adam

Bitigçi Sözlük Maddesi

adam

(isim, ağızlardan)
Arapça ādem · 9 meanings · 0 occurrences
  1. 1.

    (isim) → insan.

  2. 2.

    (isim) Erkek kişi; herif.

  3. 3.

    (isim) Birinin yanında bulunan ve işini yapan kimse.

  4. 4.

    (isim) Birinin yararlandığı, kullandığı kimse.

  5. 5.

    (isim) Daima birinin yanında olan, onu destekleyen, isteklerini yerine getiren kimse.

  6. 6.

    (isim) Görevli kimse.

  7. 7.

    (isim) İyi huylu, güvenilir kimse.

  8. 8.

    (isim) Bir alanı benimseyen kimse.

  9. 9.

    (isim, ağızlardan) Eşlerden erkek olanı.

Compound Words

adam adama, adamakıllı, adam başı, adam boyu, adam kılığında, adam kılıklı, adam kıtlığında, adamkökü, adamotu, adam sarrafı, adam sendeci, adam yokluğunda, altın adam, asılmışadam, baba adam, balık adam, beyaz adam, bulaşık adam, çimadam, hakiki adam, istenmeyen adam, kardan adam, kiralık adam, kötü adam, kurbağa adam, lüzumsuz adam, Müslüman adam, ömür adam, parmak adam, siyah adam, sokaktaki adam, son adam, tek adam, teknik adam, yarım adam, ahiret adamı, bilim adamı, dağ adamı, dava adamı, devlet adamı, din adamı, el adamı, elin adamı, ev adamı, fikir adamı, gemi adamı, görev adamı, gösteri adamı, günün adamı, halk adamı, hayat adamı, ilim adamı, iş adamı, kanun adamı, kavga adamı, salon adamı, sanat adamı, uzay adamı, zamane adamı

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 28

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Orhon TürkçesieradAnlamdan eşleşti: adam

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: İnsan türünün yetişkin erkek bireyi; tarihsel askerî bağlamda savaşçı.

Çağdaş arama bağı: erkek · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • er (yalın biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 12. satır; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 12., 13., 31., 39., 40. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 11. satır
  • erig ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 13. satır; Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 2., 5., 6., 7., 8. satırlar; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 36. satır
  • erin ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 1. satır; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 11., 34., 40. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 7. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 10., 37. satırlar

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

b(e)ngü t(a)ş : (KT G13) tokıtd(ı)m : y[(a)g]uk (e)l : (e)rs(e)r : (a)nç(a) t(a)kı : (e)rig y(e)rte irs(e)r (a)nça : (e)r(i)g y(e)rte : b(e)ngü t(a)ş : tokıtd(ı)m : biti(t)d(i)m

Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 28 · çevriyazı güveni A

ilbilge k(a)tun(u)g : t(e)nri : töp(ü)sinte : tut(u)p : yüg(e)rü : kötürm(i)ş (e)r(i)nç : k(a)n(ı)m k(a)g(a)n : yiti y(e)g(i)rmi (e)r(i)n : t(a)ş(ı)km(ı)ş t(a)şra :

Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 32 · çevriyazı güveni A

k(a)tun(u)g : t(e)nri: töp(ü)sinte : tut(u)p : yüg(e)rü : köt(ü)rti (e)r(i)nç k(a)n(ı)m k(a)g(a)n : y(e)ti y(e)g(i)rmi : (e)r(i)n : t(a)ş[(ı)k]m[(ı)ş t(a)şra] yo[n]yur tiy(i)n : kü (e)ş(i)d(i)p : b(a)lıkd(a)kı : t(a)şıkm(ı)ş :

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 58 · çevriyazı güveni A

(BK Dil) inm(i)ş : tir(i)l(i)p : y(e)tm(i)ş (e)r : bolm(ı)ş : t(e)nri : küç birtük : üç(ü)n : k(a)n(ı)m k(a)g(a)n : süsi : böri t(e)g : (e)rm(i)ş : y(a)g(ı)si :

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 60 · çevriyazı güveni A

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · adam

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Entry history and citation

Loading the current content revision and documented editorial events.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

adamca adamcı adamsı adamcık adamcıl adamlık adamsız adam gibi adamcağız adamcılık adam etmek adam olmak adamcasına adamsızlık

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.