parlak

Bitigçi Sözlük Maddesi

parlak

(sıfat, mecaz, kaba konuşmada)
· 4 anlam · 0 geçiş
  1. 1.

    (sıfat) Parlayan, ışıldayan, pırıltılı olan.

  2. 2.

    (sıfat) Temiz, berrak, aydınlık ve ışıklı; ışılak.

  3. 3.

    (sıfat, mecaz) Göze çarpacak kadar başarılı.

  4. 4.

    (sıfat, kaba konuşmada) Yüzü güzel (oğlan).

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 1358’den önce · Nehcü’l-Ferâdîs · PDF s. 178

telif için en geç tarih. Kaynak, Mercanî nüshasının 1358 ve Yeni Cami nüshasının 1360 istinsah tarihlerini telif için terminus ante quem sayar; eser bu tarihlerden önce yazılmıştır. Tarih dayanağı: Ön söz, PDF s. 783

Harezm Türkçesiyaruḳad/sıfat
Kaynak çevriyazıları:Nehcü’l-Ferâdîs: yaruḳ

Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Nehcü’l-Ferâdîs: yaruḳ. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Çevreyi görünür kılan ışık; ışık saçan veya iyi aydınlanmış olan.

Tarihsel bağlam: Nehcü’l-Ferâdîs’te yaruḳ, ışığın bulunması, bir yerin aydınlık olması ve aydınlık kılınması bağlamlarında geçer.

Anlamsal gelişim notu: Tarihsel ışık ve parlaklık alanını çağdaş aydınlık, ışık ve parlak birlikte sürdürür.

Çağdaş arama bağı: aydınlık, ışık, parlak · anlam alanının sözlüksel ayrışması · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • yaruḳ (yalın biçim)
    Tanıklık: Nehcü’l-Ferâdîs, 241-6, 241-7, 241-9, 241-11, 241-13, 279-3, 282-10, 314-7, 338-7 (metin sayfası–satır)

Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

bérilgey, tép aydı. Yana qiyamat kün bolsa âvş, ‘Araşâtqa qavmlar (6) kel- geyler, yüzleri yaruq yilduz tég yışığay. Ferişteler ayğaylar kim: Sen dün yâda qayu iş birle meşğül erdiıîg (7) kim bu ‘Arasátqa yaruq yüz birle

Harezm Türkçesi · Nehcü’l-Ferâdîs · 1358’den önce · PDF s. 178 · çevriyazı güveni B

ol (13) sâ‘at mescidke barur erdük, tep aydılar. Yana bir tâyifalar kelgey- ler yüzleri kün teg yaruq bolğay. Ferlşteler (14) yana su’âl qilgaylar kim: Ey ‘azizler, ne qavmlar turur-siz? Taqı dünyâda ne ‘amal birle meşgul

Harezm Türkçesi · Nehcü’l-Ferâdîs · 1358’den önce · PDF s. 179 · çevriyazı güveni B

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Ata, Aysu (1998). Nehcü’l-Ferâdîs III: Dizin–Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · parlak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Madde geçmişi ve atıf

Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

parlakça parlaklık parlak ışık parlaklaşma parlaklaşmak parlaklaştırma parlaklaştırmak parlaklık değeri parlaklık düzeyi parlaklık seviyesi akik celi cila elma

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.