kanun

Bitigçi Sözlük Maddesi

kanun

(isim, hukuk)
[ka:nun] Arapça ḳānūn · 2 anlam · 1 geçiş
  1. 1.

    (isim, hukuk)yasa.

  2. 2.

    (isim) Geçerli olan kural.

Birleşik Sözcükler

kanun adamı, kanun dışı, kanun hükmünde kararname, kanun koyucu, kanun layihası, kanun maddesi, kanunname, kanun sözcüsü, kanun tasarısı, kanun teklifi, kanunuesasi, medeni kanun, vazııkanun, arz talep kanunu, doğa kanunu, orman kanunu, tabiat kanunu, üç hâl kanunu

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat

İlk tarihsel tanık: 1069–1070 · Kutadgu Bilig · PDF s. 87

eserin tamamlanma tarihi. Kaynak, şairin 18 ay çalıştığı eserini H. 462 (1069/1070) yılında tamamladığını belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 23

Karahanlı TürkçesitörüadAnlamdan eşleşti: kanun
Kaynak çevriyazıları:Kutadgu Bilig III: İndeks: törü

Transkripsiyon notu: Kaynak yayının işaretsiz çevriyazısı aynen korunmuştur; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Toplumsal ve siyasal yaşamı düzenleyen, uyulması beklenen gelenek, yasa ve düzen bütünü.

Tarihsel bağlam: Kutadgu Bilig’de törü, hükümdarın ülkeyi ve halkı yönetirken gözettiği bağlayıcı düzen ve hukuk çerçevesini anlatır.

Anlamsal gelişim notu: Törü > töre gelişiminde çağdaş anlam gelenek ve görenek çevresinde daralmış; tarihsel yasa ve yönetim kapsamı gerilemiştir.

Çağdaş arama bağı: töre · biçim değişimi ve anlam daralması · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • törü (yalın biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 800. beyit

Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

körümegli közlerde kitti usı 103 ajun inçke tegdi tüziildi törü törii birle atın kopurdı örü

Karahanlı Türkçesi · Kutadgu Bilig · 1069–1070 · PDF s. 87 · çevriyazı güveni B

219 ajunka apa inmişinde berü ukuşluğ uru keldi edgü törü 220 kayu ödte erse bu künde burun

Karahanlı Türkçesi · Kutadgu Bilig · 1069–1070 · PDF s. 98 · çevriyazı güveni B

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · kanun

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Madde geçmişi ve atıf

Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.