atmak

(-e, -i, -den, nesnesiz, argo, teklifsiz konuşmada)

· 31 meanings

Fırlatma, uzaklaştırma, aktarma ve oluş bildiren eylemler

1.

Fırlatma

(-e, -i) Nesneyi kuvvet uygulayarak elden çıkarıp uzağa göndermek; ilgili: → fırlatmak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:18
2.

Zemine bırakma

(-e, -i) Tutulan nesneyi serbestçe zemine inecek biçimde elden çıkarmak; ilgili: → bırakmak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:21
3.

İlişiği sonlandırma

(-e, -i) Birinin üyeliğine veya görevine son vermek; ilgili: → kovmak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:25
4.

İçine katma

(-e, -i) Nesneyi başka bir nesnenin veya karışımın içine yerleştirmek; ilgili: → eklemek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:30
5.

Özensiz yerleştirme

(-e, -i) Düzgünce yerleştirmeyi önemsemeden nesneyi bir yana bırakmak; ilgili: → koymak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:34
6.

Ucu karşıya uzatma

(-e, -i) Uzun ve esnek nesnenin ucunu uzaktaki tutunma noktasına ulaştırmak; ilgili: → götürmek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:38
7.

Kısa taşıma

(-e, -i) Eşyayı veya kişiyi bir araçla istenen konuma ulaştırmak; ilgili: → götürmek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:44
8.

Elle vurma

(-e) Avucuyla veya eliyle karşısındakine darbe indirmek; ilgili: → çarpmak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:48
9.

Silahı ateşleme

(-i) Ateşli düzeneği işleterek mühimmatın boşalmasını sağlamak; ilgili: → silah.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:28:56
10.

Mühimmatı gönderme

(-e, -i) Mühimmatı veya delici cismi silahın gücüyle hedeflenen noktaya göndermek; ilgili: → mermi.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:01
11.

Sonraya erteleme

(-e, -i) Kararlaştırılmış işi daha ileri bir tarihe aktarmak; ilgili: → ertelemek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:05
12.

Üstüne örtme

(-e, -i) Isınmak veya korunmak amacıyla giyeceği ya da örtüyü bedenine sermek; ilgili: → örtü.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:10
13.

Sorumluluğu yükleme

(-e, -i) Olumsuz olayın sorumlusu olarak başka birini göstermek; ilgili: → suç.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:15
14.

Oradan uzaklaştırma

(-i, -den) Bulunmasını istemediği kişiyi bulunduğu yerden zorla uzaklaştırmak; ilgili: → kovmak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:20
15.

Eşyayı elden çıkarma

(-i) Artık işe yaramadığını düşündüğü eşyayı elden çıkarmak; ilgili: → çöp.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:22
16.

Gelenekten vazgeçme

(-i) Yerleşmiş uygulamayı veya geleneksel eşyayı yaşamından çıkarmak; ilgili: → alışkanlık.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:25
17.

Dışarı çıkarma

(-i) İçeride tutulan maddeyi bünyesinden dış ortama vermek; ilgili: → salıvermek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:27
18.

Patlayarak yıkma

(-i) Patlayıcının gücüyle yapının bütünlüğünü bozup onu çökertmek; ilgili: → patlatmak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:30
19.

Lifleri kabartma

(-i) Sıkışmış pamuk veya yünü özel yay düzeneğiyle gevşetip kabartmak; ilgili: → ditmek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:32
20.

Boya katının yarılması

(nesnesiz) Yüzeyi kaplayan boya dökülmeden ince çatlak çizgileri oluşturmak; ilgili: → çatlamak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:34
21.

Tutunduğu yerden kopma

(-den) Yüzeye tutunmayı sağlayan bağını yitirip oradan kopmak; ilgili: → çözülmek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:37
22.

Kalbin vuruşu

(nesnesiz) Yürek veya damar, kan dolaşımını duyuran düzenli vuruşlar yapmak; ilgili: → çarpmak.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:39
23.

Giysiyi çıkarma

(-i) Üzerindeki giyeceği bunaldığı için hızla çıkarmak; ilgili: → giysi.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:41
24.

Kayıttan bölüm çıkarma

(-i, -den) Kayıt veya metnin belirli bölümünü son biçime alınmayacak şekilde ayıklamak; ilgili: → silmek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:43
25.

Karşılığı azaltma

(-i) Tutarı önceki düzeyine göre azaltmak; ilgili: → değer.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:45
26.

İletiyi gönderme

(-e, -i) Metin niteliğindeki iletiyi belirtilen alıcıya ulaştırmak; ilgili: → göndermek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:47
27.

Kişiyi terk

(-i) Birlikte olduğu kişiden uzaklaşıp aralarındaki bağı kesmek; ilgili: → terk etmek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:29:54
28.

Gizli yere götürme

(-i, argo) Seçtiği kişiyi başkalarının bilmesini istemediği yere götürmek; ilgili: → götürmek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:30:00
29.

Gerçeği çarpıtarak anlatma

(nesnesiz, argo) Uydurduğu veya olduğundan büyük gösterdiği şeyleri gerçekmiş gibi anlatmak; ilgili: → söylemek.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:30:06
30.

Bilmeden kestirme

(nesnesiz, argo) Doğrusunu bilmediği soruya gelişigüzel bir cevap vermek; ilgili: → tahmin.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:30:09
31.

İçki içme

(nesnesiz, teklifsiz konuşmada) Alkollü bir içeceği içmek; ilgili: → içki.

Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:16:17 · Türkiye saati (UTC+3)
Last updated (Türkiye saati): 06.11.2026 20:30:11

ADVANCED ANALYSES

atmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Atmak, Türkçenin en eski ve en yaygın fiillerinden biridir; incelenen kaynaklar onu Ortak Türkçe *at- ‘fırlatmak, ok atmak’ köküne bağlar. İlk güvenilir tanıkları Uygur metinlerindedir: ya kurup ok atıp ‘yay kurup ok atarak’. Kâşgarlı Mahmud er ok attı ‘adam ok attı’ ile taŋ attı ‘tan söktü’ örneklerini aynı maddede verir. Clauson'a göre fiilin temel anlamı fırlatmak ve ok atmaktır, sayısız mecaz kullanım buradan dallanır. Tan atmak deyimindeki fiili ise ÈSTJa ve EDA ayrı, eş sesli bir fiil sayar. Türkiye Türkçesinde yalan, nutuk, perende, tur atmak gibi pek çok kalıpta yaşar.

9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: at-
11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: at-
13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: at-
14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: at-
14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: at-
15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: at-
15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: at-
17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: atmak
19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: atmak
20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: atmak

Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · atmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.

Selected Corpus Statistics

atmak

Fırlatma

Zemine bırakma

İlişiği sonlandırma

İçine katma

Özensiz yerleştirme

Ucu karşıya uzatma

Kısa taşıma

Elle vurma

Silahı ateşleme

Mühimmatı gönderme

Sonraya erteleme

Üstüne örtme

Sorumluluğu yükleme

Oradan uzaklaştırma

Eşyayı elden çıkarma

Gelenekten vazgeçme

Dışarı çıkarma

Patlayarak yıkma

Lifleri kabartma

Boya katının yarılması

Tutunduğu yerden kopma

Kalbin vuruşu

Giysiyi çıkarma

Kayıttan bölüm çıkarma

Karşılığı azaltma

İletiyi gönderme

Kişiyi terk

Gizli yere götürme

Gerçeği çarpıtarak anlatma

Bilmeden kestirme

İçki içme

ADVANCED ANALYSES

atmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

BD Bağlam Gösterimi · atmak

Cite this entry

Related Entries