aktarmak

(-e, -i, dil bilimi, edebiyat, bilişim, teknik)

· 13 anlam

1.

(-e, -i) Bir şeyi bir yerden, bir kaptan başka bir yere veya kaba geçirmek.
2.

(-i) Bir şeyin yolunu, yönünü değiştirmek.
3.

(dil bilimi) Bir lehçeyi başka bir lehçeye uyarlamak.
4.

→ bellemek (II).
5.

Bir konu, haber vb.ni iletmek, bildirmek.
6.

Bir kitabı başından sonuna kadar okumak.
7.

Birinin başka biriyle telefonla konuşmasını sağlamak.
8.

(-i) Çatı kiremitlerinin kırık ve bozuk olanlarının yerlerine sağlamlarını koymak.
9.

(-i, edebiyat) → alıntılamak.
10.

(edebiyat) Kaynak kişiden derlenen herhangi bir parçayı kitlelere duyurmak ve yaymak.
11.

(edebiyat) Tür değişikliği yapmak.
12.

(bilişim) Bir veri veya programı bulunduğu yerden bir başka yere taşımak.
13.

(teknik) Üretilmiş olan bir enerjiyi, başka organlara iletmek.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

aktarmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Aktarmak, Eski Türkçe aġtar- ~ aḫtar- ‘devirmek, ters çevirmek’ fiilinden gelir; söz Uygurcadan beri tanıklanır ve bütün Türk dillerinde yaşar (Clauson). Eski Uygur çevirmenleri bu fiili ‘bir dilden başka dile çevirmek’ anlamında da kullanmıştır: bir kitabın Çinceden ya da Toharcadan Türkçeye aktarıldığı yazılır. Karahanlı, Eski Anadolu ve Osmanlı Türkçesinde ‘devirmek, yere sermek, yenmek’, Harezm ve Çağatay Türkçesinde ‘karıştırıp aramak’ ağır basar; ‘bir yerden başka yere geçirmek’ Kâmûs-ı Türkî'de öne çıkar. Yapısı tartışmalıdır: kaynakların çoğu bir *aġ- ~ *aŋ- tabanına ettirgenlik bildiren -tar- ekini görür, Clauson ise bu çözümlemeye karşı çıkar.

10. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: aġtar- ~ aḫtar-
11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: aġtar- ~ aḫtar-
13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: aḫtar- ~ aktar- ~ akdar-
14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: aḫtar-
14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: aktar-
15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: aḫtar-
17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: aktar- ~ akdar-
19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: aktarmak
20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: aktarmak

Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · aktarmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

aktarma aktarılma aktarılmak aktarılabilir Latinize ajan ağı ankrajlı anlatmak aşılamak bellemek damızlık değirmek formatör çıkarmak

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.

Seçili Derlem İstatistikleri