aktarmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

aktarmak

(-e, -i, dil bilimi, edebiyat, bilişim, teknik)
· 13 meanings

Bir ortamdan diğerine geçirme ve yeniden sunma

  1. 1.

    Yer veya kap değiştirme

    (-e, -i) İçeriği ya da nesneyi durduğu kaptan veya alandan alıp diğerine geçirmek; ilgili: → götürmek.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Yolu değiştirme

    (-i) İzlenen güzergâhı veya akışın doğrultusunu başka tarafa çevirmek; ilgili: → yön.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Lehçeye dönüştürme

    (-e, -i, dil bilimi) Metni başka bir lehçenin ses ve söz varlığına göre yeniden kurmak; ilgili: → dil (I).

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Toprağı çevirme

    (-e, -i) → bellemek (II).

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Bilgiyi başkasına ulaştırma

    (-e, -i) Öğrendiği veya düşündüğü içeriği başkasıyla paylaşmak; ilgili: → iletişim.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Eseri baştan sona okuma

    (-e, -i) Eserin bütün sayfalarını sırasıyla inceleyerek okumayı bitirmek; ilgili: → okumak.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Görüşmeyi başka hatta verme

    (-e, -i) Kurulmuş sesli görüşmeyi diğer kullanıcıya veya dahili hatta geçirmek; ilgili: → telefon.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  8. 8.

    Kiremitleri elden geçirme

    (-i) Damdaki kiremitleri kaldırıp kullanılamayanları yenileyerek yeniden döşemek; ilgili: → çatı.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  9. 9.

    Alıntı sunma

    (-i, edebiyat) → alıntılamak.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  10. 10.

    Derleneni yayma

    (-e, -i, edebiyat) Sözlü geleneğin taşıyıcısından kayda alınan ürünü dinleyici veya okuyucuya sunmak; ilgili: → kültür.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  11. 11.

    Sanat ortamını değiştirme

    (-e, -i, edebiyat) Eserin anlatısını başka bir sanat ortamının olanaklarıyla yeniden kurmak; ilgili: → uyarlamak.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  12. 12.

    Sayısal taşıma

    (-e, -i, bilişim) Dosyayı veya yazılımı bir depolama alanından diğerine taşımak; ilgili: → göndermek.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  13. 13.

    Enerji iletme

    (-e, -i, teknik) İş yapmayı sağlayan fiziksel enerjiyi kaynaktan işlev göreceği bölüme geçirmek; ilgili: → enerji.

    Description source: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)

ADVANCED ANALYSES

aktarmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Aktarmak, Eski Türkçe aġtar- ~ aḫtar- ‘devirmek, ters çevirmek’ fiilinden gelir; söz Uygurcadan beri tanıklanır ve bütün Türk dillerinde yaşar (Clauson). Eski Uygur çevirmenleri bu fiili ‘bir dilden başka dile çevirmek’ anlamında da kullanmıştır: bir kitabın Çinceden ya da Toharcadan Türkçeye aktarıldığı yazılır. Karahanlı, Eski Anadolu ve Osmanlı Türkçesinde ‘devirmek, yere sermek, yenmek’, Harezm ve Çağatay Türkçesinde ‘karıştırıp aramak’ ağır basar; ‘bir yerden başka yere geçirmek’ Kâmûs-ı Türkî'de öne çıkar. Yapısı tartışmalıdır: kaynakların çoğu bir *aġ- ~ *aŋ- tabanına ettirgenlik bildiren -tar- ekini görür, Clauson ise bu çözümlemeye karşı çıkar.

  1. 10. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: aġtar- ~ aḫtar-
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: aġtar- ~ aḫtar-
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: aḫtar- ~ aktar- ~ akdar-
  4. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: aḫtar-
  5. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: aktar-
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: aḫtar-
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: aktar- ~ akdar-
  8. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: aktarmak
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: aktarmak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · aktarmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Cite this entry

Preparing citation formats for the current entry.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.