BİTİGÇİ OKUL SÖZLÜKLERİ

Sözcüklerle büyüyen
bir öğrenme yolculuğu.

Doğayı tanımak, birlikte yaşamak, araştırmak ve düşüncelerini anlatmak için. Sözcüklerin anlamlarını düzeyine göre keşfet; gerçek metinlerde nasıl kullanıldıklarını gör.

2021 madde · 3818 anlam · 3849 derlem tanığı

Üç çocuk birlikte fidan dikiyor; biri fidanı tutuyor, biri toprağı yerleştiriyor, diğeri su getiriyor.
yardımlaşmak Bir işi yaparken birbirine yardım etmek.

SÖZCÜKLERİ KEŞFET

Her düzeyden sözcükler

2021 madde

açacak

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Şişelerin kapağını çıkarmaya yarayan küçük araç.

OrtaokulBirlikte yaşam

Şişeye sıkıca takılmış kapağı kaldırıp açmak için kullanılan el aracı.

LiseBirlikte yaşam

Şişe ağzına tutturulmuş kapağı kaldıraç etkisinden yararlanarak çıkaran araç.

İlkokulBirlikte yaşam

Konserve kutularının metal kapağını açmaya yarayan araç.

OrtaokulBirlikte yaşam

Konserve kutusunun kapağını kenarından keserek açan mutfak aracı.

LiseBirlikte yaşam

Konserve kabının metal kapağını kesici bölümünün hareketiyle gövdeden ayıran el veya mutfak aleti.

Derlem tanığıyla

açelya

isim
İlkokulDoğa ve bilim

Pembe, beyaz veya kırmızı gibi renklerde çiçek açan süs bitkisi.

OrtaokulDoğa ve bilim

Gösterişli, değişik renkli çiçekleri için yetiştirilen çalı biçimli süs bitkisi.

LiseDoğa ve bilim

Ormangülü grubunda yer alan, renkli ve bol çiçekleriyle tanınan çalı biçimli süs bitkilerine verilen ad.

Derlem tanığıyla

açgöz

sıfat
LiseOkuma ve anlatma

Sahip olduklarıyla yetinmeyip sürekli daha fazlasını isteyen kişiyi kınamak için kullanılan söz.

Derlem tanığıyla

açgözlü

sıfat
OrtaokulBirlikte yaşam

Elindekini yeterli bulmayıp başkalarının payını da isteyen.

LiseBirlikte yaşam

Paylaşımda kendi isteğini ölçüsüzce öne çıkaran, sahip olduğuyla yetinmeyen.

Derlem tanığıyla

açı

isim
İlkokulMatematik ve dil

Aynı noktadan başlayan iki çizginin arasında kalan açıklık.

OrtaokulMatematik ve dil

Başlangıç noktaları aynı olan iki ışının oluşturduğu geometrik şekil.

LiseMatematik ve dil

Ortak başlangıçlı iki ışınla belirlenen, büyüklüğü bir ışının diğerine göre dönmesiyle ölçülebilen geometrik yapı.

Derlem tanığıyla

açığa alma

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir çalışanın görev yapmasının geçici olarak durdurulması.

LiseBirlikte yaşam

Görevin sürdürülmesinde sakınca görüldüğünde, kişinin çalışmasının geçici bir tedbirle durdurulması.

Derlem tanığıyla

açık

sıfat
İlkokulBirlikte yaşam

Kapağı veya kapısı kapalı olmayan.

OrtaokulBirlikte yaşam

Girişini örten kapı ya da kapağı kapatılmamış olan.

LiseBirlikte yaşam

Kapatma öğesi yerinde bulunmayan veya örtme durumunda olmayan, iç kısmına erişilebilen.

Derlem tanığıyla

açıkgöz

sıfat
OrtaokulOkuma ve anlatma

Fırsatları çabuk fark edip kendi yararına kullanabilen.

LiseOkuma ve anlatma

Durumları hızlı değerlendirerek çıkar sağlayabilen; bağlama göre beceriklilik veya kurnazlık bildiren.

Derlem tanığıyla

açıklama

ad
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir konunun nasıl veya neden öyle olduğunu anlamayı sağlayan bilgi ve sözler.

Derlem tanığıyla

açıklamak

fiil
İlkokulOkuma ve anlatma

Bir şeyi başkasının anlayacağı biçimde anlatmak.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir konuyu anlaşılır kılmak için gerekli bilgileri ve bağlantıları anlatmak.

LiseOkuma ve anlatma

Bir olgunun anlamını, nedenlerini veya işleyişini anlaşılır bir düzen içinde ortaya koymak.

Derlem tanığıyla

açıklanan

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bilimsel bir açıklamada neden veya nasıl gerçekleştiği ortaya konmak istenen olgu ya da bu olguyu bildiren önerme.

Derlem tanığıyla

açıklayan

isim
LiseAraştırma ve düşünme

Bir olgunun neden veya nasıl gerçekleştiğini göstermek üzere açıklamada başvurulan koşul, yasa ve gerekçe bildiren önerme.

Derlem tanığıyla

açıklayıcı

isim, sıfat
OrtaokulMatematik ve dil

Cümlede bir sözcüğün kimden veya neden söz ettiğini belirginleştiren ek ifade.

LiseMatematik ve dil

Bir cümle ögesinin gönderimini veya niteliğini açığa çıkaran, onunla aynı öge içinde değerlendirilen sözcük ya da sözcük grubu.

Derlem tanığıyla

açıklık

isim
OrtaokulOkuma ve anlatma

Bir konunun kolay anlaşılır ve belli olması.

LiseOkuma ve anlatma

Bir ifadenin veya durumun belirsizlik taşımayacak ölçüde anlaşılır oluşu.

