Questions and Answers

An information space that explains dictionary and live corpus data together

Total Questions
144
Headword
72
Anlam / tanım
72
New-Entry Questions
86
Entries Examined
108
How Is This Page Prepared?

Reading Dictionary Features Together

Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, (PHP 3, PHP 4), bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.

Live Evidence, Reviewed Explanation

Soru ve açıklayıcı yanıt editoryal olarak yayımlanır; geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında ClickHouse üzerinden yeniden okunur. Bağlamlar kamuya açık kalite süzgecinden geçen örneklerle sınırlıdır. Sayılar dil bilgisel kural değil, derlemde gözlenen eğilimdir.

72 soru ve yanıt

Headword (PHP 3, PHP 4) Newly Added to Bitigçi
zarf türetme

Bir sözcüğün cümlede zarf görevi üstlenmesi neden her zaman “zarf türetme” gerçekleştiğini göstermez?

Zarf görevi sözdizimsel kullanımı, zarf türetme ise kök veya gövdeye yapım eki getirilerek kalıcı bir sözlükbirim kurulmasını anlatır.

Türkçede bir adın durum eki almış biçimi, bir sıfat veya bir ikileme cümlede eylemin zamanını, biçimini ya da ölçüsünü bildirebilir. Bu kullanım öğeye zarf işlevi kazandırsa da her örnekte yeni bir sözlükbirim oluşmaz. Zarf türetmede ise kök veya gövdeye getirilen yapım eki sonucunda anlamı ve kullanım alanı görece yerleşmiş yeni bir birim ortaya çıkar. Ayrımın temelinde görev ile sözcük yapısı arasındaki fark vardır: Sözdizimsel görev bağlama göre değişebilir, türetme ise biçimbilgisel kuruluş ve sözlüksel kalıcılık gerektirir. Bu nedenle çözümlemede yüzeyde “nasıl, ne zaman, ne ölçüde” sorularına yanıt vermek tek başına yapım sürecinin kanıtı sayılmaz.
Live Occurrences
32
Per Million
0.0101
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 9 bağlantı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Zarf türetme, makale, tarihsel dönemlerden Türkiye Türkçesine uzanan örneklerde ad köklerinden belirteç işlevli sözler kurulmasını ve bu işlevi üstlenen eki incelemektedir.
Zarf türetme, tez, isimlerden belirteç görevli yeni sözler yapan ekleri ayrı bir yapım kategorisi altında örnekleriyle sınıflandırmaktadır.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama, Türkçede zarf işlevi ile yapım ekine dayalı sözlüksel türetme arasındaki biçimbilgisel ayrımı ele alır.

Limitation: Bir biçimin sözlükselleşme derecesi geçişli olabilir; tek bir cümle kalıcı türetim kararını her zaman kesinleştirmez.

Headword Anlam ayrımı Newly Added to Bitigçi
zımni feragat

Bir hak sahibinin sessiz kalması, tek başına “zımni feragat” bulunduğunu göstermeye yeter mi?

Genellikle yeterli değildir; sessizliğin, hakkı kullanma niyetiyle açıkça bağdaşmayan davranışlar ve olayın hukuki koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Feragat, bir haktan yararlanma iradesinin bırakılmasıdır; zımni biçiminde bu irade açık bir sözle değil, davranışlardan çıkarılır. Ancak kişi hakkını bilmediği, henüz kullanma zamanı gelmediği veya başka bir nedenle beklediği için de sessiz kalabilir. Bu nedenle yalnız geçen süreye bakmak, vazgeçme iradesini olduğundan fazla yorumlama tehlikesi taşır. Hakkın kullanılmasına ters düşen işlem yapmak, karşı tarafın buna güvenerek konumunu değiştirmesine yol açmak veya kanunun belirlediği koşullarda uzun süre itiraz etmemek daha güçlü göstergeler olabilir. Maddebaşının çekirdeği, sessizliğin kendisi değil, davranış bütününden hukuken vazgeçme sonucunun çıkarılmasıdır.
Live Occurrences
16
Per Million
0.005
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 12 bağlantı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

İşte bunlar zımni feragat sayılabilen durumlara birer örnek teşkil etmektedir.
Bune karşılık, şuf'a davası devam ederken şuf ' alı payın bir bölümünün davacıya temlik edilmesi zımni feragat anlamına gelmez (52).

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama, açık feragat ile davranıştan çıkarılan feragat arasındaki ayrımı ve sessizliğin sınırlı kanıt değerini ele alır.

Limitation: Feragatin geçerlilik koşulları hak türüne ve ilgili mevzuata göre değişir; bu açıklama somut olay için hukuki görüş oluşturmaz.

Headword Anlam ayrımı Newly Added to Bitigçi
zorunlu eğitim süresi

“Zorunlu eğitim süresi” ile bir kişinin okulda geçirdiği toplam süre neden aynı şey değildir?

