yeni

Bitigçi Sözlük Maddesi

yeni

(sıfat, zarf)
· 9 meanings
  1. 1.

    (sıfat) Kullanılmamış veya az kullanılmış olan; cedit, eski karşıtı.

  2. 2.

    (sıfat) Oluş veya çıkışından beri çok zaman geçmemiş olan; cedit.

  3. 3.

    (sıfat) En son edinilen; gıcır.

  4. 4.

    (sıfat) Bir işe kısa süre önce girdiği için görevlerini ve çalışma çevresini henüz öğrenmekte olan.

  5. 5.

    (sıfat) O güne kadar söylenmemiş, görülmemiş, gösterilmemiş, düşünülmemiş olan.

  6. 6.

    (sıfat) Bir toplulukta veya çevrede daha önce görülmediği için kimliği ve özellikleri henüz bilinmeyen.

  7. 7.

    (sıfat) Daha öncekilerden farklı olan.

  8. 8.

    (sıfat) Eskisinin yerine gelen.

  9. 9.

    (zarf) Biraz önce, çok zaman geçmeden.

ADVANCED ANALYSES

yeni etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Yeni, Eski Türkçedeki yaŋı sözcüğünün Oğuz kolunda ünlüsü incelmiş biçimidir. En eski tanığı 8. yüzyılda Uygur Kağanlığı'nın Şine Usu Yazıtı'ndadır; orada yaŋı, ayın ilk on gününü sayan tarih ifadelerinde geçer. Kâşgarlı Mahmud ve Kutadgu Bilig yaŋı'yı bugünkü 'yeni' anlamıyla kullanır. Räsänen ve Stachowski sözcüğü yaŋ 'yan' adına sıfat yapan -kı ekinin eklenmesiyle açıklar ('yanda bulunan'); EDA bu açıklamayı olasılık dışı bulur. Stachowski'ye göre a > e değişmesi önceki y sesinin etkisidir.

  1. 8. yüzyıl · Eski Türkçe (Orhon): yaŋı
  2. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: yaŋı
  3. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: yaŋı
  4. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: yaŋı ~ yeŋi
  5. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: yeni
  6. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: yėŋi
  7. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: yeŋi ~ yeñi
  8. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: yeŋi ~ yėŋi
  9. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: yeni
  10. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: yeni
  11. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: yeni
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · yeni

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.