aktarmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

aktarmak

(-e, -i, dil bilimi, edebiyat, bilişim, teknik)
· 13 anlam

Bir ortamdan diğerine geçirme ve yeniden sunma

  1. 1.

    Yer veya kap değiştirme

    (-e, -i) İçeriği ya da nesneyi durduğu kaptan veya alandan alıp diğerine geçirmek; ilgili: → götürmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Yolu değiştirme

    (-i) İzlenen güzergâhı veya akışın doğrultusunu başka tarafa çevirmek; ilgili: → yön.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Lehçeye dönüştürme

    (-e, -i, dil bilimi) Metni başka bir lehçenin ses ve söz varlığına göre yeniden kurmak; ilgili: → dil (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Toprağı çevirme

    (-e, -i) → bellemek (II).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Bilgiyi başkasına ulaştırma

    (-e, -i) Öğrendiği veya düşündüğü içeriği başkasıyla paylaşmak; ilgili: → iletişim.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Eseri baştan sona okuma

    (-e, -i) Eserin bütün sayfalarını sırasıyla inceleyerek okumayı bitirmek; ilgili: → okumak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Görüşmeyi başka hatta verme

    (-e, -i) Kurulmuş sesli görüşmeyi diğer kullanıcıya veya dahili hatta geçirmek; ilgili: → telefon.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  8. 8.

    Kiremitleri elden geçirme

    (-i) Damdaki kiremitleri kaldırıp kullanılamayanları yenileyerek yeniden döşemek; ilgili: → çatı.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  9. 9.

    Alıntı sunma

    (-i, edebiyat) → alıntılamak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  10. 10.

    Derleneni yayma

    (-e, -i, edebiyat) Sözlü geleneğin taşıyıcısından kayda alınan ürünü dinleyici veya okuyucuya sunmak; ilgili: → kültür.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  11. 11.

    Sanat ortamını değiştirme

    (-e, -i, edebiyat) Eserin anlatısını başka bir sanat ortamının olanaklarıyla yeniden kurmak; ilgili: → uyarlamak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  12. 12.

    Sayısal taşıma

    (-e, -i, bilişim) Dosyayı veya yazılımı bir depolama alanından diğerine taşımak; ilgili: → göndermek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)
  13. 13.

    Enerji iletme

    (-e, -i, teknik) İş yapmayı sağlayan fiziksel enerjiyi kaynaktan işlev göreceği bölüme geçirmek; ilgili: → enerji.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 21:10:42 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

aktarmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Aktarmak, Eski Türkçe aġtar- ~ aḫtar- ‘devirmek, ters çevirmek’ fiilinden gelir; söz Uygurcadan beri tanıklanır ve bütün Türk dillerinde yaşar (Clauson). Eski Uygur çevirmenleri bu fiili ‘bir dilden başka dile çevirmek’ anlamında da kullanmıştır: bir kitabın Çinceden ya da Toharcadan Türkçeye aktarıldığı yazılır. Karahanlı, Eski Anadolu ve Osmanlı Türkçesinde ‘devirmek, yere sermek, yenmek’, Harezm ve Çağatay Türkçesinde ‘karıştırıp aramak’ ağır basar; ‘bir yerden başka yere geçirmek’ Kâmûs-ı Türkî'de öne çıkar. Yapısı tartışmalıdır: kaynakların çoğu bir *aġ- ~ *aŋ- tabanına ettirgenlik bildiren -tar- ekini görür, Clauson ise bu çözümlemeye karşı çıkar.

  1. 10. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: aġtar- ~ aḫtar-
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: aġtar- ~ aḫtar-
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: aḫtar- ~ aktar- ~ akdar-
  4. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: aḫtar-
  5. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: aktar-
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: aḫtar-
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: aktar- ~ akdar-
  8. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: aktarmak
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: aktarmak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · aktarmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.