abanoz

(isim, bitki bilimi) Tropik kuşak ormanlarında kendiliğinden boy veren, koyu renkli, ağır ve sık dokulu çekirdek odunu mobilya, çalgı ve süs eşyası yapımında aranan, Diospyros cinsinden pek çok ağaç türünün genel adı (Diospyros ebenum).

(isim) Tropik bir ağaçtan elde edilen, suya batacak denli yoğun, kolay çizilmeyen, cilalandığında kara bir parıltı kazanan değerli odun; kakmacılıkta, lüks mobilyada, kapılarda, kanun ve benzeri çalgıların burgu, mandal ve kenar parçalarında işlenir.

(sıfat) O kara, yoğun ve parlak tropik odundan oyulup yontularak, kakma ya da kaplama yoluyla yapılmış (kutu, masa, ok, kapı, çalgı parçası vb.); gerecinin pahalılığı yüzünden çoğunlukla değerli ve özenli bir işçiliğin ürünü sayılan.

(isim, mecaz) Cilalanmış tropik kara odunu andıran, derin ve ışığı yansıtan parıltılı kara renk; döşeme, deri, kumaş ve mobilya kataloglarında bir ton adı olarak, şiirsel anlatımda ise saçın, tenin ya da gecenin koyuluğunu anlatmak üzere geçer.

(sıfat) Cilalanmış kara odun kadar koyu ve parlak renkte; çoğunlukla gür saç, bıyık ya da kaş için, beyazla, fildişiyle, açık tenle karşıtlık kurularak güzellik betimlemelerinde ve şiirsel anlatımda başvurulan.