonlu durum yapısı yolun Türkçenin biçim dizimince izinli olup olmadığını sınar. Sık fakat izinsiz yol kabul edilmez; seyrek fakat izinli yol yalnız olasılığı düşük diye silinmez.
• Transformer bağlam ayrıştırıcısıdır. İzinli adayları Türkçeye özgü sonlu durumlu çözümleyici üretir; Transformer bu adayları cümle bağlamına göre sıralar. Model tokenları biçim birimi sayılmaz ve açıklamalar kök, ek, bağlayıcı ünlü ile zamir n’si sınırlarına geri hizalanmadan dil bilgisel kanıt olarak sunulmaz.
• Eşyazımlılık adayı gerçek eşyazımlılıkla özdeş değildir. Aynı yüzeyin birden çok lemaya bağlanması gerçek anlam veya görev ayrılığından, özel addan, yanlış lematizasyondan ya da OCR gürültüsünden doğabilir. Canlı kart çoklu lema yüzeyini, geçiş ağırlığını, baskın aday payını ve bağlam çözümleme adayını ayrı paydalarla verir. Bağlam belirsizliği adayı oranı, cümle işlendiği hâlde çözülemeyen token oranı diye sunulmaz.
• Korumalı küme, belirli bir hesap için yüksek kesinlikli kayıt kümesidir. Korumalı sözü kaydın kesin doğru olduğunu veya dışarıdaki kayıtların silindiğini göstermez.
• Ek Üretkenlik İndeksi (EÜİ) yalnız ek sıklığı değildir. Lema çeşitliliği, düşük sıklıklı türetim cephesi, kaynaklar arası yayılım ve kaynak entropisi birlikte değerlendirilir. Değer evrensel bir sabit değil, aynı anda ölçülen ek aileleri arasındaki göreli indekstir.
• EÜİ canlıdır. Kart görünür olduğunda güncel derlemdeki lema ve kaynak tabloları yeniden okunur; derlem sıra numarası ve hesaplama zamanı sonuçla birlikte gösterilir.
• Türetim cephesi sözlük kararı değildir. Gerçek bir Bitigçi tabanına bağlanan, düşük sıklıklı ve en az iki kaynak grubunda görülen sözlük dışı biçimleri bağlam incelemesine taşır. Sözlükbirimleşme, anlam kararlılığı, doğru lema, yazım ve cümle bağlamı insan denetimiyle doğrulanmadan bu adaylar yeni madde olarak yayımlanmaz.
• Canlı Türkçe Ek Atlası, etiketli biçimbilim kaynağında sınırı tanıklanmış bütün ek yüzeylerini aynı yüzey-lema çiftindeki çözümleme paylarını koruyarak güncel derlem geçişleriyle birleştirir. Yapım, çatı ve çekim aileleri; ses uyumuna bağlı yüzey değişkeleri, farklı lema ve biçim sayısı, milyon sözcük başına yaygınlık, söz türü, yapı, özellik dizisi, zincirdeki konum ve komşu eklerle birlikte ölçülür. Etiketli kaynağın dışında kalan bir harf sonu yalnız sık olduğu için ek sayılmaz.
• Ek sınırı kaynak denetimlidir. Süer Eker’in Çağdaş Türk Dili kitabındaki biçim bilgisi bölümü, mevcut Bitigçi ek adlarını değiştiren veya bütün sonları otomatik söken bir liste olarak kullanılmaz. Kaynaktaki karşıt örnekler sınır doğrulamasına çevrilir: gör-ü-ş- işteş çatısında dar ünlü ayrı, gör-üş eylem adında -üş tek parçadır; art arda çatı ekleri ayrı ayrı korunur.
• Yardımcı sesler kör kuralla ayrılmaz. Yardımcı y yalnız doğrulanmış ek ailesinde ekten ayrılır; -yor içindeki asli y korunur. Üçüncü kişi iyeliği veya zamir tabanından sonra durum ekinden önceki n, zamir n’si olarak ayrılır; üçüncü tekil iyelikteki -sı/-si biçiminin s sesi korunur. Açık özellik veya bağlam bulunmayan çok işlevli yüzey çözümleme kuyruğunda bırakılır.