Derlem tanığıyla

açıklık politikası

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Yönetimin karar ve uygulamalarını toplumun bilgisine ve tartışmasına açmayı amaçlayan yaklaşım.

LiseBirlikte yaşam

Siyasi yönetimde bilgiye erişimi, kamusal tartışmayı ve karar süreçlerinin görünür olmasını artırmaya yönelen politika.

Derlem tanığıyla

açıktan

zarf
LiseOkuma ve anlatma

Kıyıdan veya belirli bir noktadan uzakta, açık taraftan.

Derlem tanığıyla

açıktan açığa

zarf
LiseOkuma ve anlatma

Bir görüşü veya davranışı gizleme gereği duymadan, herkesin anlayabileceği biçimde.

Derlem tanığıyla

açıktan atama

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Memur olarak çalışmayan bir kişinin kamu kadrosuna ilk kez veya yeniden alınması.

LiseBirlikte yaşam

Hâlen memur kadrosunda görev yapmayan bir kişinin, ilgili koşulları sağlayarak ilk defa ya da görevden ayrıldıktan sonra yeniden memurluğa atanması.

Derlem tanığıyla

açık açık

zarf
İlkokulOkuma ve anlatma

Söylemek istediğini gizlemeden.

OrtaokulOkuma ve anlatma

Düşüncesini dolaylı sözlere başvurmadan, anlaşılır biçimde belirterek.

LiseOkuma ve anlatma

Düşünce veya niyetini örtmeden, doğrudan ve belirgin biçimde ifade ederek.

Derlem tanığıyla

açık alan

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Hareket etmeye elverişli, engellerle doldurulmamış yer.

LiseBirlikte yaşam

Çevresindeki kullanım veya hareket için boş bırakılmış, engellenmemiş mekân.

İlkokulBirlikte yaşam

İnsanların dışarıda oyun oynayıp dinlenebildiği, yapıların kaplamadığı geniş yer.

OrtaokulBirlikte yaşam

Kent içinde yapılarla kaplanmamış; oyun, dinlenme ve yeşil çevre için kullanılan alan.

Derlem tanığıyla

açık artırma

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Bir malın, alıcıların birbirinden daha yüksek fiyat teklif ettiği yarışmayla satılması.

LiseBirlikte yaşam

Alıcıların fiyat önerilerini yükselterek yarıştığı ve satışın belirlenen koşullara göre en yüksek teklife yapıldığı yöntem.

Derlem tanığıyla

açık bilet

isim
İlkokulBirlikte yaşam

Yolculuk günü daha sonra seçilmek üzere alınan bilet.

OrtaokulBirlikte yaşam

Belirli bir geçerlilik süresi içinde yolculuk zamanı sonradan kesinleştirilebilen bilet.

LiseBirlikte yaşam

Taşıyıcının koşulları ve geçerlilik süresi çerçevesinde, sefer tarihi daha sonra belirlenmek üzere düzenlenen ulaşım bileti.

Derlem tanığıyla

açık büfe

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Yiyeceklerin, herkesin seçip tabağına alabileceği biçimde sunulması.

LiseBirlikte yaşam

Yemeklerin ortak bir alanda sergilenip konukların seçim yaparak kendilerine servis ettiği sunum düzeni.

Derlem tanığıyla

açık çek

isim
OrtaokulBirlikte yaşam

Kesin sınırlar koymadan birine verilen geniş yetki veya destek.

LiseBirlikte yaşam

Bir kişiye ya da kuruma, kullanımı önceden ayrıntılı olarak sınırlandırılmaksızın tanınan geniş hareket serbestliği, yetki veya destek.

Derlem tanığıyla

BİRİKEREK BÜYÜYEN SÖZLÜK

Bir sözcük, farklı öğrenme basamakları.

Düzeyi her anlam için ayrı öneriyoruz. Yakın çevredeki somut anlamlardan bilimsel ve soyut anlamlara ilerliyoruz. Örneğin bitkinin kökü ile bir sözcüğün kökü aynı öğrenme amacına hizmet etmiyor.

İlkokul 1–4. sınıf

Yakın çevreyi tanıma, birlikte yaşama ve öğrenme alışkanlıkları.

Ortaokul 5–8. sınıf

Araştırma yapma, bilgiyi karşılaştırma ve kavramlar arasında ilişki kurma.

Lise 9–12. sınıf

Soyut düşünme, bilimsel açıklama ve eleştirel okuma.

Tanıklar, düzeyler ve görsel içerikler hakkında

Tanımlar, öğrenme amaçları ve düzey önerileri BİTİGÇİ özgün içerik üretimi kapsamında hazırlanır. Düzeyler sınıf bantlarına göre başlangıç önerisidir; her öğrencinin sözcük deneyimi farklıdır. Sözcük sıklığı tek başına düzey belirlemez; anlamın somutluğu, gerekli ön bilgi ve öğrenme amacı birlikte değerlendirilir.

Tanıklar Bitigçi derlemindeki cümlelerden seçilir. Alıntı, kaynağı ve derlem cümle numarasıyla gösterilir. Yalnız noktalama çevresindeki boşluklar okunabilirlik için düzenlenir; cümlenin bir bölümü seçilmişse belirtilir. Tanıklardaki dil, yazıldığı kaynağın dilidir.

Özgün çizim ve animasyonlar öğrenmeye yardımcı olmak için hazırlanır; kaynak metinden alıntı sayılmaz. Görseller alternatif metinle, animasyonlar durdurma ve adımlama denetimleriyle sunulur.

Sınıf bantları için: MEB İlkokul Türkçe, MEB Ortaokul Türkçe ve öğretim programları.

Seçili maddeleri metin olarak indirJSON indir