kontrol

Bitigçi Sözlük Maddesi

kontrol

(isim)
Fransızca contrôle · 4 meanings

İşleyişi gözetme ve yönlendirme, doğrulama ve deneyde karşılaştırma.

  1. 1.

    Gözetme ve gidişi belirleme

    (isim) İşleyişi izleyerek gerekli düzeltmeleri yapma veya davranışın sınırlarını belirleme gücü; ilgili: → denetleme.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:01:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Doğruluğu sınama

    (isim) Eldeki bilgi veya nesneyi güvenilen örnekle karşılaştırarak doğru olup olmadığını sınama; ilgili: → karşılaştırma.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:01:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Durumu araştırma

    (isim) → yoklama.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:01:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.
    Yeni

    Deneyde karşılaştırma örneği

    (isim) Deneyin etkisini karşılaştırmak için, incelenen işlemin uygulanmadığı veya standart koşulda tutulan örnek ya da grup; ilgili: → karşılaştırma.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:01:19 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

kontrol etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Kontrol, Fransızca contrôle ‘denetim’ sözünün alıntısıdır; Tietze, Karaağaç ve Kâmûs-ı Türkî bu kökende birleşir. Tietze Fransızca sözü contre ‘karşı’ ile rôle ‘kayıt, liste’ sözlerinden kurulan contrerôle ‘ikinci (karşı) kayıt’ biçimine götürür. Aynı kaynak sözün Türkçede XIX. yüzyılda kullanılmaya başladığını belirtir; Kâmûs-ı Türkî onu resmî işlemlerde kötüye kullanmayı önlemek için yapılan teftiş diye tanımlar. Tietze XX. yüzyıldan konturol söylenişini de tanıklar.

  1. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kontrol
  2. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: kontrol ~ konturol
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · kontrol

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.