• Morfotaktik model, kök veya gövdeden sonra gelen ekleri sıralı bir ağ olarak ele alır. Ek aileleri düğüm, tanıklanmış ardışıklıklar yönlü ve ağırlıklı bağdır; P(e_j|e_i) koşullu geçiş olasılığı yalnız yerel komşuluğu, tam zincir kaydı ise uzun yolu korur. Zincir uzunluğu, sınıf yolu, geçiş entropisi ve yapım → çatı → çekim çekirdek sıra uyumu birlikte raporlanır. Sıklık dil bilgisel doğruluğun tek başına kanıtı değildir.
• Bağlama duyarlı ve çözümlenmemiş ekler gizlenmez. Aynı yüzeyin araç durumu ile isimden fiil türetimi gibi birden çok işleve açıldığı kayıtlar kesin bağlam bulunmadan tek sınıfa zorlanmaz. Ek sınırı tanıklı olduğu hâlde işlev ailesi güvenle belirlenemeyen kayıtlar çözümleme kuyruğunda oranıyla gösterilir. Özellik dizisinin açıkça doğruladığı -makta/-mekte, ek eylem + geniş zaman -dır/-dir ve kip-kişi bileşimleri ayrı ailelere alınır; aynı yüzey çatı bağlamındaysa bu kararla ezilmez.
• İyelik sınırı çözümlemede korunur. Birinci ve ikinci kişi iyeliğinde ünsüzle biten tabandan sonra beliren dar bağlayıcı ünlü kişi ekine katılmaz; ev + -i- + -miz ve kitaplar + -ı- + -mız biçiminde ayrı gösterilir. Ünlüyle biten masa + -mız yapısında ayrıca bağlayıcı ünlü yoktur.
• Zamir n’si üçüncü kişi iyeliği ile ardından gelen durum eki arasında ayrı katmandır; kapı + -sı + -n- + -dan çözümlemesinde ne iyelik ekine ne ayrılma ekine katılır. Tarihsel kökenine ilişkin farklı görüşler bulunduğu için eş zamanlı sınır ile köken iddiası birbirine karıştırılmaz.
• Bilgi paketleme bölümü, bir cümledeki gözlenebilir yapısal yükün çekimli yüklem adayına ulaşıncaya kadar ve yüklemden sonra nasıl dağıldığını inceler. Tamlama ilişkilerini düşündüren ilgi-iyelik işaretleri, fiilimsi katmanları, durum işaretli katılanlar, yüklemin göreli konumu ve kaynaklar arası yayılım aynı canlı pencerede ölçülür; konu, odak ve vurgu gibi söylem değerleri ise yalnız biçimsel ipucundan kesinleştirilmez.
• Bilgi Paketleme İndeksi (BPİ), ön yük yoğunluğu, yüklem ufku, iç katmanlaşma, konumsal esneklik ve kaynak dayanıklılığının açıklanabilir ağırlıklı birleşimidir. Kaynak grupları dengeli tavanla örneklenir; 5–40 yüzey birimli ve tam olarak bir çekimli yüklem adayı bulunan cümleler ana hesaba girer. Sonuç anlam miktarı, anlama güçlüğü, dil bilgisel doğruluk, yazı kalitesi veya estetik değer puanı değildir.
• BPİ canlı ve önbelleksizdir. Bölüm açıldığında en yeni kaynak dengeli cümle penceresi yeniden okunur; toplam derlem sayıları, uygun cümle oranı, morfoloji kapsamı, altı yüklem bölgesi, yapı sınıfları, uzunluk ve kaynak profilleri aynı zaman damgasıyla yayımlanır. Derlemin bütününde insan denetimli bağımlılık ağacı bulunmadığı için tamlama ve öge sonuçları kesin bağımlılık etiketi değil, açık morfolojik işaretlere dayalı çözümleme adaylarıdır.
• Tanıklar, konuyu doğal kullanım içinde açıklayacak örnekler arasından insan denetimiyle seçilir.
• Grafikler, özgün şemalar, terim açıklamaları ve doğal akademik dille yazılmış soru-yanıtlar ana anlatımı destekler.
• Toplu içgörü raporu ayrı ölçümleri güncel bir sentezde birleştirir. Canlı derlem toplamları her açılışta yenilenir; ağır uyum, çeşitlilik, nöbetleşme ve entropi ölçümleri sürüm anlık görüntüsüne bağlı kalır. Rapor zaman zaman aynı kalıcı adreste yeniden hesaplanır ve değişiklik bölüm sürüm kaydına yazılır.
• Her bölüm tek kalıcı adreste sürümlenir; ayrı sürüm sayfaları açılmaz. Güncelleme zamanı Türkiye saatiyle, değişiklik özeti bölüm içinde gösterilir.

