yapmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

yapmak

(-i, nesnesiz, -e, yardımcı fiil)
· 20 meanings · 0 occurrences
  1. 1.

    (-i) Ortaya koymak, gerçekleştirmek, oluşturmak, meydana getirmek.

  2. 2.

    (nesnesiz) Olmasına yol açmak.

  3. 3.

    (nesnesiz) Yol almak.

  4. 4.

    Onarmak, tamir etmek.

  5. 5.

    (nesnesiz) Bir şeyi başka bir şey durumuna getirmek.

  6. 6.

    Bir dileği, bir isteği yerine getirmek; uygulamak, ifa etmek.

  7. 7.

    (nesnesiz) Bir düşünceyi, bir davranışı, bir isteği işe dönüştürmek, gerçekleştirmek.

  8. 8.

    Düzenli bir duruma getirmek.

  9. 9.

    (nesnesiz) → üretmek.

  10. 10.

    (nesnesiz) Bir harekete, işe başlamak veya bir hareketle, işle uğraşmak.

  11. 11.

    (nesnesiz) Salgılamak, çıkarmak.

  12. 12.

    (-e) Dışkı çıkarmak.

  13. 13.

    → gerçekleştirmek.

  14. 14.

    Tehdit yoluyla birini herhangi bir duruma düşürmek.

  15. 15.

    (-e, -i) → evlendirmek.

  16. 16.

    (yardımcı fiil) Bir durum yaratmak.

  17. 17.

    (yardımcı fiil) Edinmek, sahip olmak.

  18. 18.

    (yardımcı fiil) Bir kimseye bir meslek kazandırmak, birini yetiştirmek.

  19. 19.

    (nesnesiz) Davranmak, hareket etmek.

  20. 20.

    (nesnesiz) → olmak.

Compound Words

yapboz, yapsat, yapadurmak, kesyap

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 28

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Orhon Türkçesikıl-fiilAnlamdan eşleşti: yapmak

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir işi yapmak veya bir şeyi belirli bir duruma getirmek.

Çağdaş arama bağı: kılmak · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • kılmış ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 13. satır
  • kıltı ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 16. satır; Tengri Kağan Yazıtı, güney yüzü, 15. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 7., 14. satırlar
  • kıltıg ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 20. satır
  • kıltım ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 10. satır; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 29., 30. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 4. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 7., 9., 12. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 23., 24. satırlar
  • kılu ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, güney yüzü, 7. satır
Orhon Türkçesiyarat-fiilAnlamdan eşleşti: yapmak

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Daha önce bulunmayan bir şeyi ortaya koymak veya kurmak.

Çağdaş arama bağı: yaratmak · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • yaratıgma ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 13. satır
  • yaratıp ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 17. satır; Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 19., 20. satırlar
  • yaratmış ((PHP 3, PHP 4))
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, doğu yüzü, 13. satır; Tengri Kağan Yazıtı, güney yüzü, 13. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 9. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 1., 12. satırlar

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

(KT G10) yok : çıg(a)n : bod(u)n(u)g : koop kuubr(a)td(ı)m : çıg(a)n : bod(u)n(u)g : b(a)y kılt(ı)m : (a)z bod(u)n(u)g : üküş : kılt(ı)m : (a)zu bu s(a)b(ı)mda : ig(i)d b(a)rgu : türük: : b(e)gl(e)r : bod(u)n : bunı

Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 28 · çevriyazı güveni A

bod(u)n(u)g : türük : törüsin : ıçg(ı)nm(ı)ş : bod(u)n(u)g : (e)çüm (a)pam: törüsinçe : y(a)r(a)tm(ı)ş : boşgunn(ı)ş : tölis : t(a)rduş [bod(u)n(u)g : (a)nta (e)tm(i)ş]

Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 32 · çevriyazı güveni A

ol(u)r(u)p: yok çıg(a)n : bod(u)n(u)g : koop : kubr(a)td(ı)m : çıg(a)n : bod(u)n(u)g: b(a)y kılt(ı)m : (a)z bod(u)n(u)g : ük(ü)ş kılt(ı)m : (a)z[u bu]

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 52 · çevriyazı güveni A

(BK Kil) köz(ü)n : körm(e)dük : kuulk(a)k(ı)n : (e)ş(i)dm(e)dük : bod(u)n(u)m(ı)n : ilg(e)rü : kün: tu[gs(ı)kına] bir(i)g(e)rü [kün

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 54 · çevriyazı güveni A

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · yapmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Entry history and citation

Loading the current content revision and documented editorial events.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Related Entries

yapmak güç, yıkmak kolay ajite açmak aşlık bölme çalgı akik akın araç arda boya buat edim fötr

The definition, field tag and the word family partnership are selected in the dictionary entry.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, Trust level ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.