ses

Bitigçi Sözlük Maddesi

ses

(isim, fizyoloji, müzik, dil bilimi, mecaz)
· 6 anlam

İşitilen titreşim, insanın işitsel üretimi, ifade ve müzik birimi.

  1. 1.

    İşitilebilir fiziksel olgu

    (isim) Bir ortamda yayılarak işitme duyusunca algılanabilen basınç değişimleri; ilgili: → titreşim.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:05:12 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    İnsanın konuşma ve şarkı üretimi

    (isim, fizyoloji) Soluk akımının gırtlaktaki oluşumlarla biçimlenmesi sonucunda kişinin konuşurken veya şarkı söylerken ürettiği işitsel çıktı; ilgili: → titreşim.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:05:12 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Dile getirilen duygu ve görüş

    (isim, mecaz) Bir kişinin veya topluluğun dile getirdiği duygu, istek ve görüşler; ilgili: → görüş.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:05:12 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    İnsandaki iç karşılık

    (isim, mecaz) Yaşanan bir duruma karşı kişide beliren duygusal veya düşünsel karşılık; ilgili: → tepki.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:05:12 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Müzikte yükseklik birimi

    (isim, müzik) Müzikal yapıda yüksekliği ve süresiyle ayırt edilerek kullanılan işitsel birim; ilgili: → nota.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:05:12 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.
    Yeni

    Dildeki işitsel birim

    (isim, dil bilimi) Konuşma organlarının ürettiği, sözcükleri kurarken ayırt edilen işitsel birim; ilgili: → harf.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:05:12 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ses etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Ses, başta Oğuz dilleri olmak üzere birçok Türk dilinde yaşayan yerli bir addır; Stachowski onu Ortak Türkçe *ses biçimine götürür, Räsänen ve Starostin–Dybo–Mudrak da Oğuz, Kıpçak ve Çuvaş kollarından karşılıklarını sıralar. Buna karşın sözcük Clauson'un XIII. yüzyıl öncesi sözlüğünde ve Kâşgarlı Mahmud'da yer almaz; Tietze'nin en eski tarihli tanığı 1451 tarihli Ferec'teki ev içinden ses belürdi ‘evin içinden bir ses yükseldi’ cümlesidir; ÈSTJa ise sözü XIV. yüzyıldan beri tanıklı bir Oğuz sözü sayar. Eski Anadolu Türkçesinde aynı biçimde bir ses- ‘ses çıkarmak’ fiili de kullanılmıştır. Daha eski kökeni belirsizdir; Starostin–Dybo–Mudrak ve Gülensoy onu yansıma nitelikli bir kök sayar.

  1. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ses
  2. 16. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ses
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ses
  4. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ses
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ses
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ses

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Sözlük bilgisi ile canlı BD ölçümlerini birlikte açıklayan seçilmiş yanıtlar.

Tümünü aç

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.