İlk bölüm: Biçim bilgisi; kök ve gövde, çekim ve türetim, çokluk ve durum, iyelik, ses uyumu, gövde sonu nöbetleşmeleri, eylem katmanları ve sözlükbirimleşme başlıklarını canlı derlem ölçümleriyle ele alır. Kuram ve hesaplama kartları her yöntemin Türkçe veri temsilini, formülünü, gerçek tanık bağlantısını, güncel içgörüsünü, doğrulama yolunu ve yorum sınırını birlikte gösterir. Toplu içgörü raporu bu ayrı bulguları sürümlü bir genel sonuçta birleştirir.

Her sözlük maddesinde güncel içeriğe bağlı kalıcı bir içerik sürüm kimliği, doğrulanabilen ilk kayıt ve son editoryal güncelleme tarihleri, tanım değişiklikleri ve akademik atıf metinleri bulunur.

• Sürüm kimliği madde kimliğiyle güncel maddebaşı, tanım ve etiket içeriğinin SHA-256 özetinden oluşturulur; içerik değiştiğinde kimlik de değişir.
• Görünür madde tarihçesi, belgelenmiş kayıt ve düzenleme tarihlerini tanım değişiklikleriyle birlikte izlemenizi sağlar.
• Eski temel maddelerin ilk yayımlanma tarihi doğrulanamıyorsa yapay tarih üretilmez; bunun yerine dijital kayıt tarihi ile belgelenmiş düzenlemeler ayrı gösterilir.
• APA, MLA, Chicago ve ISO 690 biçimleri güncel sürüm kimliğini, madde bağlantısını ve erişim tarihini içerir.

Bitigçi maddelerini ve BD'nin canlı ölçümlerini soru biçiminde açıklayan kamuya açık bilgi alanıdır. Maddebaşları ile Anlamlar / Tanımlar ayrı süzülebilir; Bitigçi'ye yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla kapsama alınır.

• Madde, anlam, tanım, gönderme, köken ve çekimli biçim bilgileri Bitigçi kimlikleri üzerinden doğrulanır. Aynı yazılan maddelerde soru, madde ya da anlam kimliğiyle doğru maddeye bağlanır.
• Derlem sıklığı, temiz bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, serbestlik derecesi, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi gerektiğinde birlikte taranır.
• Yanıtlar etimoloji kartlarından, Tarihsel Derlem'den, Bitigçi Osmanlı Türkçesi Sözlüğü'nden, Türkiye Türkçesi Ağız Sözlüğü ve Atlası'ndan, Okul Sözlükleri'nden ve Bitigçi'nin hesaplamalı sayfalarından da beslenir; her bilgi kaynağıyla birlikte anılır.
• Soru, kısa yanıt ve ayrıntılı açıklama editoryal kayıttır; mekanik kalıp üretim kullanılmaz.
• Soru kartları kapalı gelir; kısa yanıt, ayrıntılı açıklama, ölçümler, bağlamlar, kapsam ve sınırlılık karta tıklanınca açılır.
• Her kart, sorunun eklenme tarihini; kayıt sonradan güncellendiyse ya da düzeltildiyse güncelleme tarihini de Türkiye saatiyle gösterir. Güncelleme bir bağlam tümcesinin yenilenmesi, bir yazım ya da içerik düzeltmesi veya kanıt sayılarının tamamlanması olabilir.
• Varsayılan sıralama en son eklenen ya da güncellenen kayıttan başlayarak yeniden eskiyedir. Eklenme tarihine göre, maddebaşına göre ve özelliğe göre sıralama da seçilebilir.
• Aramada önce madde başı sorgunun kendisi olan kayıtlar, sonra sorguyla başlayan öbek madde başları, sonra sorguyu anahtar sözcük olarak taşıyan kayıtlar gelir. Türkçe ve ASCII yazımlar ile şapkalı ve şapkasız biçimler aynı sonucu verir.
• Geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında canlı ClickHouse verisinden yenilenir; açıklama içindeki kavramsal karar değişken sayaçlara bağlanmaz.
• Bağlamlarda kaynak adı gösterilmez; soruyu açıklamaya yarayan sınırlı tanıklar kullanılır.
• Bir maddeye bağlı sorular o maddenin sayfasında da en yenisi başta olmak üzere listelenir; yeni soru turları Bitigçi'de Yeni günlüğünde duyurulur.
• Özelliklerin Kullanımı sekmesi Etimoloji Atlası, etimoloji kartları, tarihsel dönemler ve zaman kapsülüyle ilgili kullanım sorularını ayrıca toplar.