İlki mevzuatın devam yükümlülüğü getirdiği kademelerin toplam yılını, ikincisi ise okul öncesi, yükseköğretim, tekrar veya ara verme gibi kişisel süreleri de içerebilen fiilî geçmişi gösterir.

Zorunlu eğitim süresi, devletin hangi yaşlar veya öğretim kademeleri arasında okula devamı hukuken gerekli saydığını ölçen bir politika göstergesidir. Bir kişinin eğitim yaşamı ise bu sınırın öncesinde başlayabilir, sonrasında sürebilir ya da sınıf tekrarı ve kesinti nedeniyle farklı uzunlukta gerçekleşebilir. Bu yüzden ortalama öğrenim yılı, beklenen eğitim süresi ve zorunlu eğitim süresi aynı istatistik değildir. Kavramın tanımında kanun, başlangıç kademesi ve toplam yıl özelliklerinin birlikte verilmesi, kişisel okul geçmişiyle kurumsal yükümlülük arasındaki farkı korur. Ülke veya dönem değiştiğinde sayı değişebilir, fakat adlandırılan ölçütün türü değişmez.
Reviewed Evidence Occurrences
41
Per Million
0.0129
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 8 bağlantı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Zorunlu eğitim süresi, öğrenci ilgisine göre yönlendirme, YÖK'ün yapısı, özel üniversitelere dair yasal düzenlemeler, ortaöğretim programları, mesleki ve teknik eğitim üzerinde durulan diğer konulardan olmuştur.
Türkiye'de zorunlu eğitim süresi, 2012 senesinde gerçekleştirilen bir yasal düzenleme ile 12 yıla çıkarıldı.
Scope and Limitations

Scope: Açıklama, hukuki eğitim yükümlülüğünü bireysel okul geçmişi ve öteki eğitim göstergelerinden ayırır.

Limitation: Sürenin sayısal değeri ülke ve mevzuat dönemine bağlıdır; tek bir yıl sayısı kavramın evrensel tanımı olarak verilemez.

Headword Context Newly Added to Bitigçi
ziyaretçi dolaşımı

“Ziyaretçi dolaşımı” bir mekâna kaç kişinin geldiğini mi, yoksa bu kişilerin mekân içinde nasıl hareket ettiğini mi gösterir?

Kavram öncelikle kişilerin girişten çıkışa izlediği yolları, duraklamaları, geçiş sırasını ve yoğunluğun mekâna nasıl dağıldığını anlatır.

Toplam ziyaretçi sayısı bir yerin ne kadar ilgi gördüğünü gösterebilir, fakat kişilerin hangi salona önce girdiğini, nerede beklediğini veya hangi geçitte yığılma oluştuğunu açıklamaz. Ziyaretçi dolaşımı, hareketin mekânsal örgüsünü izler: Giriş ve çıkışların konumu, rotaların birbirini kesmesi, sergiler önündeki duraklama, erişilebilir geçişler ve yoğunluğun zamana göre değişmesi bu yapının parçalarıdır. Bu nedenle kavram mimari planlama, sergileme düzeni ve güvenli tahliye gibi farklı amaçlarla kullanılabilir. Bağlamda rota, akış, geçiş, yönlendirme ve duraklama sözlerinin öne çıkması, öbeğin salt ziyaretçi sayısından ayrıldığını gösterir.
Reviewed Evidence Occurrences
6
Per Million
0.0019
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Freedom Degree: %89.1 · serbest Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Duvar örgüsündeki ayrışmalar, malzeme kayıpları, nem ve drenaj sorunları ile kontrolsüz ziyaretçi dolaşımı, köşkün acil koruma gerektiren bir yapı olarak değerlendirilmesinin temel nedenleridir.
Yarışma sonucunda seçilen tasarım, ziyaretçi dolaşımı ile operasyonel kullanımın ayrıştırılması hedefi doğrultusunda birinci katı iki farklı kanat olarak düzenlenmiş.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama, kamusal ve kültürel mekânlarda hareket örüntüsü ile kişi sayısı arasındaki ayrımı kurar.

Limitation: Kişi sayısı dolaşım çözümlemesine girdi sağlayabilir; ancak tek başına rotaların ve mekânsal akışın yapısını göstermez.

Headword Anlam ayrımı Newly Added to Bitigçi
zengin medya

Bir içeriğin “zengin medya” sayılması yalnız dosya boyutunun büyük veya görüntünün yüksek çözünürlüklü olmasına mı bağlıdır?

Hayır; ayırıcı özellik, ses, hareketli görüntü, animasyon ve kullanıcı etkileşimi gibi birden çok anlatım kanalının işlevli biçimde bir araya gelmesidir.

