uzun

Bitigçi Sözlük Maddesi

uzun

(sıfat, zarf, mecaz)
· 5 anlam

Fazla mesafe, süre veya tekrar; ayrıntılı inceleme biçimi.

  1. 1.

    Fazla mesafe kaplayan

    (sıfat) Boy ölçüsü, seçilen ölçüte göre büyük olan; ilgili: → boy (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:43:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Fazla zaman alan

    (sıfat) Beklenene veya benzerlerine göre daha fazla zaman alan; ilgili: → süre.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:43:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Çok kez yinelenen

    (sıfat, mecaz) Aynı işin veya denemenin çok sayıda yinelenmesiyle gerçekleşen; ilgili: → tekrar.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:43:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Çok zaman ayırarak

    (zarf) Bir eylemi alışılmıştan daha çok zaman ayırarak sürdürme biçiminde; ilgili: → süre.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:43:57 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Ayrıntılarıyla inceleyerek

    (zarf) → derinlemesine.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:43:57 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

uzun etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Uzun, Eski Türkçe uza- ‘uzamak, uzun olmak’ fiilinden -n ekiyle türemiş yerli bir sıfattır; Clauson, Tietze ve Starostin–Dybo–Mudrak bu türetmede birleşir, Stachowski de sözcüğü Ortak Türkçe *uz(-) köküne bağlar. İlk tanığı VIII. yüzyılda Tonyukuk Yazıtı'ndadır; Irk Bitig'deki uzun tonlug ‘uzun giysili’ deyimi ‘kadın’ anlamına gelir. Söz Eski Türkçeden bu yana Türk yazı dillerinin hepsinde aynı biçimle yaşar; Anadolu'da XIII. yüzyıldan beri tanıklanır ve uzak, uzamak ile aynı kökü paylaşır.

  1. 8. yüzyıl · Eski Türkçe (Orhon): uzun
  2. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: uzun ~ usun
  3. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: uzun
  4. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: uzun
  5. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: uzun
  6. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: uzun
  7. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: uzun
  8. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: uzun
  9. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: uzun
  10. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: uzun
  11. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: uzun
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · uzun

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.