Yorum sınırı: Derlemde gözlenen yaygınlık, alan dağılımı veya tamlayıcı örüntüsü tek başına değişmez bir dil bilgisi kuralı değildir. Her yanıtta kapsam ile sınırlılık bu nedenle ayrıca belirtilir.

Bitigçi Derlemi (BD)'nin bağlamsal alan ve metin türü analizleri (Bilim · Sanat · Teknoloji · Din · Siyaset · Ekonomi · Roman · Şiir · vd.). Sayfa 7 sekmeden oluşur:

• Özet ve Kılavuz: Yöntem ve özet sayılar. Üst istatistik kartlarında metrik adları belirgin, değerler kırmızı ve hizalı gösterilir.
• Derlem İstatistikleri: Her alan/türe ait ağırlık, hapax ve ayırt edicilik puanı yüksek sözcükler.
• Sözcük Arama: Bir sözcüğün hangi alan/türlerde, hangi güven düzeyinde geçtiği.
• Alan/Tür Kesişimi: Alanlar/türler arasındaki sözcük örtüşmesi.
• Ek Bulgular: Hapax, türsüz sözcükler, uzun kuyruk.
• Bulgular ve Yorum: Sayıların sözlükbilimsel okuması.
• 📏 Cümle Benzerliği (geometrik / TF-IDF kosinüs): tam tekrar oranı, medyan cümle uzunluğu, tür-token oranı (TTR), örneklem üzerinden cümle çiftlerinde ortalama / medyan / 90. ve 99. yüzdelik kosinüs benzerlikleri. "Çok benzer / orta benzer / az benzer" yakın komşu dağılımı derlemin tekrar/şablonik içerik düzeyini açığa çıkarır.

BD ile Bitigçi karşılaştırılarak iki tür bulgu üretilir:

• Yeni anlam adayları: Bitigçi'de madde başı var ama derlemde yeni bağlamda kullanılıyor (ör. dil → programlama dili, şok → ekonomik sarsıntı).
• Yeni terim/madde adayları: Bitigçi'de hiç geçmeyen, derlemde yerleşmiş sözcükler (ör. dezenflasyon, algoritma, yapay zekâ).
• İnceleme geçmişi: İlk taramada değerlendirilen kayıtların editoryal durumu ayrıca izlenir.

Her kart için: önerilen tanım taslağı, Bitigçi'deki mevcut anlamlar, derlem kanıtı (kanıt geçişi, kanıt cümlesi), tetikleyici sözcükler, eş dizimler, örnek cümleler ve alan/tür çözümlemesindeki yeri gösterilir. Tanımlar kalıp ifade olarak değil, modern sözlükbilim ölçütlerine uygun anlam açıklamaları olarak hazırlanır; son karar editöre aittir.

Derlemde geçen ve Bitigçi'de de bulunan sözcüklerin kullanım analizi. Her sözcük için iki sütun:

• Sol (Bitigçi): sözcüğün sözlükteki anlamı, özellik etiketleri
• Sağ (Derlem): derlemdeki sıklığı, yüzey biçimleri, bağlamlaşma

Söz türüne göre filtreleme, sıklığa ya da bağlamlaşma indeksine göre sıralama yapılabilir.

Sözcük türetim ağaçları, yapım eki üretkenliği ve çekim eki dağılımı. Beş sekme:

1. Aile Arama: Bir sözcüğü girince tüm akraba sözcükleri ağaç yapısıyla gösterir (göz → gözlü → gözlük → gözlükçü). Kaynak filtresi ile (Tümü / Yalnız Bitigçi / Yalnız Yeni Sözcükler / Yalnız Derlem) üye ayrımı yapılabilir.
2. Yapım Ek Üretkenliği: Her yapım (türetim) ekinin kaç farklı köke bağlandığı; "-lık, -cı, -lı" gibi eklerin verimliliği.
3. Çekim Ekleri: Çekim eklerinin kategoriye göre (Ad Durum Ekleri, İyelik, Kişi, Çoğul, Zaman, Kip, Fiilimsi, Diğer) dağılımı. Her kategori için toplam kullanım, farklı sözcük sayısı, ek biçimleri ve örnek sözcükler sunulur. Üstte grafik (tümünde pasta, tek kategoride çubuk), ayrıca arama kutusu (etiket veya ek biçimi), kaynak filtresi ve kategori filtresi birlikte kullanılabilir.
4. Morfolojik Komşuluk: Bir sözcüğün bir türetim adımı uzağındaki akrabaları (ebeveyn, kardeş, türev). Kaynak filtresi ile üye grubu seçilebilir. Ayrıca aranan sözcüğün çekim eki dökümü (hangi çekim eklerini ne sıklıkta aldığı) altta panele eklenir.
5. Sorunlu Türetimler: Hayalet kök veya ünlü uyumu ihlali içeren sahte türetim adayları.