Yüksek çözünürlüklü tek bir görsel teknik olarak büyük bir dosya oluşturabilir, ancak bu durum içeriği kendiliğinden zengin medya yapmaz. Kavram, durağan metin veya görüntünün ötesine geçerek birden çok sayısal öğeyi aynı iletişim deneyiminde birleştirmeyi anlatır. Videonun sesle, animasyonun tıklama veya kaydırma gibi kullanıcı eylemleriyle, görsel katmanların etkileşimli bilgiyle birlikte çalışması tipik örneklerdir. Buradaki zenginlik nicel veri büyüklüğünden çok sunum kanallarının çeşitliliği ve kullanıcının içerikle kurabildiği etkileşimdir. Bu ayrım, terimi yalnız kaliteli görüntü veya süslü tasarım anlamına gelecek biçimde genişletmemeyi sağlar.
Live Occurrences
102
Per Million
0.0321
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Freedom Degree: %89.9 · serbest Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Burada zengin medya olanaklarını kullanan siteler daha çekici ve işe yarar olacaktır.
Sonrasında ise zengin medya, hedefli reklamlar, metin içi reklamlar, profil reklamlardan yararlanılmıştır.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama, bilişim ve sayısal yayıncılık bağlamında çoklu ortam ile etkileşimin ayırıcı rolünü ele alır.

Limitation: Her uygulamada bütün medya türlerinin birlikte bulunması gerekmez; ancak durağan tek öğeyi aşan işlevli bir birleşim beklenir.

Headword Çok anlamlılık Newly Added to Bitigçi
zamanüstülük

“Zamanüstülük” dil bilimi ile metafizikte kullanıldığında iki anlamı hangi ortak düşünce birleştirir, hangi nokta ayırır?

İki anlam da belirli bir zaman noktasına bağlanmama düşüncesini paylaşır; dil biliminde bu bir anlatım ve anlamlandırma özelliği, metafizikte ise varoluşa ilişkin bir kabuldür.

Dilbilimsel kullanımda bir eylem veya durum, geçmişte ya da gelecekte tek bir gerçekleşme anına yerleştirilmeden genel geçer veya sürekli biçimde sunulur. Metafizik kullanımda ise söz konusu olan cümlenin zamanı değil, bir varlığın başlangıç ve sonla ölçülen süre düzeninin dışında düşünülmesidir. Her iki anlamda da zamansal sınırlardan bağımsızlık ortak kavramsal çekirdeği oluşturur; fakat bağımsızlığın düzeyi değişir. İlki dilsel sunuşun nasıl kurulduğunu, ikincisi varlığın niteliğine ilişkin felsefi veya tasavvufi bir görüşü anlatır. Bu düzenli bağ, anlamların aynı maddebaşında numaralanmasını destekler; alan ayrımı ise onları tek tanımda eritmeye engel olur.
Live Occurrences
34
Per Million
0.0107
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 11 bağlantı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Zamanüstülük, eylem zamanı için geçerli olmayan ancak gerçek zamanda sonsuz biçimde yeri gösterilebilen olay ve durumlara atıf yapmaktadır.
Bu nisbet (zâtî ehadiyyetin sonsuz bir şekilde esmâ ve sıfât olarak belirlenmesi)"sermed"(zamanüstülük) diye isimlendirilmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama, iki alan anlamı arasındaki kavramsal köprüyü ve anlam ayrımını karşılaştırmalı biçimde gösterir.

Limitation: Genel zaman bildiren her cümle metafizik zamanüstülüğü dile getirmez; alan ve yüklemin kurduğu bağlam ayrıca değerlendirilmelidir.

Headword Anlam ayrımı Newly Added to Bitigçi
zaman çizelgeleme

“Zaman çizelgeleme” neden yalnız tarih ve saatlerin bir tabloya yazılması anlamına gelmez?

Kavram, faaliyetleri zaman dilimlerine yerleştirirken çakışma, kapasite, öncelik ve kaynak kısıtlarını birlikte çözmeyi gerektiren bir eniyileme sürecini anlatır.

Sıradan bir çizelge, daha önce verilmiş tarihleri düzenli biçimde gösterebilir; zaman çizelgelemede ise hangi faaliyetin ne zaman, hangi kaynakla ve hangi sırada yürütüleceği henüz çözülmesi gereken bir problemdir. Dersliklerin aynı anda iki derse ayrılamaması, vardiyadaki çalışan sayısı, üretim makinesinin kapasitesi veya bir işin başka bir işten önce bitme zorunluluğu olası atamaları sınırlar. Süreç bu koşullar altında uygulanabilir, çoğu zaman da gecikmeyi ya da maliyeti azaltan bir program arar. Dolayısıyla maddebaşı, çizelgenin görsel biçimini değil, kısıtlar arasından uygun zaman ve kaynak dağılımını üretme işlemini adlandırır.
Live Occurrences
56
Per Million
0.0176
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 9 bağlantı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Çizelgeleme problemleri arasında, sınav ve ders çizelgeleme, hemşire çizelgeleme, ulaşım çizelgeleme, personel çizelgeleme gibi zaman planlanması gerektiren faaliyetler, zaman çizelgeleme problemleri kapsamında değerlendirilebilir.
Sınav programının hazırlanması problemi, zaman çizelgeleme problemlerinin en yaygın kullanım alanlarından biridir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt eğitim, üretim, ulaşım ve vardiya planlamasında ortak olan kısıtlı atama problemini açıklar.

