koca
I (isim)
· 1 meanings
Selected Corpus Statistics
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
Aç / kapat Aç / kapat
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
İlk tarihsel tanık: yaklaşık 1387 · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · PDF s. 99
Türkçe tercümenin kaynak yayında olasılıklı gösterilen tarihi. Kaynak yayın tercüme tarihini başlık künyesinde [1387?] biçiminde, belirsizlik işaretiyle verir. Tarih dayanağı: Başlık sayfası, PDF s. 2
Anlamsal gelişim çizgisi
İlk kayıttan günümüz Türkçesine
1387 · Eski Anadolu Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: anlam daralması ve çok anlamlılığın ayrışması
-
1
Tarihsel kaynak
1387
Eski Anadolu Türkçesi
Tarihleme dayanağı: eserin telif veya dil katmanı için yaklaşık dönem
Biçim: er · ad
Dönem anlamı
Yetişkin erkek; bağlama göre eş veya savaşçı.
anlam daralması ve çok anlamlılığın ayrışmasıKâbûs-nâme'nin 39a/14 ve 50b/11 tanıkları erkek kişiyi, 10a/15 koca ilişkisini, 88b/2 savaşçıyı gösterir.
Günümüze uzanan değişim
Er biçimi kalmış, gündelik erkek anlamı daralarak askerlik ve yiğitlik çağrışımı güçlenmiştir.
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
Birincil metin tanıklarını aç (2)
Hikâyet Bir gün Muhammed bin Zekeriyyâ er-Râzi C2) şâgirdleri-y-ile yörür-idi. N- gâh bir delüye uğradı. Ve çün delü, şeyhi gördi; 6 güldi. Der-hâl şeyh gerü döndi.
Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 99
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Bih ez-durüğ buved her çigüne bâşed rast (7 Be-medh guften-i hviş er kesı buzurg buved (8) Heme makâlet-i Kisrâ be-pend-nâme hebâst*
Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 101
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Kaynak dayanağını aç (1)
Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Çevriyazılı metin ile yazma yaprağı yüzü-satır gönderimli sözlük/dizin için ana kaynak.
-
2
Güncel sözlük
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Günümüz Türkçesi
Biçim: koca
1. güncel anlam
Bir kadının evlendiği kişi; bey (I), er (I), efendi, erkek, ağa, zevç
Yöntem ve tarih sınırları
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Eski Anadolu Türkçesierad
Kaynak çevriyazıları:Kâbûs-nâme: er
Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Kâbûs-nâme: er. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Yetişkin erkek; bağlama göre eş veya savaşçı.
Tarihsel bağlam: Kâbûs-nâme'nin 39a/14 ve 50b/11 tanıkları erkek kişiyi, 10a/15 koca ilişkisini, 88b/2 savaşçıyı gösterir.
Anlamsal gelişim notu: Er biçimi kalmış, gündelik erkek anlamı daralarak askerlik ve yiğitlik çağrışımı güçlenmiştir.
Çağdaş arama bağı: er, erkek, koca, asker · anlam daralması ve çok anlamlılığın ayrışması · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
- er (yalın biçim)
Tanıklık: Kâbûs-nâme, 39a/14, 50b/11, 52b/1, 55a/3, 55b/9, 88a/10 (yaprak yüzü–satır)
Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.
Kaynak yayınlar ve okuma notu
Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
BD Bağlam Gösterimi · koca
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Entry history and citation
Loading the current content revision and documented editorial events.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Related Entries
The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.