Yapım vs. Çekim: Yapım ekleri yeni sözcük üretir (-lık, -cı, -lı); çekim ekleri dilbilgisel rol belirler (-lar, -ı, -de, -dı, -mış). Sistem bu iki grubu ayrı ayrı analiz eder.

Kaynak filtreleri (Aile, Komşuluk, Çekim Ekleri sekmelerinde):
• Bitigçi Bitigçite madde olan lemmalar
• Yeni Sözcük YS adayı işareti taşıyan lemmalar
• Yalnız Derlem ikisine de girmeyen (henüz sınıflandırılmamış) derlem lemmaları

Derlemdeki her sözcüğün hangi bağlamsal alan ya da metin türüne ne ölçüde yakın durduğunu gösterir. Sözcük başına birincil alan/tür, güven düzeyi, alan/tür entropisi ve alan/türlere göre baskınlık / PPMI / puan üçlüsü sunulur.

21 bağlamsal alan: Bilim, Sanat, Teknoloji, Din, Siyaset, Ekonomi, Hukuk, Eğitim, Sağlık, Spor, Tarih, Coğrafya/Doğa, Felsefe, Dil/Dilbilim, Edebiyat, Toplum/Sosyoloji, İletişim/Medya, Psikoloji, Çevre/İklim, Tarım/Gıda ve Mimarlık/Kent. 3 metin türü (Roman, Öykü, Şiir) ayrı bir eksende hesaplanır.

Yedi sekme:

1. Özet ve Kılavuz: Genel istatistikler, yöntem özeti ve temel ölçüm açıklamaları. Üst özet kartlarında metrik adları koyu, sayısal değerler kırmızı ve hizalı gösterilir.
2. Derlem İstatistikleri: Bağlamsal alanların ve metin türlerinin ayrı gruplarda kart görünümü. Karta tıklanınca ilgili sınıfın tohum sözcükleri, güven düzeyi dağılımı ve ayırt edicilik puanı yüksek 500 sözcüğü listelenir (arama + sayfalama).
3. Sözcük Arama: Derlemdeki sözcük kayıtları arasında arama; alan/tür seçimi ve sıralama seçenekleri. Sözcüğe tıklanınca alan ve metin türü dağılımları çubuk grafikle gösterilir.
4. Alan/Tür Kesişimi: Aynı cümlede birden fazla sınıfın kanıtlarının birlikte geçtiği durumların güncel taksonomiye göre üretilen ısı haritası ve sıralı tablosu. Eşik ayarlanabilir.
5. Ek Bulgular: En sık sözlük biçimleri, en uzun biçimler, tek alan/türe en güçlü bağlanan sözcükler, alanlar/türler arası dağınık sözcükler (entropisi yüksek) ve en sık alan/tür birleşimleri.
6. Bulgular ve Yorum: Sayısal sonuçların sözlükbilimsel ve derlem niteliği açısından kısa okuması.
7. Cümle Benzerliği: TF-IDF + kosinüs ile tam tekrar, yakın tekrar ve şablonik içerik düzeyi hakkında hızlı kalite göstergeleri.

Önemli sınırlılık: Alan/tür etiketleri sözlüğün ontolojik sınıfı değil, derlemdeki bağlamsal kullanım alanı ya da metin türüdür. Örn. "mektup" hukuk bağlamında sık geçse bile ontolojik olarak bir hukuk sözcüğü değildir. Veri yorumlanırken bu bağlamsallık göz önünde tutulmalıdır.

Yöntem güncellemesi: Tohum biçimler Türkçe karakterleri korunmuş tam lema ve çok sözcüklü eşleşmelerle aranır. TF-IDF benzeri ağırlık, PPMI, birlikte geçiş sayısı, baskınlık ve güven ölçümleri birlikte değerlendirilir. Arama sonuçlarındaki derlem yaygınlık kartları da aynı güncel alan/metin türü dağılımı verisini kullanır.

Destek tohumu: “dönem”, “eser” ve “kaynak” gibi çok anlamlı sözcükler tek başına alan etiketi üretmez. Bir cümle ancak bağımsız ve yeterli ağırlığa sahip başka kanıtlarla birlikte sınıflandırılır. Böylece özellikle Tarih, Bilim ve Teknoloji gibi alanların genel sözcükler nedeniyle yapay olarak büyümesi önlenir.

