tekrar

Bitigçi Sözlük Maddesi

tekrar

(isim, zarf, eğitim)
[tekra:rı] Arapça tekrār · 4 meanings

Yeniden oluş, sözlü yineleme, bir daha yapma ve öğrenileni pekiştirme çalışması.

  1. 1.

    Yeniden meydana geliş

    (isim) Önceden olmuş veya yapılmış bir şeyin sonraki zamanda yeniden meydana gelmesi; ilgili: → yine.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:18:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Anlatımda aynı içeriği yineleme

    (isim) Anlatım boyunca sözcüğü, düşünceyi veya cümleyi birden fazla kez kullanma; ilgili: → yine.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:18:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Bir daha gerçekleşme biçimiyle

    (zarf) Daha önce yapıldığı veya olduğu gibi bir sonraki kez; ilgili: → yine.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:18:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.
    Yeni

    Öğrenileni pekiştirme çalışması

    (isim, eğitim) Önceden öğrenilmiş konuları unutmamak ve daha iyi kavramak için yeniden gözden geçirme çalışması; ilgili: → ders.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 23:18:00 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

tekrar etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Tekrar, Arapça takrār ‘yineleme’ sözünden alınmıştır; Stachowski, Räsänen, Karaağaç ve Kâmûs-ı Türkî bu kökende birleşir. Kâmûs-ı Türkî sözü Arapça kerr kökünden türemiş bir mastar olarak açıklar ve ‘bir işi yeniden yapma’ anlamının yanında Osmanlıcadaki ‘yine, bir daha’ anlamlı zarf kullanımını verir. Tarihsel Derlem'deki en eski tanıklarda, Yûnus Emre Dîvânı'nda (YED 287/9) ve XIV. yüzyıl Gülistan Tercümesi ile Kâbûs-nâme Tercümesi'nde, söz ‘yineleme’ anlamlı addır; XVII. yüzyılda Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde çoğunlukla ‘yeniden’ anlamlı zarf olarak kullanılır. Türkiye Türkçesinde hem ad hem zarf olarak yaşar.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: tekrār
  2. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: tekrār
  3. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: tekrār
  4. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: tekrār
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tekrār
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tekrār
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: tekrar
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 32

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

720–735 · Orhon Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

  1. 1

    720–735

    Orhon Türkçesi

    Tarihsel kaynak

    Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

    Biçim: yana · zarf

    Dönem anlamı

    Bir kez daha, yeniden.

    kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

    Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

    Birincil metin tanıklarını aç (2)
    tip :t(a)bg(a)ç : k(a)g(a)nka : y(a)gı bolm(ı)ş : (KT D10) y(a)gı bol(u)p : it(i)nü : y(a)r(a)tunu : um(a)duk : y(a)na : iç(i)km(i)ş : bunça : iş(i)g küç(ü)g : birtükg(e)rü : s(a)k(ı)nm(a)tı: türük : bod(u)n :

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 32

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    (KT D21) y(a)na : birt(i)m(i)z : (i)lg(e)rü : k(a)d(ı)rk(a)n : yış(ı)g : (a)şa : bod(u)n(u)g : (a)nça koonturt(u)m(ı)z : (a)nça itd(i)m(i)z :

    Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 36

    Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

    Kaynak dayanağını aç (2)

    Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

    Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.

    Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

    Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.

  2. 2

    Canlı Bitigçi sözlük kaydı

    Günümüz Türkçesi

    Güncel sözlük

    Biçim: tekrar

    1. güncel anlam

    Önceden olmuş veya yapılmış bir şeyin sonraki zamanda yeniden meydana gelmesi; ilgili: → yine.

    2. güncel anlam

    Anlatım boyunca sözcüğü, düşünceyi veya cümleyi birden fazla kez kullanma; ilgili: → yine.

    3. güncel anlam

    Daha önce yapıldığı veya olduğu gibi bir sonraki kez; ilgili: → yine.

    4. güncel anlam

    Önceden öğrenilmiş konuları unutmamak ve daha iyi kavramak için yeniden gözden geçirme çalışması; ilgili: → ders.

Yöntem ve tarih sınırları

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Orhon TürkçesiyanazarfAnlamdan eşleşti: tekrar

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir kez daha, yeniden.

Çağdaş arama bağı: yine · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • yana (yalın biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 10., 21., 38., 40. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 9. satır

Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.

Tarihsel kaynaklardan derlem satırları

Her satır kendi kaynak birimini korur; farklı maddelerin metinleri birleştirilmez.

t(a)bg(a)ç k(a)g(a)nka : y(a)gı : bolm(ı)ş : y(a)gı : bol(u)p : it(i)nü : y(a)r(a)t(ı)nu : um(a)duk : y(a)na : iç(i)km(i)ş : bunça : iş(i)g küç(ü)g : birtük(ke)rü : s(a)k(ı)nm(a)tı : türük : bod(u)n(u)g : öl(ü)r[(e)yin

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 58 · çevriyazı güveni A

k(a)[l]m(a)zun : tiy(i)n : (a)z kıırk(ı)z : bod(u)n(u)g i[t(i)p] : y(a)r(a)t(ı)p : k(e)lt(i)m[(i)z : s]ün(ü)ş[d(ü)m(i)z .......... y(a)na birt(i)m(i)z : ilg(e)rü] k(a)dırk(a)n : yı[ş(ı)g : (a)şa] : bod[(u)n(u)g

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 62 · çevriyazı güveni A

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · tekrar

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

tekrarcı tekrarlı tekrarsız tekrarlama tekrarlamak tekrarlanma tekrarlılık tekrar etmek tekrarlanmak tekrarlı yük tekrar sıklığı tekrarlı okuma tekrarlı olmak tekrarlı ölçüm

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.