BİTİGÇİ OKUL SÖZLÜKLERİ

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2021 madde · 3818 anlam · 3849 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2021 madde

acemi ocağı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Osmanlı Devleti'nde yeniçeri olmak üzere yetiştirilen gençlerin eğitim gördüğü askerî kurum.

LiseOkuma ve anlatma

Osmanlı kapıkulu teşkilatına, özellikle Yeniçeri Ocağına asker hazırlayan eğitim ve hizmet kurumu.

Derlem tanığıyla

acemi oğlanı

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Osmanlı Devleti'nde yeniçeri olmak için eğitim ve hizmet sürecinden geçirilen genç.

LiseOkuma ve anlatma

Osmanlı kapıkulu askerî teşkilatına alınmak üzere, çoğunlukla devşirme veya pençik yoluyla sağlanıp hazırlık eğitimine tâbi tutulan genç.

Derlem tanığıyla

acente

isim
LiseBirlikte yaşam

Bir işletmenin belirli hizmetlerini onun adına yürütmek üzere çalışan temsilci iş yeri.

Derlem tanığıyla

acı

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Derin üzüntü veren.

LiseOkuma ve anlatma

Kişide keder veya ruhsal incinme yaratan.

İlkokulDoğa ve bilim

Bir yerimiz incindiğinde duyduğumuz can yakıcı his.

OrtaokulDoğa ve bilim

Vücudun bir yerinde duyulan, kişiyi rahatsız eden ağrı ya da sızı.

LiseDoğa ve bilim

Bedende ağrı, sızı veya yanma biçiminde yaşanan ve kişiye göre değişebilen rahatsızlık duyumu.

İlkokulDoğa ve bilim

Şekersiz kahve gibi keskin bir tadı olan.

OrtaokulDoğa ve bilim

Kahvede ve bazı bitkilerde duyulan, tatlılıktan farklı keskin tadı taşıyan.

LiseDoğa ve bilim

Kahvede olduğu gibi, dildeki acı tat alıcılarını uyaran maddelerin oluşturduğu temel tat niteliğini taşıyan.

İlkokulDoğa ve bilim

Ağızda yanma hissi veren.

OrtaokulDoğa ve bilim

Biber gibi, yenildiğinde ağızda yakıcı bir his bırakan.

LiseDoğa ve bilim

Kapsaisin gibi maddelerin ağızda sıcaklık ve yanma duyumu oluşturduğu yiyecekleri niteleyen.

Derlem tanığıyla

acıklı

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

İnsana üzüntü veren.

LiseOkuma ve anlatma

Kişide başkasının yaşadıkları karşısında keder veya acıma duygusu uyandıran.

Derlem tanığıyla

acıklı komedi

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Güldürmekten çok duygulandıran olayların öne çıktığı tiyatro oyunu.

LiseOkuma ve anlatma

Komedi geleneği içinde gelişen, kişilerinin sıkıntıları ve duygusal çatışmalarıyla seyircide acıma ve yakınlık uyandırmayı amaçlayan oyun türü.

Derlem tanığıyla

acıkmak

fiil
İlkokulDoğa ve bilim

Yemek yeme ihtiyacı duymak.

OrtaokulDoğa ve bilim

Besin almaya ihtiyaç duyduğunu açlık duygusuyla hissetmek.

LiseDoğa ve bilim

Beslenme ihtiyacını öznel bir açlık duyumu olarak hissetmek.

Derlem tanığıyla

acılaşmak

fiil
OrtaokulDoğa ve bilim

Yiyecek veya içeceğin tadı acı hâle gelmek.

LiseDoğa ve bilim

Bir besinin bekleme, işleme veya yapısındaki değişim sonucunda acı tat kazanması; tadı acıya dönmek.

İlkokulDoğa ve bilim

Tadı acı olmaya başlamak.

Derlem tanığıyla

acımak

fiil
İlkokulBirlikte yaşam

Başkasının yaşadığı güçlüğü görüp onun için üzülmek.

OrtaokulBirlikte yaşam

Birinin sıkıntısını veya güçsüzlüğünü fark ederek ona karşı üzüntü ve merhamet duymak.

LiseBirlikte yaşam

Başkasının olumsuz durumundan etkilenerek ona yönelen merhamet ve üzüntü duygusunu yaşamak.

İlkokulBirlikte yaşam

Vücudun bir yerinde ağrı veya sızı olmak.

OrtaokulBirlikte yaşam

Vücudun bir bölümünde rahatsızlık veren ağrı hissedilmek.

LiseBirlikte yaşam

Vücudun bir bölümünde incinme, hastalık veya benzeri bir nedenle ağrı hissedilmek.