Bitigçi Derlemi (BD) ile Bitigçi karşılaştırmasını iki güncel raporda özetler: Yeni Sözcükler Raporu ve Yeni Anlam Keşifleri Raporu.

• Yeni sözcük adaylarının söz türü, tek/çok sözcüklü yapı, alan, sıklık, anlamlılık ve bağlamlaşma dağılımları.
• Yeni anlam ve yeni terim adaylarının kategori, güven düzeyi, karar türü ve kanıt geçişi dağılımları.
• “Bulgular Ne Anlama Geliyor?” bölümleri: grafiklerdeki oranların nasıl yorumlanacağını güncel veriye göre açıklar.
• Kural tabanlı içgörüler: derlem yeniden analiz edildiğinde aday sayıları, baskın alanlar ve yorum metinleri de yenilenir.

Birçok kart varsayılan olarak kapalıdır. İçeriği görmek için başlığa, oka veya açma düğmesine tıklayın. Etimoloji kartının içindeki zaman kapsülü gibi iç içe kartlar ayrıca açılır. Kart açılınca hesaplama başlıyorsa yüklenme göstergesinin tamamlanmasını bekleyin. Kart kullanımına bakın.

Canlı derlem ile birikmiş aday havuzu birlikte taranır; tekli ve çok sözcüklü yapılar ayrı değerlendirilir. Bağlama duyarlı lema, yüzey biçimi, kaynak yayılımı ve bağlam kanıtı incelenir. Ardından Bitigçi'nin maddeleri, madde içi yapıları, parantezli seçenekleri, yazım değişkeleri ve önceki editoryal kararlarıyla çakışma denetlenir. Geriye kalan biçimlerde sözlükbirimlik, yerleşiklik ve tanımlanabilirlik değerlendirilir; yalnız editör denetiminden geçenler yayımlanır. Ayrıntılı yöntem için Yeni Sözcük Yöntemi bölümüne bakın.

Yeni Anlam Keşifleri sayfasındaki sonuçlar, Bitigçi Derlemi (BD) ile Bitigçi'deki mevcut anlamların karşılaştırılmasıyla üretilen adaylardır. Sistem, mevcut madde başlarının derlemdeki yeni bağlamlarını, tetikleyici sözcüklerini ve eş dizimlerini inceler; yeni anlam, anlam genişlemesi veya izlenmesi gereken kullanım adayı olarak yapılandırılmış kayıtlar hazırlar.

Adayın sınıflandırmasını ve sunulan kanıtları birlikte okuyun. Sözlükte yayımlanan anlamlar madde sayfasında, araştırma adayları ise ilgili sonuç ve rapor kartlarında gösterilir.

Not: Bu sayfadaki kayıtlar otomatik aday envanteridir. Bir kaydın görünmesi, doğrudan sözlüğe alınacağı anlamına gelmez; kabul kararı editör incelemesiyle verilir.

Sıklık tek başına yanıltıcı olabilir: zangır zangır gibi kalıplarda çok sık geçen bir sözcük, dar bir bağlamda sıkışmış olabilir. Bağlamlaşma İndeksi, sözcüğün gerçekten farklı metinlerde ve farklı komşularla kullanılıp kullanılmadığını gösterir. Yüksek Bİ, sözcüğün dil dağarcığındaki olgunluğuna işaret eder.

• Bitigçi (kırmızı): Sözcük Bitigçite madde olarak var.
• YS (yeşil): Yeni Sözcük Adayı — yalnızca derlemde var ve sözlük için değerlendirmeye alınacak kalitede.
• D (mavi): Derlemde geçiyor ancak henüz Bitigçi'de veya yeni sözcük adayları arasında sınıflandırılmamış.

Derleme yeni metinler eklendikçe sıklıklar, çekimli biçimler ve kullanım ilişkileri güncellenir. Sonuçları incelerken kartın kapsamını ve sunuluyorsa güncelleme zamanını dikkate alın.

Bazı kartlar açıldığı anda veri ister veya hesaplama başlatır. “Yükleniyor” ya da “hesaplanıyor” göstergesi sırasında bekleyin; her çözümlemenin süresi aynı değildir. “Yeniden dene” seçeneği gösterilirse kartı bu düğmeyle tekrar yükleyebilirsiniz.

Ana sayfanın üst kısmında canlı ilerleme çubuğu ve "İşleniyor" etiketi görünüyorsa, sistem o anda derlem analizini yapıyor demektir. Herhangi bir işlem yapmanıza gerek yok — analiz tamamlanana kadar beklemeniz yeterli. Çubuğun yanındaki yüzde değeri ilerlemeyi gösterir. %100'e ulaşınca yeni sözcük ve anlam sayıları otomatik olarak güncellenir.

