uzatmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

uzatmak

(nesnesiz, -i, -e)
· 9 meanings
  1. 1.

    (nesnesiz) Uzamasına sebep olmak, uzamasını sağlamak.

  2. 2.

    (-i) Başı, kolları veya bacakları bir yere yöneltmek.

  3. 3.

    (-e) Bir şeyi vermek için birine yöneltmek; atmak.

  4. 4.

    → germek.

  5. 5.

    Konuşmayı, tartışmayı sürdürmek.

  6. 6.

    (-e) Elindeki nesneyi veya belgeyi başkasının alabileceği yere doğru vererek ona ulaştırmak; Vermek, göndermek.

  7. 7.

    (-i) Süreyi artırmak, temdit etmek.

  8. 8.

    Daha ileriki bir zamana atmak, sonraya bırakmak, ertelemek.

  9. 9.

    Sürüncemede bırakmak.

ADVANCED ANALYSES

uzatmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Uzatmak, uza- ‘uzamak’ fiiline ettirgenlik eki -t- getirilerek kurulmuştur (Tietze, Clauson, Gülensoy). Fiil Uygurca metinlerden beri tanıklıdır; Kâşgarlı Mahmud hem ipi uzatmak hem de işi uzatıp geciktirmek anlamlarını örnekler, Kutadgu Bilig'de ise sözü uzatmak, el uzatmak ve birini yola uğurlamak anlamlarında sık geçer. Harezm, Kıpçak ve Çağatay metinlerinde ‘uzatmak’ yanında ‘yolcu etmek, uğurlamak’ anlamı da yaygındır. Osmanlı Türkçesinde ünlüyle başlayan ek önünde uzad- söyleyişi görülür (Meninski; Evliya Çelebi'de el uzadup); Kâmûs-ı Türkî el uzatmak, dil uzatmak, ipi uzatmak deyimlerini kaydeder.

  1. 10. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: uzat-
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: uzat-
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: uzat-
  4. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: uzat-
  5. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: uzat-
  6. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: uzat-
  7. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: uzat-
  8. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: uzat-
  9. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: uzat- ~ uzad-
  10. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: uzat-
  11. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: uzat-
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · uzatmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

uzatma uzatılma uzatılmak ağdalı dolaşmak dökmek tutmak uzatış şişirmek kuru gıda sarkıtmak yenilemek çimlenmek açma

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.