Limitation: Her takvim veya görev listesi zaman çizelgeleme örneği değildir; çözülmesi gereken zaman ve kaynak kısıtları bulunmalıdır.

Headword Anlam ayrımı Newly Added to Bitigçi
zamak

“Zamak” tek bir alaşımın özel adı mı, yoksa bileşimi değişebilen bir alaşım ailesinin adı mı?

Ortak temeli çinko olan, alaşım elementlerinin oranlarına göre türlere ayrılan bir alaşım ailesinin adıdır; bütün türleri tek ve değişmez bir bileşime sahip değildir.

Adlandırmanın çekirdeğinde çinko ile alüminyum, magnezyum ve bakırın belirli oranlarda birleştirilmesi vardır. Ancak bu oranlar, üretilecek parçadan beklenen dayanım, sertlik, boyutsal kararlılık ve döküm davranışına göre değişebilir; bu nedenle söz tek bir kimyasal reçeteden değil, birbiriyle akraba alaşım türlerinden açılır. Aileyi bir arada tutan özellikler düşük erime sıcaklığı, kalıba iyi akma ve seri döküme elverişlilik gibi ortak üretim nitelikleridir. Tanımda “alaşım ailesi” denmesi, hem türler arasındaki bileşim farkını görünür kılar hem de sözcüğün herhangi bir çinko alaşımının genel adıymış gibi aşırı geniş yorumlanmasını önler.
Live Occurrences
201
Per Million
0.0632
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 12 bağlantı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Bugüne kadar bizmut, kadmiyum, kalay, kurşun, zamak alaşımı gibi demir dışı metal alaşımlarından sac parça kalıpları yapılmış ve kullanılmıştır.
Beş ürün de kendi içerisinde zamak hammaddesinin bulunması veya kilitli poşet adımının yer alması nedeniyle süre farklılıkları bulunmaktadır.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt, metalürjideki aile adlandırmasını bileşim değişkenliği ve ortak üretim özellikleri üzerinden açıklar.

Limitation: Her çinko esaslı alaşım bu adla anılmaz; sınıflama, kabul edilmiş bileşim aralıkları ve teknik kullanım geleneğiyle sınırlandırılır.

Headword Çok anlamlılık Newly Added to Bitigçi
doz aşımı

“Doz aşımı”nın genel sağlık anlamı ile mecazlı genel dil anlamı hangi ortak düşünce üzerinden bağlanır?

Her iki anlamda da yararlı veya tolere edilebilir sınırın geçilmesi, beklenen etkinin yerini zarara, bıkkınlığa ya da olumsuz tepkiye bırakır.

Genel sağlık kullanımında ilaç veya etkin bir madde güvenli kabul edilen miktarın üzerinde alınır ve bedensel zarar riski doğar. Mecazlı kullanımda ölçülen farmakolojik bir miktar yoktur; kişi bir içerik, etkinlik, ileti veya uyarıcıyla gereğinden çok karşılaşır. Buna rağmen iki anlam, “uygun miktarın ötesine geçme” şemasını paylaşır. İlkinde sonuç zehirlenme veya organ etkisi olabilirken ikincisinde bıkkınlık ve doygunluk öne çıkar. Bu sistemli aktarım, anlamları tek madde altında numaralandırmayı destekler; sağlık anlamının ciddiyetini mecazla eşitlemez.
Reviewed Evidence Occurrences
300
Per Million
0.0944
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 10 bağlantı Life Curve: – · veri yok Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Türkiye'yle ilgili verilere göre, doz aşımı sebebiyle ölümlerin yüzde 32'si eroin sebebiyle gerçekleşti.
Ancak bu yan etkiler, ilaçların yanlış kullanımı, doz aşımı veya vücuda uygun olmayan ilaç seçimi ile daha belirgin hale gelebilir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt güvenli miktarı geçme şemasını, genel sağlık ve mecazlı kullanım arasındaki anlam köprüsünü açıklar.

Limitation: Mecazlı kullanım gerçek bir zehirlenme tanısı değildir; sağlıkla ilgili durumda profesyonel değerlendirme gerekebilir.

Headword Çok anlamlılık Newly Added to Bitigçi
denkleştirme istemi

“Denkleştirme istemi” acentelik ve miras hukukunda neden aynı maddebaşında iki anlamla gösterilir?

İki kullanım farklı hukuk ilişkilerine aittir; ortak çekirdek, önceden oluşan karşılıksız yararı paylaşım sırasında hakkaniyetle dengeleme talebidir.

Acentelikte temsilci yeni müşteriler kazandırmış, sözleşme bittikten sonra işletme bu çevreden yararlanmaya devam etmiş olabilir; talep, kaybedilen gelecekteki ücret ile süren yarar arasındaki hakkaniyeti gözetir. Miras hukukunda ise miras bırakanın sağlığında bazı mirasçılara yaptığı karşılıksız kazandırmalar paylaşım hesabına katılır. Taraflar, hukukî dayanak ve hesaplama yöntemi aynı değildir. Buna karşın daha önce bir tarafa geçmiş değerin son paylaşımda hesaba alınarak dengenin yeniden kurulması iki anlam arasında düzenli bir kavramsal bağ oluşturur.
Reviewed Evidence Occurrences
158
Per Million
0.0497
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 11 bağlantı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Yargıtay'ın denkleştirme istemi ile ilgili emsal kararlarında da denkleştirme istemi miktarının ne şekilde hesaplanması gerektiği konusunda detaylı bir açıklama yapılmamıştır.
Benzer şekilde sözleşme sona erdikten ve denkleştirme istemi hakkı doğduktan sonra, ancak söz konusu hak talep edilmeden önce acentenin vazgeçebileceği hususu da açıktır.
Scope and Limitations

Scope: Yanıt acentelik ve miras hukuku anlamlarını, ortak dengeleme şemasını ve ayrı numaralandırma gerekçesini açıklar.

Limitation: Ortak kavramsal çekirdek iki kurumun koşullarını birleştirmez; süre, taraf ve hesaplama kuralları ayrı değerlendirilir.

Headword Context Newly Added to Bitigçi
dışsal şok

Bir etkinin “dışsal şok” sayılması için sistemin dışından gelmesi nasıl belirlenir?

Nedenin incelenen modelin olağan iç ilişkileriyle üretilmemesi ve dengeleri beklenmedik biçimde değiştirmesi birlikte aranır.

Dışarıdan gelme, gündelik anlamda yalnız ülke sınırlarının ötesinden gelmek değildir. Araştırmacı önce hangi ekonomi, kurum veya modelin incelendiğini belirler; ardından olayın bu sistemin iç davranışlarıyla mı üretildiğini, yoksa model dışında kabul edilen bir gelişmeyle mi ortaya çıktığını sorgular. Küresel fiyat sıçraması, doğal afet veya dış talep daralması bir çalışmada bu sınıfa girebilir. Aynı olay daha geniş bir modelde içsel mekanizmanın parçası sayılabilir. Bu nedenle terimin yorumu, etkinin büyüklüğü kadar çizilen sistem sınırına da bağlıdır.
Live Occurrences
1462
Per Million
0.4599
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Freedom Degree: %69.5 · yarı serbest Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Bu koşullarda, dış kaynak akımında meydana gelen herhangi bir kesinti, faiz hadlerinde ani ve önemli bir yükselme, dış ticaret hadlerinin bozulması ve ihracat hacimlerinde büyük boyutlu daralmalar biçiminde ortaya çıkan herhangi bir dışsal şok, döviz darlığından kaynaklanan bir ekonomik krizin ön koşullarını hazırlar.
İşsizlik patikası incelendiğinde ekonomide hiçbir dışsal şok olmamasına karşın heterojen ajanların doğrudan etkileşimi sonucu içsel olarak ani işsizlik patlamaları ve krizlerin yaşandığı dikkat çekmektedir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt ekonomi ve örgütlü sistem modellerinde neden, sistem sınırı ve ani etki ilişkisini açıklar.

Limitation: İçsel ve dışsal ayrımı mutlak değildir; kullanılan model, zaman aralığı ve değişken kümesi açıkça belirtilmelidir.

Headword Identibility Newly Added to Bitigçi
dizekli tahta

“Dizekli tahta” neden herhangi bir çizgili yüzeyi anlatan serbest tamlama sayılmamıştır?

Öbek, müzik öğretiminde nota yazmaya ayrılmış belirli bir ders aracını düzenli olarak adlandırdığı için özel bir kavram sınırı kurar.