Öbekleşme oranı, tek sözcüğün toplam sıklığının ne kadarının çok sözcüklü öbeklerde geçtiğini yüzde olarak gösterir. Örneğin "rahatsız" sözcüğü 1000 kez geçiyorsa ve 250 kez "rahatsız edici" veya "rahatsız olmak" gibi öbeklerde görülüyorsa öbekleşme oranı %25'tir.

Sözcük yüksek öbekleşme gösteriyorsa, ana sayfadaki listede mor renkli ve altı çizili olarak görünür; yanında 🔗N (öbek sayısı) ve "Öbekleşme oranı: %N" rozetleri bulunur.

Sözcüğe tıklayınca altta aşağı doğru açılan panel belirir — o sözcüğün geçtiği tüm öbekler chip olarak listelenir. Chip'e tıklarsanız arama kutusuna o öbek yerleştirilir ve listeye filtre uygulanır. Sözcüğe tekrar tıklarsanız panel kapanır.

• Yapım eki: Sözcükten yeni bir sözcük türetir. Sözcüğün sınıfını (ad/sıfat/fiil) değiştirebilir. Örnek: göz (ad) → gözlü (sıfat) → gözlük (ad). Sözlükbilimsel olarak türetilmiş her sözcük ayrı madde başıdır.
• Çekim eki: Sözcüğün dilbilgisel rolünü belirler (kişi, zaman, durum, iyelik). Sözcüğün sınıfını değiştirmez ve yeni sözcük türetmez. Örnek: gözlük → gözlüğün, gözlükler, gözlüğümde. Sözlük bakımından hepsi aynı madde altında yer alır.

Sistem etiketli derlemden (etiketli_birikim) her iki grubu otomatik sınıflandırır. Detaylı ek listesi için Kavramlar bölümüne bakınız.

Türkçede dört fiil çatısı vardır ve hepsi fiil köküne eklenen özel eklerle oluşur:

• Ettirgen (-tır/-dır/-t): Eylemi başkasına yaptırma. oku → okut, yap → yaptır
• Edilgen (-ıl/-il): Eylemin başkası tarafından yapılması. yap → yapıl, gör → görül
• Dönüşlü (-ın/-in/-n): Eylemin öznenin kendisine yönelik yapılması. yıka → yıkan, giy → giyin
• İşteş (-ış/-iş/-uş/-üş): Eylemin karşılıklı yapılması. gör → görüş, döv → dövüş

Sistem bu ekleri etiketli derlemden tespit edip sözcüklerle birlikte saklar. Özellikle yeni fiil türetimlerini ve aktif çatı üretkenliğini izlemede kullanılır.

Birçok sayfada "Bu Sayfa Nedir? — Kılavuz" başlıklı açılır bir panel bulunur. Tıklayarak açabilirsiniz — sayfanın kısa bir özeti, o sayfaya özel terim açıklamaları, kullanım ipuçları ve örneklerle karşılaşırsınız.

Bu panelin amacı: sayfaya özel, anında erişilebilir bir yardım sunmak. Genel kılavuz (bu sayfa) tüm sistemi kapsar; sayfa kılavuzları ise yalnız o sayfayı anlatır. Yeni kullanıcılar için özellikle yararlıdır.

Çekim Ekleri sekmesi, etiketli derlemdeki (bağlam kontrollü) tüm çekim eklerini 8 kategoride toplar:

• Ad Durum Ekleri: belirtme (-ı), tamlayan (-ın), yönelme (-e), bulunma (-de), çıkma (-den), vasıta (-le), eşitlik (-ce)
• İyelik Ekleri: 1/2/3 tekil ve çoğul iyelik
• Kişi Ekleri: 1/2/3 tekil ve çoğul kişi
• Çoğul Eki: -lar / -ler
• Zaman Ekleri: görülen geçmiş (-dı), duyulan geçmiş (-mış), şimdiki (-ıyor), geniş (-ır), gelecek (-acak)
• Kip Ekleri: şart (-sa), emir, istek (-e), gereklilik (-malı)
• Fiilimsiler: sıfat-fiil (-an/-dık/-acak), isim-fiil (-mak/-ma/-ış), ulaç (-arak/-ıp)
• Diğer: olumsuzluk (-me), soru (-mı), ek eylem (-dır), ilgi -ki

Her kategori için: toplam kullanım, farklı sözcük sayısı, alt etiket (yükleme, ilgi vb.) dağılımı, en sık ek biçimleri ve örnek sözcükler gösterilir. Sayfanın üstünde görsel dağılım (pasta veya çubuk grafiği) bulunur; tek bir kategori seçilince o kategorinin alt ekleri çubuk olarak gösterilir.

