kavramak

Bitigçi Sözlük Maddesi

kavramak

(-i)
· 4 meanings · 0 occurrences
  1. 1.

    (-i) Elle sıkıca tutmak.

  2. 2.

    Bir nesne veya düşünceyi her yönüyle anlamak.

  3. 3.

    Motorlu araçlarda debriyaj pedalı görev yapmak.

  4. 4.

    Motorlu araçlarda lastik yolu tutmak.

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat

İlk tarihsel tanık: yaklaşık 1387 · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · PDF s. 94

Türkçe tercümenin kaynak yayında olasılıklı gösterilen tarihi. Kaynak yayın tercüme tarihini başlık künyesinde [1387?] biçiminde, belirsizlik işaretiyle verir. Tarih dayanağı: Başlık sayfası, PDF s. 2

Eski Anadolu Türkçesiağla-fiil
Kaynak çevriyazıları:Kâbûs-nâme: ağla-

Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Kâbûs-nâme: ağla-. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir sözün veya durumun ne bildirdiğini zihinde çözmek.

Tarihsel bağlam: Kâbûs-nâme'nin öğüt bölümlerinde ağla- dinleyenin sözü anlayıp davranışına yön vermesini anlatır.

Anlamsal gelişim notu: Bu anlamdaki ağla- genel dilden çekilmiş; işlevini anlamak ve kavramak üstlenmiştir. Ağlamak fiiliyle eş yazılılık tarihsel düzeyde ayrı tutulur.

Çağdaş arama bağı: anlamak, kavramak · sözcüksel değişim ve eş yazılı tarihsel madde · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • ağla- (yalın biçim)
    Tanıklık: Kâbûs-nâme, 1b/7, 11a/6, 15b/8, 81b/1, 81b/2, 97a/11, 98b/5 (yaprak yüzü–satır)

Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

Eğer ata ana hakkın din (6) yöninden anlamasan erlik ve mürüvvet yöninden ağla ki ata ana senün olmaguna (7 sebebdür, beslemegün aşlıdur. Çün sen anla- rum hakkın bilmeyesin; kendü hakkun (8) bilmemiş olursın. Eyle olsa h eyülige

Eski Anadolu Türkçesi · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 94 · çevriyazı güveni B

nükte ki G) deyesin, anlara na'ra urup meclisün germ ederler. Çün kavm ağlaya; sen (4) dahi vakt vakt ağla. Eğer söz söyleyüp dutulursan, guşşa degül; (5 korkma, şalavât ve tehlil vericek dinle, eğlen ve yardım edin. Minber (6) üstinde girân-cân

Eski Anadolu Türkçesi · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 150 · çevriyazı güveni B

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · kavramak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Entry history and citation

Loading the current content revision and documented editorial events.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.