Bir yüzeyin rastlantısal olarak çizgiler taşıması bu adlandırma için yeterli değildir. Öbeğin ilk bileşeni, müzik yazısındaki beş paralel çizgiden oluşan sistemi; ikinci bileşeni ise sınıfta yazma ve gösterme amacıyla kullanılan geniş aracı birlikte sınırlar. Derlem tanıkları da birleşimi genel çizgili yüzeylerden çok müzik dersi, nota konumu ve öğretim malzemesi çevresinde kullanır. Bileşenlerin oluşturduğu bu yerleşik araç adı, anlamı her bağlamda yeniden kurulan serbest bir nitelemeden ayrılmasını sağlar.
Live Occurrences
13
Per Million
0.0041
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Freedom Degree: %92.1 · serbest Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Bu nedenle öğretmenlerin derslerde çalgı, bilgisayar, projeksiyon, dizekli tahta gibi eğitim materyallerinden yaralanmalarının eğitimin niteliğini arttıracağı düşünülmektedir.
Müzik öğretmenleri, ders esnasında çoğunlukla yardımcı kitap kullanırken, bazen dizekli tahtadan yararlanmakta, bir ders saati süresince bazen birden fazla materyal kullanmaktadırlar.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt öbek sınırını, müzik öğretimi işlevini ve serbest tamlamadan ayrılma gerekçesini açıklar.

Limitation: Her müzik sınıfı aracı bu adla anılmaz; yüzeyin nota çizgileriyle yazma ve gösterme işlevi taşıması gerekir.

Headword Definition Newly Added to Bitigçi
dispeçer

“Dispeçer” ile pilot veya hava trafik kontrolörü arasındaki görev sınırı nasıl anlaşılmalıdır?

Bu uzman uçuşu fiilen kullanmaz veya hava sahasını yönetmez; seferi planlar, operasyon koşullarını izler ve ekibi bilgilendirir.

Pilot hava aracını yönetir ve uçuşun yürütülmesine ilişkin son operasyon kararlarını kokpitte uygular. Hava trafik kontrolörü ise hava sahasındaki araçların güvenli ayrımını ve trafik akışını düzenler. İncelenen görev, kalkış öncesinde rota, hava durumu, yakıt, yük ve meydan koşullarını değerlendirerek uçuş planı hazırlamak; sefer sırasında yeni bilgileri izleyip ilgili birimlere aktarmaktır. Bu ayrım, maddeyi genel bir “yönetici” sözüyle açıklamak yerine lisanslı uçuş harekât uzmanlığına bağlar.
Live Occurrences
31
Per Million
0.0098
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 11 bağlantı Life Curve: 2025–2026-08 · yükselen Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

THY, tecrübeli ve tecrübesiz dispeçer alımı gerçekleştireceğini duyurdu.
Kalite evinin dikey kısmını oluşturan teknik gereksinimler, X havayolu firmasında görev yapan biri dispeçer olmak üzere iki havayolu çalışanı ve çalışmanın yazarlarından oluşan KFY ekibi tarafından belirlenmiştir.
Scope and Limitations

Scope: Yanıt sivil havacılık operasyonunda planlama, uçuş yönetimi ve trafik kontrolü görevlerini ayırır.

Limitation: Yetki ayrıntıları ülke mevzuatı ve işletme prosedürlerine göre değişebilir; açıklama temel mesleki işlevi verir.

Headword Identibility Newly Added to Bitigçi
davetiyeci

“Davetiyeci” üretken bir ekle kolayca kurulabildiği hâlde neden bağımsız sözlükbirim olarak değerlendirilebilir?

Biçimin belirli bir mesleği ve işletme türünü düzenli biçimde adlandırması, onu yalnız anlık bir ek türetmesinin ötesine taşır.

Türkçedeki meslek ve uğraş bildiren ek, çok sayıda yeni biçim kurabilir; ancak eklenebilir olmak tek başına sözlük maddesi açmaya yetmez. Bu kullanım, etkinlik kartlarının tasarımını, basımını ve satışını üstlenen kişi ya da işletmeyi düğün ve organizasyon sektöründe tekrarlanan bir adlandırmayla gösterir. Distinct sentenceslerde aynı iş alanına gönderimde bulunması ve bağlamdan bağımsız bir üst kavramla açıklanabilmesi sözlükbirimlik kanıtını güçlendirir. Karar, yalnız biçimbilimsel olanaklılığa değil, yerleşmiş meslek anlamına dayanır.
Live Occurrences
5
Per Million
0.0016
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 6 düğüm, 6 bağlantı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Çeyiz satıcısı, gelinlikçi, kuyumcu, fotoğrafçı, pastacı, davetiyeci, müzisyen vs. gibi iş alanları salgının görülmeye başlamasıyla iş yapamaz hale gelmişlerdir.
Buna göre yüz yüze yapılan alışverişlere ve düğünlere kısıtlama getirilmesi çeyiz satıcısı, gelinlikçi, kuyumcu, fotoğrafçı, pastacı, davetiyeci vs. gibi iş alanlarını olumsuz yönde etkilerken normalleşme hareketleriyle birlikte düğün sektörlerinin artan taleplerini karşılamaya çalışmışlardır.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt üretken ekle kurulan bir meslek adının hangi koşullarda sözlükbirimleştiğini açıklar.

Limitation: Aynı ekle kurulabilen her kişi adı yerleşmiş sayılmaz; bağımsız bağlam ve kararlı meslek anlamı ayrıca aranır.

