gerekli

Bitigçi Sözlük Maddesi

gerekli

(sıfat)
· 1 anlam
  1. (sıfat) Belirli bir işin yürüyebilmesi veya istenen sonuca ulaşılabilmesi için bulunması ya da yapılması gereken. Aynı şey bir durumda zorunlu görünürken koşullar veya seçilen yöntem değiştiğinde gerekliliği de yeniden değerlendirilebilir; lüzumlu, mukteza, muktezi, zaruri.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

gerekli etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Gerekli, gerek sözüne addan sıfat yapan -li ekinin getirilmesiyle kurulmuş Türkçe bir sıfattır; en eski biçimi kergeklig'dir. Clauson sözü Budist Uygur metinlerinden, Gülensoy ise İyi ve Kötü Prens Öyküsü'nden käräklig biçimiyle tanıklar. Kâşgarlı Mahmud XI. yüzyılda kereklig'i ‘gerekli’ anlamıyla kaydeder; söz Kutadgu Bilig'de, Harezm, Kıpçak ve Çağatay metinlerinde de yaşar. Eski Anadolu Türkçesinde gereklü ~ gerekli biçimleri XIV. yüzyıldan başlayarak görülür.

  1. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: kergeklig
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: kereklig
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: kereklig
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: kerekli
  5. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: gereklü
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: kereklig
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: gerekli
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: gerekli
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · gerekli

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.