Filtreler: Kaynak (Toplu / Yalnız Bitigçi / Yalnız Yeni Sözcükler / Yalnız Derlem), Kategori (Tümü veya tek bir kategori) ve Arama kutusu (etiket adı veya ek biçimi) birlikte çalışır.

Veri kaynağı: etiketli_birikim_duzeltilmis_baglam_kontrollu.txt — derlem yüklendiğinde anında etkili olur.

Morfoloji sayfası → Morfolojik Komşuluk sekmesinde bir sözcük aradığınızda, ebeveyn/kardeş/türev kartlarının altına "{sözcük} sözcüğünün derlemdeki çekim ekleri" paneli otomatik eklenir. Bu panel:

• Aranan lemma'nın derlemde aldığı tüm çekim eklerini 8 kategoride gruplar.
• Her etiket (yükleme, ilgi, şimdiki_zaman vb.) için toplam kullanım sayısı ve en sık ek biçimleri (mor rozetler) gösterir.
• Sözcüğün toplam kullanımı üstte özetlenir.

Niçin? Bir lemma'nın morfolojik davranışını (hangi eklerle birleşiyor, hangi çekim kategorilerine açık) tek bakışta görmek; sözcüğün çekim zenginliğini ölçmek; çok anlamlı sözcüklerin farklı kullanım desenlerini tespit etmek için kullanılır.

Morfoloji sayfasındaki üç sekmede (Aile Arama, Morfolojik Komşuluk, Çekim Ekleri) aynı mantıkla çalışan bir kaynak filtresi vardır:

• Tümü: Derlemde geçen tüm lemmalar dahil.
• Yalnız Bitigçi Bitigçi: Bitigçi'de madde olarak bulunan lemmalar.
• Yalnız Yeni Sözcükler YS: Sistem tarafından yeni sözcük adayı olarak işaretlenmiş, Bitigçi'de bulunmayan lemalar.
• Yalnız Derlem D: Derlemde geçen ama henüz Bitigçi'de bulunmayan ve yeni sözcük adayı olarak sınıflandırılmamış lemalar.

Bu filtreler, söz varlığını daraltarak her grup içindeki morfolojik davranışı ayrı ayrı incelemenize olanak verir. Örneğin YS adaylarının hangi ekleri aldığını görmek istersiniz.

Bu grafik, ilgili sekmede o anda görünen sayfa veya arama sonucundaki kalıp ifadelerin Bitigçi Derlemi (BD) içindeki doğrudan yakalanan geçişlerini toplar. Kaç kayıt için eşleşme bulunduğunu, toplam geçiş sayısını, milyon sözcük başına oranı, yaygınlık bandı dağılımını ve en sık geçen birkaç kaydı gösterir.

Grafik tüm kategori arşivinin toplamı değildir; aktif listeye göre hesaplanır. Çok uzun veya araya sözcük girebilen kalıplarda madde sayfasındaki ayrıntılı tarama ek kanıt verebilir.

Derlem sekmesi, aradığınız sözcüğün BD'de lemma veya çekimli biçim olarak geçtiği tüm kayıtları bağlam göstermeden listeler. Her sonuç şunları içerir:

• Lemma (sözlük biçimi) ve toplam sıklık (derlemde kaç kez geçti).
• Çekimli biçimler: lemma'nın derlemdeki yüzey biçimleri, her biri kendi sıklığıyla (ör. kalem (589), kalemi (45), kalemler (21)).
• Söz türü rozeti (ad/fiil/sıfat/zarf).
• Bitigçi (kırmızı) veya Yeni (yeşil) rozeti — sözcük sözlükte var mı?
• "çekimli" (amber) rozeti — aradığınız sözcük lemma değil çekimli biçimse (ör. kalemler) bağlı olduğu lemma (kalem) altında listelenir.

Niçin? Bağlam arama Eşleşen Maddeler/Anlamlar sekmelerinde (Bitigçi) zaten yapılır. Derlem sekmesi, bir sözcüğün derlemdeki morfolojik davranışını (hangi çekimli biçimler ne sıklıkta kullanılıyor) hızlı görmek için kullanılır. Sözlükbilimci için söz varlığı haritalaması ve yüzey biçim dağılımı incelemesinde çok yararlıdır.