Headword Anlam ayrımı Newly Added to Bitigçi
depolamasız

“Depolamasız” su, enerji ve veri düzeneklerinde kullanıldığında aynı anlamı mı korur?

Uygulama alanı değişse de girdinin ayrı bir biriktirme aşamasından geçirilmeden doğrudan işlenmesi ortak anlam çekirdeğini korur.

Nehir tipi bir santralde suyun büyük bir haznede tutulmaması ile bir bilgi sisteminde gelen verinin ara bir birimde biriktirilmeden işlenmesi aynı fiziksel işlemi anlatmaz. Bununla birlikte iki kullanımda da girdi, sonraki bir zamanda kullanılmak üzere ayrı bir yerde toplanmaz; akışın geldiği anda değerlendirilmesi öne çıkar. Sıfatın farklı teknik alanlara taşınabilmesini sağlayan ortaklık budur. Tanım belirli bir aygıtı saymakla yetinmez, biriktirme basamağının bulunmadığı çalışma düzenini açıklayarak kullanımlar arasındaki kavramsal sürekliliği korur.
Live Occurrences
39
Per Million
0.0123
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Freedom Degree: %84.8 · serbest Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Karaduman, yenilenebilir enerji projelerinde ifraza yönelik kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini vurgulayarak, " 1. ve 2. derece SİT alanlarında, bu alanları koruyacak önlemler almak kaydıyla nehir tipi depolamasız HES yapımına izin verilmelidir.
Avcıoğlu, yeni tüzük sonrasında depolamasız sisteme dahil olmak isteyen vatandaşların karşısına dört uygulama çıkarıldığını belirtti.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt enerji, su yönetimi ve bilgi işleme bağlamlarında görülen ortak işlem şemasını karşılaştırır.

Limitation: Aynı sıfatı taşıyan bütün sistemlerin mimarisi eş değildir; yalnız biriktirme basamağının yokluğu ortaklaştırılabilir.

Headword Context
bağlam

Bağlam dinamikleri kartındaki yüksek çeşitlilik, sistemin sözcüğün bütün anlamlarını insan gibi anladığı sonucunu verir mi?

Hayır. Çeşitlilik farklı komşuluk ve kaynak örüntülerini gösterir; bunların her birini doğru anlam etiketiyle yorumlamak ayrı bir çözümleme gerektirir.

Bir sözcük çok sayıda belge, alan ve yakın sözcük çevresinde görünebilir. Bu dağılım kullanım alanının genişliğini ve olası anlam kümelerini saptamak için güçlü bir işarettir, fakat çok anlamlı her geçişin hangi tanıma ait olduğunu kendiliğinden belirlemez. Özel adlar, alıntılar ve kalıp tekrarları da çeşitlilik ölçüsünü etkileyebilir. Kart bu nedenle insan türü kavrayış iddiası taşımaz; sözlük tanımlarıyla birlikte incelenecek hesaplanmış dağılım, yoğunluk ve değişkenlik kanıtı sunar.
Live Occurrences
1073044
Per Million
337.5547
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Word Network: 9 düğüm, 13 bağlantı

Context

Bu bağlamda birçok ülkenin sayısal okuryazarlıklarını geçmişe dönük olarak yaş yuvarlama temayüllerinden hareketle hesaplanmaktadır.
Bu bağlamda milletvekillerine yasama faaliyetleri sırasındaki oy ve sözleri nedeniyle mutlak bir sorumsuzluk tanınmıştır.
Scope and Limitations

Scope: Yanıt bağlam çeşitliliğinin neyi ölçtüğünü, anlam çözümleme ve insan kavrayışıyla neden özdeş olmadığını açıklar.

Limitation: Kısa, bozuk veya kaynağı tekrarlanan cümleler profili bozabilir; temsil edici örnekler ve anlam kümeleri ayrıca denetlenmelidir.

Headword Valency
değerlik

Değerlik çözümlemesi neden yalnız fiillere uygulanmaz; adlar, sıfatlar ve multiword birimler için de nasıl anlamlı olabilir?

Fiiller katılımcı rollerini belirgin biçimde açar, ancak başka söz türleri de belirli tamlayıcıları ve ilişki kalıplarını düzenli olarak seçebilir.

