kontrol

Bitigçi Sözlük Maddesi

kontrol

(isim)
Fransızca contrôle · 4 anlam

İşleyişi gözetme ve yönlendirme, doğrulama ve deneyde karşılaştırma.

  1. 1.

    Gözetme ve gidişi belirleme

    (isim) İşleyişi izleyerek gerekli düzeltmeleri yapma veya davranışın sınırlarını belirleme gücü; ilgili: → denetleme.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:01:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Doğruluğu sınama

    (isim) Eldeki bilgi veya nesneyi güvenilen örnekle karşılaştırarak doğru olup olmadığını sınama; ilgili: → karşılaştırma.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:01:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Durumu araştırma

    (isim) → yoklama.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:01:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.
    Yeni

    Deneyde karşılaştırma örneği

    (isim) Deneyin etkisini karşılaştırmak için, incelenen işlemin uygulanmadığı veya standart koşulda tutulan örnek ya da grup; ilgili: → karşılaştırma.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:01:19 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

kontrol etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Kontrol, Fransızca contrôle ‘denetim’ sözünün alıntısıdır; Tietze, Karaağaç ve Kâmûs-ı Türkî bu kökende birleşir. Tietze Fransızca sözü contre ‘karşı’ ile rôle ‘kayıt, liste’ sözlerinden kurulan contrerôle ‘ikinci (karşı) kayıt’ biçimine götürür. Aynı kaynak sözün Türkçede XIX. yüzyılda kullanılmaya başladığını belirtir; Kâmûs-ı Türkî onu resmî işlemlerde kötüye kullanmayı önlemek için yapılan teftiş diye tanımlar. Tietze XX. yüzyıldan konturol söylenişini de tanıklar.

  1. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kontrol
  2. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: kontrol ~ konturol
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · kontrol

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

kontrolcü kontrollü kontrollük kontrolsüz kontrolcülük kontrollülük kontrol alanı kontrol etmek kontrol grubu kontrol hacmi kontrol kartı kontrol kaydı kontrol odası kontrol odağı

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.