kıymetli
(sıfat)
· 1 meanings
Maddi karşılığı, yararı veya kişisel anlamı nedeniyle önemsenen.
Selected Corpus Statistics
ADVANCED ANALYSES
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
Aç / kapat Aç / kapat
Tarihsel söz varlığı
Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm
İlk tarihsel tanık: 1069–1070 · Kutadgu Bilig · KB 210 · Tarihsel Derlem
eserin tamamlanma tarihi. Kaynak, şairin 18 ay çalıştığı eserini H. 462 (1069/1070) yılında tamamladığını belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 23
Anlamsal gelişim çizgisi
İlk kayıttan günümüz Türkçesine
1069–1070 · Karahanlı Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: mecazlaşmayla anlam genişlemesi
-
1
Tarihsel kaynak
1069–1070
Karahanlı Türkçesi
Tarihleme dayanağı: eserin yazılış dönemi
Biçim: aġır, aġırı · sıfat
Dönem anlamı
Toplumsal değeri, saygınlığı veya manevi ağırlığı yüksek olan.
mecazlaşmayla anlam genişlemesiKutadgu Bilig’de kişiye ve değere yönelen aġır kullanımları fiziksel ağırlıktan saygınlık ve kıymet alanına geçen mecazı gösterir.
Günümüze uzanan değişim
Fiziksel ağırlıktan değer ve saygınlığa uzanan mecaz kolu çağdaş ağır, değerli ve kıymetli kullanımlarıyla sürer.
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
Birincil metin tanıklarını aç (2)
yaşıl köktin indi yaġız yirke söz sözi birle yalŋuḳ aġır ḳıldı öz
Kutadgu Bilig · 1069–1070 · KB 210 · Kaynakta aç
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
sini bilsü ötrü yüzüŋ körsüni uçuz tutmasunı aġır tutsunı
Kutadgu Bilig · 1069–1070 · KB 540 · Kaynakta aç
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Kaynak dayanağını aç (2)
Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
Madde, anlam, (PHP 3, PHP 4) ve beyit numarası için ana dizin.
Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Dizindeki biçimlerin beyit metninde karşılaştırıldığı eleştirmeli metin yayını.
-
2
Güncel sözlük
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Günümüz Türkçesi
Biçim: kıymetli
1. güncel anlam
Maddi karşılığı yüksek olduğu, yarar sağladığı veya insan için özel anlam taşıdığı için önem verilen; eş anlamlı: → değerli.
Yöntem ve tarih sınırları
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Karahanlı Türkçesiaġırsıfat
Kaynak çevriyazıları:Kutadgu Bilig III: İndeks: aġır, aġırı
Transkripsiyon notu: Kaynak çevriyazısındaki ġ işaretleri korunmuştur; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Toplumsal değeri, saygınlığı veya manevi ağırlığı yüksek olan.
Tarihsel bağlam: Kutadgu Bilig’de kişiye ve değere yönelen aġır kullanımları fiziksel ağırlıktan saygınlık ve kıymet alanına geçen mecazı gösterir.
Anlamsal gelişim notu: Fiziksel ağırlıktan değer ve saygınlığa uzanan mecaz kolu çağdaş ağır, değerli ve kıymetli kullanımlarıyla sürer.
Çağdaş arama bağı: değerli, kıymetli · mecazlaşmayla anlam genişlemesi · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
- aġır (yalın biçim)
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 210, 900, 902, 903, 1054, 1056, 1200, 1248, 1281, 1507, 1603, 1835, 1836, 1874, 1875, 2066, 2147, 2257, 2569, 2641, 3013, 3117, 3328, 3347, 3676, 4085, 4101, 4337, 4520, 4838, 4873, 4950, 4999, 5115, 5238, 5580, 5870, 5910, 5963, 6135, 6187. beyitler - aġırı ((PHP 3, PHP 4))
Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1028, 6446. beyitler
Kaynak yayınlar ve okuma notu
Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
BD Bağlam Gösterimi · kıymetli
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Cite this entry
Preparing citation formats for the current entry.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Related Entries
kıymetlilik
kıymetli taş
kıymetli olmak
kıymetli kılmak
kıymetli evrak hukuku
kıymetli taş piyasası
kıymet
bedelsiz
bedesten
cevherli
düşürmek
gömüleme
mücevher
cevahir
The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.