Bir eylem kimin neyi, kime veya hangi araçla yaptığını belirleyen güçlü bir ilişki merkezi olabilir. Bununla birlikte ihtiyaç sözü bir şeye, bağlı sıfatı bir ilişki hedefine, multiword bir terim de belirli uygulama ve niteleme çevrelerine yönelir. Hesaplamalı profil bu eşliklerin zorunluluk, tercih ve serbest birliktelik derecelerini karşılaştırır. Böylece değerlik yalnız fiilin kaç öge aldığına indirgenmez; sözlükbirimin çevresindeki düzenli anlamsal ve sözdizimsel beklentileri gösteren daha geniş bir ilişki modeli olur.
Live Occurrences
3254
Per Million
1.0236
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Valency: 27 çözümlenen kullanım, yüksek

Context

Sunumumun başlığı"yapıtın narsisist değerlikleri", bunun bir sonucu olan alt başlığı ise yapıtla ilişkisi çerçevesinde"okurun ruhsal çalışması"olacaktır.
Ölçeğin öncelikle dilsel eş değerlik çalışmaları gerçekleştirilmiş, bu çalışmada geri çeviri metodu esas alınmıştır.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama fiil merkezli geleneksel çekirdeği koruyarak farklı söz türlerinde hesaplanabilen ilişki örüntülerini ele alır.

Limitation: Sık komşuluk zorunlu tamlayıcı anlamına gelmez; dilbilgisel seçim ile konuya bağlı serbest birliktelik ayrı test edilmelidir.

Headword Derlem yaygınlığı
derlem

Derlem sürekli büyürken bir sözcüğün ham geçiş sayısının artması, o sözcüğün Türkçede gerçekten daha yaygınlaştığını gösterir mi?

Tek başına göstermez. Ham sayı toplam metin miktarıyla birlikte büyür; yaygınlık için milyon sözcük başına oran, dönem ve kaynak dengesi de değerlendirilmelidir.

Yeni belgeler eklendiğinde birçok sözcüğün geçiş sayısı kullanım davranışı değişmeden de yükselir. Bu yüzden ham toplam, veri hacmini izlemek için yararlı olsa da dönemler arası karşılaştırmada payda gerektirir. Milyon sözcük başına oran büyüklük farkını azaltır; belge ve resource group yayılımı ise artışın birkaç tekrar eden metinden mi yoksa çeşitli kullanımlardan mı geldiğini gösterir. Gerçek yaygınlaşma yorumu bu ölçülerin zaman içindeki ortak hareketine ve derlemin bileşimindeki değişikliklere dayanmalıdır.
Live Occurrences
6332
Per Million
1.9919
Attested Sentences
0
Document Distribution
0

Context

Derlem temelli araştırmalarda derlemlerin ortaya çıkmasından önceki varsayım ve kuramların doğrulanması veya çürütülmesi hedeflenir.
Topluma ulaşmış ve kabul görmüş bu tür sözcüklerin derlem kaynağı olan sözlüklerin inceleme açısından en doğru ve en güvenilir kaynaklar olduğu bilinmektedir.
Scope and Limitations

Scope: Açıklama büyüyen bir dil veri kümesinde ham sıklık, normalleştirilmiş oran ve kaynak yayılımının birlikte yorumlanmasını kapsar.

Limitation: Normalleştirme kaynak dengesizliğini bütünüyle gidermez; tür, dönem ve alan bileşimi sonuçların temsil gücünü etkileyebilir.

Headword Sözcük yaşam eğrisi Newly Added to Bitigçi
güfte mecmuası

“Güfte mecmuası” için yaşam eğrisi yorumlanırken tarihî eserlerin sayısallaştırılma zamanıyla yazılma zamanı neden ayrılmalıdır?

Derleme eklenme veya sayısallaştırılma tarihi metnin üretildiği dönem değildir; aksi hâlde eski bir terim günümüzde ortaya çıkmış gibi görünebilir.

Tarihî bir yazma bugün taranıp derleme katıldığında veri tabanındaki işlem zamanı güncel olabilir, fakat metindeki kullanım yüzyıllar öncesine aittir. Sağlıklı yaşam eğrisi kaynakta güvenilir biçimde verilen yayın, yazım veya istinsah dönemini temel almalı; bu bilgi yoksa belirsizliği açıkça göstermelidir. Sayısallaştırma tarihi veri akışını izlemek için değerlidir, söz tarihini kurmak için değildir. Böylece repertuvar aktarımına ait eski bir adlandırmanın görünürlüğü teknolojik işlem tarihiyle karıştırılmaz.
Live Occurrences
1
Per Million
0.0003
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Life Curve: 2025–2025 · tek dönem tanığı Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Zâkirî"nin şiiri, Bursa İnebey Yazma Eserler Kütüphanesi Ulucami 2708 numarada Mecmû"a-i Eş " âr adıyla kayıtlı güfte mecmuasında bulunan nüshasıyla karşılaştırılmıştır.
yüzyılda yazıldığı anlaşılan bir güfte mecmuası.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt tarihî kaynaklarda metin tarihi, nüsha tarihi ve sayısallaştırma tarihinin yaşam eğrisi açısından ayrılmasını açıklar.

Limitation: Tarihi bilinmeyen veya farklı dönemlerde kopyalanmış yazmalarda kesin dönem ataması yapılamaz; sonuç güven aralığıyla okunmalıdır.