uyum

Bitigçi Sözlük Maddesi

uyum

(isim, biyoloji, dil bilgisi, müzik)
· 7 meanings
  1. 1.

    (isim) Bir bütünün parçaları arasında bulunan uygunluk; ahenk, armoni, imtizaç.

  2. 2.

    (isim) Toplumsal çevreye veya bir duruma uyma, uyum sağlama; intibak, entegrasyon.

  3. 3.

    (isim) Kişilerin birbirine karşı uyumları; kimya.

  4. 4.

    (isim, biyoloji) Bir cismin görüntüsünü tam ağ tabaka üzerine düşürebilmek için göz merceğinin dışbükeylik derecesini çoğaltıp azaltması olayı; mutabakat.

  5. 5.

    (isim, dil bilgisi) Sesten söz dizimine kadar değişik dil birimlerini oluşturan ögeler arasındaki uyuşma; harmoni.

  6. 6.

    (isim, müzik) → armoni.

  7. 7.
    Yeni

    (isim) Modelin, verinin veya kurumun belirlenen ölçüt, kural ya da koşullara uygun çalışma düzeyi.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 02.07.2026 11:41:08 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

uyum etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Uyum, uy- ‘uymak, izinden gitmek’ fiiline -(u)m ekinin getirilmesiyle kurulmuştur; Gülensoy sözü uy-(u)m diye çözümler ve ‘bir bütünün parçaları arasındaki uygunluk, ahenk’ anlamıyla verir. Taban fiil Eski Türkçe uḏ- ‘ardından gitmek’ biçimine dayanır: Tietze fiili bu biçime bağlar, Gülensoy da Divanü Lugati't-Türk'teki uḏuk- ‘ardına düşmek’ ve uḏula- ‘uymak’ türevlerini anar. Anadolu metinlerinde uy- XV. yüzyıldan beri ‘birinin ardınca gitmek, sözüne uymak’ anlamında yaygındır. Uyum sözü Kâmûs-ı Türkî'de yer almaz; Derleme Sözlüğü onu 1979'dan başlayarak ağız sözlerinin tanımında kullanır.

  1. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: uyum
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · uyum

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.