LiseDoğa ve bilim

Bozulma sonucunda tadı acı ve hoş olmayan bir duruma gelmek.

Derlem tanığıyla

acındırmak

fiil
OrtaokulBirlikte yaşam

Birinin kendisi veya başkası için üzüntü ve merhamet duymasını sağlamak.

Derlem tanığıyla

acıtmak

fiil
İlkokulDoğa ve bilim

Vücudun bir yerinde ağrı veya sızı duyulmasına yol açmak.

OrtaokulDoğa ve bilim

Bir etkiyle bedenin bir bölümünde ağrı, sızı veya yanma duygusu oluşturmak.

LiseDoğa ve bilim

Fiziksel bir etkiyle bedende rahatsızlık veren ağrı ya da sızı duyumuna neden olmak.

Derlem tanığıyla

acı acı

zarf
OrtaokulOkuma ve anlatma

Rahatsız edici, keskin ve hüzünlü bir sesle.

LiseOkuma ve anlatma

Sesin keskinliğini ve kişide uyandırdığı sıkıntıyı vurgulayacak biçimde.

Derlem tanığıyla

acı badem

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Acı tadı ve keskin kokusuyla tatlı bademden ayrılan badem tohumu; yenmesi zehirlenmeye yol açabilir.

LiseDoğa ve bilim

Acı tat ve belirgin koku taşıyan, içerdiği amigdalinden siyanür açığa çıkabildiği için zehirlenmeye neden olabilen badem tohumu.

Derlem tanığıyla

acı badem kurabiyesi

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Bademli, yuvarlak, dışı hafif sert ve içi yumuşak bir kurabiye.

OrtaokulBirlikte yaşam

Badem, şeker ve yumurta akıyla yapılan, dışı kabuklu ve içi yumuşak kurabiye.

LiseBirlikte yaşam

Badem temelli karışımın şeker ve yumurta akıyla hazırlanıp pişirilmesiyle yapılan, dışı çatlak kabuklu ve içi yumuşak kurabiye türü.

Derlem tanığıyla

acı kuvvet

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Çok sert, zorlayıcı ve etkili güç.

LiseOkuma ve anlatma

Karşı koyması güç olan, sertliği ve zorlayıcılığıyla belirginleşen kuvvet.

Derlem tanığıyla

acı tatlı

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Üzücü ve sevindirici yanları bir arada bulunan.

LiseOkuma ve anlatma

Yaşantının hem güçlük ve üzüntü hem de sevinç veren yönlerini birlikte içeren.

Derlem tanığıyla

acil

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Gecikmeden ilgilenilmesi gereken.

LiseBirlikte yaşam

Gecikmenin önemli sonuçlar doğurabileceği için hemen müdahale gerektiren.

Derlem tanığıyla

acilen

zarf
OrtaokulBirlikte yaşam

Beklemeden, hemen.

LiseBirlikte yaşam

Zaman kaybetmeksizin, gecikmeye yer bırakmadan.

Derlem tanığıyla

acil servis

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Hastanede hemen değerlendirilmesi gereken hastalarla ilgilenilen bölüm.

LiseBirlikte yaşam

Sağlık kuruluşunda gecikmeden değerlendirme ve müdahale gerektiren durumların karşılandığı birim.

Derlem tanığıyla

aciz

isim
LiseOkuma ve anlatma

Bir işi yapmaya veya bir durumla baş etmeye gücü yetmeme.

Derlem tanığıyla

acur

isim
OrtaokulDoğa ve bilim

Salatalığa benzeyen, uzun ve çoğunlukla oluklu, taze ya da turşu olarak yenilen meyve.

LiseDoğa ve bilim

Kabakgillerde kavunun uzun meyveli kültür grubundan elde edilen; çizgili veya oluklu kabuğuyla ayırt edilen ve sebze olarak tüketilen meyve.

İlkokulDoğa ve bilim

Salatalığa benzeyen, taze yenilen veya turşusu yapılan uzun meyve.

Derlem tanığıyla

acuze

isim
LiseOkuma ve anlatma

Yaşlı bir kadın için küçümseyici biçimde kullanılan söz.

Derlem tanığıyla

acyo

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bir paranın esas alınan değeriyle piyasadaki değişim değeri arasında ortaya çıkan fark; tarihsel banka parasında dolaşımdaki paraya göre değer primi.

Derlem tanığıyla

sıfat
İlkokulBirlikte yaşam

Yemek yemeye ihtiyaç duyan.

OrtaokulBirlikte yaşam

Yeterince yemek yemediği için beslenme ihtiyacı hisseden.

LiseBirlikte yaşam

Yeterli besin almamaya bağlı olarak yemek yeme gereksinimi duyan.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir