anlatmak
(-e, -i)
· 3 anlam
Bir şeyi kavranır biçimde iletme, açıklama ve olayları aktarma.
Seçili Derlem İstatistikleri
İLERİ ÇÖZÜMLEMELER
anlatmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri
Anlatmak, anla- ‘anlamak’ fiiline -t- ekinin getirilmesiyle kurulmuş görünür; ek fiile ettirgenlik katar, sözün asıl anlamı da ‘birinin anlamasını sağlamak’tır (Bitigçi açıklaması; incelenen kaynaklardan hiçbiri bu türetmeyi açıkça ele almaz). Tabanın kökeni ise iyi bilinir: Tietze ve Gülensoy anla-'yı Eski Türkçe aŋla- fiiline, bunu da ‘anlayış, düşünce, idrak’ anlamlı aŋ adına -la- ekinin getirilmesine bağlar. Fiil XIII. yüzyılda Şeyyad Hamza'nın Yûsuf u Züleyhâ'sında geçer (_Başa geçmiş işleri bu anlatır_), XIV. yüzyılda Kıpçak, XV. yüzyılda Çağatay metinlerinde de görülür; 1687'de Meninski onu Latince ‘birinin anlamasını sağlamak’ karşılığı olarak kaydeder.
- 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: añlat- ~ añlad-
- 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: aŋlat-
- 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: aŋlat-
- 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: añlatmak ~ anlatmak
- 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: anlatmak
- 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: anlatmak
BD Bağlam Gösterimi · anlatmak
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Bu maddeye atıf
Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.
Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
İlgili Sözler
anlatma
anlatılma
anlatılmak
dinleme
abanoz
ahlama
angaje
gelmek
inilti
kesmek
okumak
patili
soydaş
susmak
Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.