kesmek

(-i, nesnesiz, -den, -e, spor, argo, mecaz)

· 27 anlam · 0 geçiş

1.

(-i) Bıçak, makas vb. bir araçla bir şeyi ikiye ayırmak, parçalamak; katetmek.
2.

Dibinden ayırmak.
3.

Düzgün parçalara ayırmak.
4.

Kesici bir araçla yaralamak.
5.

(nesnesiz) Ucunu almak.
6.

(nesnesiz) Hayvanın başını gövdesinden ayırmak; boğazlamak.
7.

Son vermek, gidermek.
8.

Ara vermek.
9.

Bir şeyden yoksun bırakmak, vermemek.
10.

Akımı durdurmak.
11.

Belirtmek, kararlaştırmak.
12.

(nesnesiz, -den) Verilecek şeyin bir bölümünü alıkoyup vermemek.
13.

Para basmak.
14.

Azaltmak, güçleştirmek.
15.

İskambil kâğıtlarında destenin üzerinden bir bölümünü kaldırıp öte yana koymak.
16.

Geçişi önlemek.
17.

(nesnesiz) → susmak.
18.

Hasta organı ameliyatla almak.
19.

Bölmek, ayırmak.
20.

Yazıyı, filmi kısaltmak.
21.

(-e) Söylenen şeye bürünmek.
22.

(nesnesiz, argo) Uydurmak, yalan söylemek.
23.

Rüzgâr, soğuk vb. çok etkili olmak.
24.

(mecaz) Birini yermek, kötülemek.
25.

(mecaz) Karşı cinsten birisini sürekli olarak süzmek, dikkatli bir biçimde bakmak.
26.

(mecaz) Vahşice öldürmek.
27.

(spor) Oyuncuyu takım kadrosuna almamak.

Birleşik Sözcükler

kesyap, kesyapıştır, ateşkes, şekilkes

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat

Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 20 Eylül 735 · Bilge Kağan Yazıtı · PDF s. 74

yazıtın dikiliş tarihi. Kaynak, Çince yazıt ile Türkçe yazıtın tamamlanma süresinden hareketle anıtın 20 Eylül 735'te dikildiği sonucunu aktarır. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 14

Orhon Türkçesibiç-fiilAnlamdan eşleşti: kesmek

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir şeyi kesici araçla belirli ölçü ya da biçime göre kesmek.

Çağdaş arama bağı: biçmek · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

bıçdı (çekimli biçim)
Tanıklık: Tengri Kağan Yazıtı, güney yüzü, 12. satır

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

çmt(a)n : ıg(a)ç : k(e)lür(ü)p : öz y(a)r [....................... ] (BKT G12) bunça : bod(u)n : s(a)çin : kuulk(a)kin : [b]ıçdı : (e)dgü : özl(i)k (a)tin : k(a)ra : kişin : kök : t(e)y(e)nin : s(a)ns(ı)z : k(e)lür(ü)p : koop :

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 74 · çevriyazı güveni A

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · kesmek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Madde geçmişi ve atıf

Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

biçmek dilmek susmak yarmak çelmek çizmek çıkmak atmak boşamak budamak büğemek giyotin kapamak kesim

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.